Win-Türkçe
ASCII

HATBAŞINA GELİRİ AZ
Ancak Türk Telekom, abone sayısındaki başarısını hat başına gelirde gösteremiyor. Hatbaşına yıllık ortalama 209 dolar gelir elde eden Türk Telekom, Hindistan ve Meksika'nın arkasında yeralıyor.

Dünya telekomünikasyon piyasasının hareketli olduğu dönemlerde piyasa değerinin 30 milyar doları bulduğu belirtilen Türk Telekom, bugün 23 milyar dolar civarında piyasa değerine sahip.

Özelleştirilen telekomünikasyon kuruluşlarında piyasa değeri olarak abone başına biçilen değer yaklaşık 1264 dolar. Bu noktadan hareketle Türk Telekom'un piyasa değerinin 23 milyar dolar olduğu vurgulanıyor.

Büyük pazarlıklar sonucunda belirlenen özelleştirme koşulları kapsamında Türk Telekom'un yüzde 34'ünün yabancı bir ortağa satılması bekleniyor. Eğer bu plan gerçekleşirse Türk Telekom'un yabancıya satışından yaklaşık 7.5-8 milyar dolar arası bir gelir elde edilecek.

Türk Telekom'un, son dönemdeki mali ve idari yapısı incelendiğinde karşımıza şu göstergeler çıkıyor:

* Hizmetler İtibariyle Gelirler: 1999 yılında 1 katrilyon 485 trilyon lira olan telefon gelirleri geçen yıl yüzde 57.6 artışla 2 katrilyon 341 trilyon liraya yükseldi. Bu gelirin yıl sonunda 3 katrilyon 338 trilyon liraya yükseltilmesi hedefleniyor. 1999'da 18.4 trilyon lira olan Türksat uydu gelirleri 24.8 trilyon liraya ulaştı.

400 TRİLYON YATIRIM
* Toplam gelir tutarı: 1999 yılındaki 1 katrilyon 527.1 trilyon liradan 2 katrilyon 446.8 trilyon liraya tırmandı.

* Yatırımlar: 1997 yılında 320 trilyon lira yatırım gerçekleştiren Türk Telekom bir sonraki yıl, yüzde 30 artışla yatırım tutarını 347.5 trilyon liraya yükseltti. 1998-1999 döneminde yüzde 1.28 gerileyen yatırımlar 343 trilyon liraya inerken geçen yıl yüzde 14.5 artışla 392.5 trilyon lira seviyesine getirildi.

* Telefon abone sayısı: 1999'da 4 milyon 400 bin işyeri, 13 milyon 511 bin ev, 121 bin 517 araç telefonu abonesi bulunan Telekom, geçen yıl 4 milyon 428 bin işyeri, 13 milyon 967 bin ev telefonu abonesine ulaştı.

* Alacaklar: 1999 yılı itibariyle 235 milyar lirası yurt dışından, 12.5 trilyon lirası KİT'lerden, 13.7 trilyon lirası resmi dairelerden, 191.7 trilyon lirası gerçek ve tüzel kişilerden, 192.5 trilyon lirası ise diğer kalemlerden olmak üzere toplam 410.8 trilyon lira alacağı var.

* Personel sayısı ve harcaması: 2000'de 621.4 trilyon personel harcaması yapan Telekom, bu yıl personel giderlerine 1 katrilyon 14 trilyon lira ayıracak. Geçen yıl sonu itibariyle 71 bin 955 olan personel sayısı ise 2001'de 73 bin 722'ye ulaşacak.

Yönetim atama yetkisi Derviş'in
Telekom Yasası'nda Mayıs ayında yapılan son değişiklikle, IMF ve Türkiye arasında sorun yaratan Telekom Yönetim Kurulu'na yapılacak atamalar, bütünüyle Hazineden Sorumlu Devlet Bakanı'nın yetkisine bırakıldı. Ancak daha önce Ulaştırma Bakanlığı'nda bulunan bu yetkinin devri, koalisyon dengeleri açısından sorun yarattı.

Kemal Derviş, tek imza ile yönetim kurulu şekillendirme yetkisine sahip olmasına rağmen, koalisyondaki görev paylaşımı nedeniyle, bu yetkisini diğer ortakların önerileri doğrultusunda kullandı. Liderler Zirvesi'nde alınan karar gereği, Telekom Yönetim Kurulu, yeniden şekillenecek. Ancak Derviş yetki kullanırken, MHP'den gelecek itirazları gözardı edemeyecek.

Altın hisse ile özelleştirilecek
Türk Telekom konusunda yapılan son yasal düzenleme, yüzde bir altın hisse oluşturulması kaydıyla Telekom'un yüzde 99'a kadar özelleştirilmesine olanak sağladı. Ancak yabancı şirketteki hisse oranlarının hiçbir zaman çoğunluk seviyesine ulaşmaması için önlemler alındı. Uluslararası piyasalardaki olumsuz koşulların yanısıra, dünyanın önde gelen telekomünikasyon şirketlerinin mali yapılarında yaşadıkları olumsuzluklar, Türk Telekom'un bu yıl özelleştirilmesine imkan tanımıyor. Ancak şirketin profesyonel bir yönetim kurulu eliyle ve danışman firma yardımıyla süratle özelleştirmeye hazır hale getirilmesi hedefleniyor.

