kapat
12.07.2001
Haber İndeksi
Yazarlar
Günün İçinden
Politika
Ekonomi

banner
Dünyadan
Spor

Magazin
Astroloji

Para Durumu
Hava Durumu

Bizim City
Sizinkiler

Sarı Sayfalar
İstanbul

Cumartesi Eki
Pazar Eki

Künye
E-Posta
Reklam
Arşiv

A T V

Win-Türkçe
ASCII

 

Güneydoğu'nun 'Hanımağa'sı


CHP Kurultayı'nda taşıdığı Kürtçe pankartla dikkatleri çeken Harbiye Durmaz, 33 köyü olan Metinan Aşireti 'Hanımağa'sı. Kan davalarını o çözüyor, sözleri 'emir' yerine geçiyor...
Yirmi bin nüfuslu Derik, Mardin'in en büyük ilçelerinden biri... Gökyüzüne uzanan yüksek dağların yamacındaki taş evleri, küçük ama şirin bir çarşısı var. İlçeye, etrafı zeytin ağaçlarıyla çevrili göleti, dağlardan akan buz gibi suları yüzünden "Yeşil Derik" deniliyor.

Harbiye Durmaz'ın Derik'le bağlantısı, 1933 yılında Derik'te doğmasıyla başlıyor. Durmaz Derik'in sevilen ve saygı duyulan büyük aşireti Rudan'ın kızlarından biri... Beyaz tenli, mavi gözlü, uzun boylu, güzel bir genç kız olan Harbiye Durmaz, 22 yaşına geldiğinde Derik'in Dumluca Köyü'nde oturan ve bölgenin en büyük aşireti olan Metinan Aşireti'nin lideri Cemil Ağa ile evlendi.

KOCASININ 3'ÜNCÜ EŞİYDİ
Cemil Ağa, kendi aşiretine denk olan Rudan Aşireti'nin kızı Harbiye Durmaz'ı üçüncü eşi olarak seçmişti. Güzel Harbiye evlenince, Cemil Ağa'nın köyünde diğer iki eşi ve onların çocukları ile birlikte yaşamaya başladı. Cemil Ağa'dan 6 kızı ve 1 erkek çocuğu oldu. Ağa'nın diğer iki eşi ölünce onların çocuklarına da annelik yaptı.

Onun için önemli olan babaydı... Tek babadan ama ayrı anneden olan çocukları kendi çocuklarından hiç ayırmadı. Zaten aşiret geleneği de bunu gerektiriyordu.

Çocuklar, gelinler, damatlar ve torunlarla birlikte Cemil Ağa'nın neslinin 300-400 kişiye ulaşmış olduğunu söyleyen Harbiye Durmaz, "Onların hepsi benim çocuklarım" diyordu.

AŞİRETİN REİSİ OLUNCA...
Cemil Ağa ölünce, bu geniş ailenin ve 33 köylü Metinan Aşireti'nin başına, yaşayan tek eş ve ailenin en büyüğü olan Harbiye Durmaz geçti; 'Hanımağa' ve 'herkesin annesi' oldu.

Artık aile üyeleriyle ilgili evlilik, iş, siyaset gibi konular gündeme geldiğinde toplanan aile meclisine Hanımağa başkanlık ediyor. Evliliklerde onun onayı alınıyor, görücülere o gidiyor, ilk görüşme ve mukaveleyi o yapıyor. Başsağlığı ziyaretleri de onun öncülüğünde gerçekleşiyor.

ASLA EV İŞİ YAPMIYOR
Aşirete bağlı köylerde yaşayanlar arasındaki kan davası, küslük, kavga gibi sorunları da Hanımağa çözüyor; onun dedikleri oluyor, onun sözleri dinleniyor. Aşirettekiler için onun sözleri 'atasözü' anlamı taşıyor. "Kadın hakkı, erkek hakkı bilmem. Ben kadınım, benim sözüm dinlenir" diyor Hanımağa.

Hanımağa ev işi yapmıyor. Bir ihtiyacı olduğunda kendi kızı veya köydeki genç kızlar yardımına geliyor; evini temizliyor, ihtiyaçlarını gideriyorlar. Yeğeni Hatip Durmaz, "Bu yüzden yaşını hiç göstermiyor" diyor yüzünden tebessümü eksik olmayan 68 yaşındaki Hanımağa için.

Hanımağa'nın çocukları bugün, gelinleri, damatları ve torunları Dumluca Köyü'nde yaşıyor. Hanımağa ile birlikte aynı evde bir kızı kalıyor.

Türkçe'si yok, olsa milletvekili olurdu
Hanımağa, okula gitmediği için Türkçe bilmiyor ama bu, siyasetle ilgilenmesini engellemiyor. Hanımağa önce CHP'nin 29. Olağan Kurultayı'nda taşıdığı Kürtçe pankartla gündeme geldi, ardından da CHP'li olmaya karar verdi.

Aile meclisi kararı ve aşiret üyelerinin onayı ile CHP'de aktif siyaset yapacak olan Hatip Durmaz, yengesi olan Hanımağa için "Türkçesi yok, olsa o da milletvekili adayı olabilirdi" diyor. Metinan Aşireti'nin feodal yapıya sahip olmadığını, her konunun baskı ile değil güzellikle çözüldüğünü söyleyen Hatip Durmaz "Neden CHP'ye katıldınız?" sorusuna, "İktidar partileri verdikleri sözleri tutmadı, diğerlerini de gördük. Tek seçenek CHP kaldı, CHP'yi ve Baykal'ı denemeliyiz" yanıtını verdi.

Hanımağa'nın Baykal sevgisi
Yıllarca başka partilere oy veren Güneydoğu bölgesinin en büyük aşiretlerinden biri olan Metinan Aşireti'nin Hanımağa'sı Harbiye Durmaz, aile meclisinin son toplantısında CHP'ye üye olmaya karar verdi. CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'ın Derik gezisinde de 2 bin 72 kişiyle partiye üye oldu. CHP lideri Baykal, ilk rozeti Hanımağa'ya taktı.

Kürtçe yazılı pankartların asılı olduğu Cumhuriyet Meydanı'nda Baykal'ı "Hoşgeldin oğlum. Şeref verdin Bizi mutlu ettin. Seni ilçemizde görmek çok güzel." sözleriyle karşılayan Durmaz'ın sevinci gözlerinden okunuyordu. Durmaz, "Bize aşı ve işi ancak Baykal verir. Tek güveneceğimiz insan odur. İnşallah köyümüze de gelir" dedi.

Şule TÜRKER


Copyright © 2001, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır