Ekonominin geçen Kasım ayında krize girmesiyle hükümette revizyon tartışmaya açıldı. Bu tartışma Şubat krizinde de alevlendi.
Şimdi revizyonla birlikte yeni bir hükümet tartışması var. Bu hükümetle olmuyor, yerine teknokrat hükümeti kurulsun diye.
Aslında hükümet revizyonu yanında bir başka tartışma daha son haftalarda boy gösterdi: Ekonomi programının revizyonu.
Bu tartışmayı başlatan ise programa en büyük krediyi açan IMF'nin Başkanı. Bu faiz oranları ile ancak bir kaç ay gidebileceğimizi, sonunda programda revizyonun kaçınılmaz hale geleceğini söyledi IMF Başkanı. Bu görüşe hafta sonunda Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz da katıldı.
* Faiz silahı- Programın yüksek faizler nedeniyle revize edilmesinin tartışıldığı bir ortamda haftaya başlarken Merkez Bankası kısa vadeli faiz oranlarını artırdı. Gecelik yüzde 63 faizle Merkez Bankası'ndan Türk Lirası alan bankalardan bazıları dövize yöneliyordu. Daha çok yabancı bankaların başvurduğu bu yöntemle Merkez Bankası bizzat kredi vererek dövize talebi körüklemiş duruma düşüyordu. Bu eğilimin iyice belirginleşmesi üzerine Merkez Bankası gecelik borç verme faizini yüzde 63'den yüzde 67'ye çıkardı. Normalde böyle bir faiz artışının dövize talebi kırması beklenirdi. Ancak siyasi gelişmelerin etkisiyle tersi oldu ve dün dolar yaklaşık 60 bin liralık artışla 1 milyon 400 bine çıktı. Kısa vadeli faiz artışını piyasalar programda revizyon ihtimalini artırıcağına yordu.
* MHP engeli- Bunun yanında hafta sonu MHP Genel Başkanı'nın Telekom krizi sırasında ekonominin dümenindeki Kemal Derviş'in istifasını istemesinin netleşmesi güvensizliğin boyutlarını daha büyüttü. Piyasalar tarafından IMF ile yürütülen programın önündeki en büyük engel olarak görülen MHP'nin böyle bir istekte bulunması bizzat programın çökmesi şeklinde algılanıyor.
Butün bu siyasi gelişmelerin faize ve döviz kuruna yansıması kaçınılmaz. Faizler yükseldiği için de, programın revize edilmesi giderek ağırlık kazanıyor.
* Çok program eskitiriz- Programın revize edilmesi acaba durumu kurtarır mı? Ya da ne kadar süreyle kurtarır?
Programın eksikliği olabilir ama daha çok uygulama hatalarından dolayı 1999 sonunda yürürlüğe konulan enflasyonla mücadale programını rafa kaldırdık. Şubat 2001 krizinin ardından yeni bir program hazırladık. Ancak henüz üçüncü ayında revizyonu tartışmaya başladık. Biz böyle gidersek daha çok program eskitiriz.
* Revizyonu hükümet yapsın- Programları doğru dürüst uygulamazsak, revize etmenin veya yeni bir program hazırlamanın bir anlamı yok. Hatta zararı büyük. Ekonomide zaman kaybediyor ve başladığımız noktanın daha gerisine düşüyoruz. Bu açıdan hükümet öncelikle revizyonu kendi içinde yapmalı. İcraat açısından tutumunu gözden geçirmeli. Faizleri düşürecek ve kura yönelmeyi önleyecek bir kredibiliteyi hak ettiğini kanıtlamalı.
* Başka seçenek yok- Yoksa programı her revize edilmesinde veya her yeni programda hükümetin de ekonominin de işi çok daha zor olacak. IMF yeni bir programda belki de Telekom'a atanacak isimleri de Niyet Mektubu'na koyabilir. Veya buna benzer başka icraatları detaylandırabilir ve önceden yapılmasını isteyebilir. Hükümetin bir ortağının icraat yapmadaki ve programa karşı tutumu IMF'ye başka bir seçenek bırakmıyor.
* Sonuç- "Bir kimseyi işaret parmağınızla göstererek suçlarken, üç parmağınızın da sizi gösterdiğini unutmayın" İngiliz Atasözü
Magazin