Bünyesinde GSM de var
Türk Telekom, bünyesinde Türkiye'nin dördüncü GSM lisans işletim hakkını bulunduruyor. Turkcell, Telsim ve Aria'dan sonra ülkenin dördüncü GSM operatörü olacak Aycell'in yılsonuna kadar "Alo" demesi bekleniyor. Özelleştirme kapsamındaki Türk Telekom'u satın alan şirket, Aycell'in işletim hakkına da sahip olacak. Aycell'in Genel Müdürlük görevi, önceki hafta yapılan toplantı sonrasında Mehmet Ekinalan'a verilmişti.

TTnet ile sanal dünyaya girdi
Türk Telekom'un iştirakleri arasında, internet servis sağlayıcısı TTnet de var. Ancak Türk Telekom bu iştirakini yeterince iyi değerlendiremedi. Abone sayısı diğer servis sağlayıcılarına göre düşük olan TTnet, Türk Telekom'un altyapı hizmetlerinden ucuza yararlanma avantajını da kullanamıyor. Geçen hafta, Rekabet Kurulu ve Telekomünikasyon Üst Kurulu, düşük tarife uygulaması nedeniyle Türk Telekom hakkında soruşturma başlattı.

Uzaya 4 uydu gönderdi
Türk Telekom'un bünyesindeki en önemli varlıklardan birini, uzayda bulunan üç uydusu oluşturuyor. 1994'te uzaya gönderilirken kaybedilen Turksat 1-A uydusunun ardından aynı yıl Turksat 1-B uydusunu uzaya gönderen Türk Telekom, 1996'da Turksat 1-C, bu yılbaşında ise Turksat 2-A uydularını fırlattı.

Bu uydular sayesinde doğrudan TV ve radyo yayınlarını Türkiye ve dünyanın dört bir yanına iletme imkanına kavuşan Türk Telekom, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki yayıncılık sorunlarına da çözüm üretti. Uydular sayesinde, radyo link ve kablolu iletişim şebekelerinin kurulmasında güçlük çekilen bölgelerdeki yer istasyonlarıyla telefon, teleks ve faks kullanımı da kolaylaştırıldı.

ÖZELLEŞTİRMEYE DAHİL DEĞİL
Uzayda faaliyetini sürdüren üç uydu, silahlı kuvvetler açısından da büyük önem taşıyor. Silahlı kuvvetler ve polis teşkilatına yüksek kalitede ses ve veri devreleri, bu uydular sayesinde ulaştırılıyor. Kurulacak küçük antenler ile komuta kontrol düzeyinde haberleşme sağlanması mümkün oluyor. Aynı sistemle, havaalanları, limanlar ve kara sınır kapıları bir bilgi merkezine bağlanarak giriş ve çıkış yapan kişiler hakkında anında bilgi verebiliyor.

Telekom'u Abdülmecit kurdu
23 Ekim 1840: Telekom'un temelini Postahane-i Amirane adıyla Sultan Abdülmecit attı.

9 Ağustos 1847: İlk telgraf alma-çekme işleminin gerçekleştirilmesi üzerine telgraf hattının İstanbul-Edirne arasında döşenmesine başlandı.

Temmuz 1881: İstanbul Soğukçeşme'deki Posta ve Telgraf Nezareti binasıyla Yeni Cami'deki postane arasında tek telli bir telefon çekildi.

4 Şubat 1924: Telefon tesis etme görevi PTT'ye verildi.

1 Eylül 1929: Tek devreli ilk şehirlerarası haberleşme Ankara-İstanbul arasında gerçekleştirildi.

6 Nisan 1976: Çok kanallı yurtdışı haberleşme sağlandı.

10 Nisan 1985: Haberleşmede kanal kapasitesini artıran fiber optik kablo, Ankara-Konya karayolunun 37. kilometresinden itibaren döşenmeye başlandı.

23 Ekim 1986: Mobil telefon, Ankara ve İstanbul'da; çağrı cihazları da Ankara, İstanbul ve İzmir'de hizmete verildi.

4 Mart 1987: Avrupa'da ilk olarak uydu sistemi üzerinden video konferans Türkiye'de gerçekleştirildi.

Aralık 1988: İlk olarak Ankara, Çankaya'da Kablo TV hizmeti verilmeye başlandı.

23 Şubat 1994: Türkiye GSM teknolojisiyle tanıştı.

11 Ağustos 1994: Türkiye'nin ilk uydusu TURKSAT uzaya fırlatıldı.

24 Nisan 1995: PTT'deki telekom ve posta hizmetlerinin birbirinden ayrılmasıyla Türk Telekom A.Ş. kuruldu.

10 Temmuz 1996: Türkiye'nin ikinci uydusu TURKSAT 1C uzaya fırlatıldı.

1996: Türkiye Ulusal İnternet Altyapı Ağı (TURNET) kuruldu.

27 Nisan 1998: GSM lisansı, 25 yıllığına Turkcell ve Telsim şirketlerine devredildi.

28 Ağustos 1998: TT NET ulusal internet alt yapı ağına ilişkin sözleşme imzalandı.

29 Ocak 2000: Türk Telekom, KİT statüsünden çıkarılarak özel hukuk hükümlerine tabi Anonim Şirket oldu.

11 Ocak 2001: TURKSAT 2A uydusu Güney Amerika'daki Kourou Üssü'nden uzaya fırlatıldı.