Asgari ücret tespit komisyonu yarın yine toplanacak. Yıllardır dinleyerek ezberlediğimiz bir masal var. Ne zaman asgari ücretin tespiti gündeme gelse, hemen ardından, bu masal da anlatılır ve asgari ücretin vergi dışı bırakılacağı haberleri yayılır... Yine aynısı oldu. Gazetelerden izliyorsunuzdur. Çalışma Bakanı Okuyan'ın dahi "utanılacak ücret"olarak tanımladığı asgari ücretin, 1 Ağustos 2001'den geçerli olacak şekilde yeniden tespiti için, komisyon toplantıları başladı. Başlar başlamaz da, aynı masal anlatılmaya başlandı. Üstelik, bu kez tamammış, işçi ve işveren temsilcileri ile Çalışma Bakanlığı bu konuda görüş birliğine varmışlar. Asgari ücret 5 aylık da olsa vergi dışı bırakılacakmış.
Biz bu filmi daha önce defalarca gördük. Bunlar boş laflar, 1 Ağustos'tan itibaren asgari ücret kesinlikle vergi dışı bırakılamaz!.. Bırakılacağını da kim söylerse, bilin ki o samimi değil...
Niçin olmaz?
Hangi birini anlatalım, o kadar çok ki... Yine de, birkaçını kısaca açıklayalım.
1) Vergi Kaybı Çok Büyük
Asgari ücretin vergi dışı bırakılması olayında, 1 Ağustos 2001'den itibaren aylık asgari ücretin 190 milyon TL olacağı varsayımıyla yaptığımız hesaplamaya göre, sadece 5 ayda 1,5 katrilyon liranın üzerinde bir vergi kaybı doğuyor. Bunun yıllık tutarı da 3 katrilyon lirayı aşıyor...
a) Ücretliler Açısından
- Türkiye'de ücretli sayısı 10 milyon 838 bin, kriz nedeniyle işten çıkartılanları da düşünerek, bu sayıya 10 milyon diyelim.
- Asgari ücretin şu andaki gelir vergisi 15 milyon 230 bin 385 TL, 1 Ağustos'da brüt 190 milyon TL olması halinde, gelir vergisi ve damga vergisi tutarı 21 milyon 795 bin TL ediyor.
- Asgari ücretin vergi dışı bırakılması nedeniyle, vergi geliri anlamında 5 ayda ortaya çıkabilecek kayıp 1 katrilyon 90 trilyon TL.
b) Kurumlar Vergisi'nde de kayıp olur
Türkiye'de yaklaşık 90 bin anonim şirket, 390 bin de limited şirket var. Anonim şirketlerde, sayısı en az üç olan yönetim kurulu üyelerine, ücret ya da huzur hakkı ödendiğini ayrıca bir denetçiye de ücret ödendiğini daha doğrusu asgari ücretin vergi dışı bırakılması nedeniyle bu şekilde hareket edileceğini varsaydığımızda, limited şirkette en az bir kişiye ödenecek ücretle birlikte, toplam 750 bin kişiye ücret ödenebilecek.
Asgari ücretin, 5 ay süre ile vergi dışı bırakılması nedeniyle, burada çıkabilecek vergi kaybı da 235 trilyon TL oluyor. Bu kayıp, gider yazılan ücretin doğurduğu kurumlar vergisi kaybıdır.
2) Hayali İşçiler Artar
Asgari ücret vergi dışı bırakılınca, işverenler "nasıl olsa vergiye tabi değil" diye düşünerek, başta yakınları olmak üzere, çok kişiyi işyerinde çalışıyor ve ücret alıyor gibi gösterebilecek. Bundan dolayı da yüz trilyonlarca liralık "yasal gider" yaratabilecekler.
Asgari ücretin vergi dışı bırakılmasından doğacak sorunlar bununla da bitmiyor. Asgari ücret tutarı yükseldikçe, ortaya çıkacak vergi kaybı da artacağından, hükümet yetkilileri işverenden yana tavır sergileyip, asgari ücretteki artışı, düşük tutma çabasına girebilecek. Ayrıca, gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olanlarda ve basit usule tabi olanlarda ortaya çıkabilecek vergi kaybı, olayın kurumsallaşmayı olumsuz yönde etkileyen boyutu ve daha neler neler...
Özetle, 5 ay için dahi olsa, 1,5 katrilyon liralık vergi, yani gelir kaybı oluyor. Diğer nedenleri de gözönüne aldığımızda, asgari ücretin vergi dışı bırakılması mümkün değil. Özellikle ek gelir kaynağı aramak amacıyla neredeyse sineğin yağının çıkartılmak istediği şu kriz döneminde, asgari ücret vergi dışı bırakılamaz. Bize yine masal anlatılıyor, İzleyin göreceksiniz...
Magazin
