  
Hedef tutmayacak
Geçen yılın ilk beş ayında hedeflenen verginin yüzde 42.4'ü tahsil edilmişti. Bu yıl bu rakam yüzde 36.3'e düştü
En büyük vergi kalemlerinden dahilde alınan KDV'de, hedefin yüzde 21'i, ATV'de ise yüzde 27'si gerçekleşebildi
Krizin vergi gelirleri üzerindeki olumsuz etkisi, giderek netleşmeye başladı. Yılın ilk 5 ayına ait sonuçlara bakıldığında, 2001 sonu itibariyle, yıllık vergi hedeflerini tutturabilmenin çok zor olduğu fark ediliyor. Yukarıdaki tabloda ana kalemlerde vergi gelirlerine ilişkin 5 aylık verileri göreceksiniz. Tek tek bakalım.
Taşıt Alım Vergisi : 2001 bütçesindeki hedef, 610 trilyondu. Ek bütçe ile revize edilip, 431 trilyona düşürüldü. İlk 5 ayda, yeni hedefin ancak yüzde 21'ine ulaşıldı.
Kurumlar Vergisi : 2001 bütçesindeki gelir hedefi, 2.9 katrilyon liraydı. Bu tutara ulaşılamayacağı farkedilince, ek bütçe ile gelir hedefi 836 trilyon lira aşağı çekildi.
Damga Vergisi : 2001 bütçesindeki gelir hedefi 1 katrilyon 164 trilyon liraydı. Bu tutara ulaşılamayacağı farkedilince, ek bütçe ile gelir hedefi 188 trilyon lira aşağı çekildi. Buna rağmen, revize edilen hedefin yüzde 31'ine ulaşıldı.
HEDEFİN GERİSİNDEKİLER
Akaryakıt Tüketim Vergisi : 5,4 katrilyon lira vergi toplanması amaçlanıyor. İlk 5 ayda hedefin yüzde 27'sine ulaşılmış ve 1.4 katrilyon lira toplanabilmiş. Kalan 7 ayda hedefin yüzde 73'ünün gerçekleşmesi ve 3 katrilyon 132 trilyon lira vergi toplanması gerekiyor ki, bu imkansız. Zam yapıldıkça trafiğe çıkan araç sayısı azalıyor, taşımacılıkta ve üretim sektöründe bir artış işareti göze çarpmıyor.
İthalde Alınan KDV : 5,9 katrilyon lira gelir hedefi belirlenmiş. İlk 5 ayda 1,6 katrilyon liralık gelir ile hedefin yüzde 27'sine ulaşılmış ve 1,6 katrilyon TL vergi toplanabilmiş. İthalattaki gerilemenin de etkisiyle, hedefi yakalamak mümkün gözükmüyor.
Dahilde Alınan KDV : Dahilde Alınan KDV, ekonominin canlı olmasıyla yakından ilgili. İlk 5 ayda 7,2 katrilyonluk gelir hedefinin yüzde 31'i olan 2,2 katrilyonluk KDV toplanabilmiş. Piyasada ciddi bir canlanma olmadığı sürece, 7,2 katrilyon liralık hedefe ulaşmak çok zor...
Cumhuriyet tarihinde ilk kez, toplayacağımız tüm vergiler, faiz ödemelerini dahi karşılayamıyor. Vergi gelirlerinde, hedefin de gerisine düşülmesi halinde, bütçe açığının, öngörülen 30 katrilyon liralık açığın da üzerine çıkması sözkonusu...
TAHSİLAT YAPILAMIYOR
Bir başka veri üzerine de düşünmek gerekiyor. 2001 yılının Mayıs ayı sonu itibariyle, vergi tahakkuk ve tahsilat rakamları, krizin ekonomide yarattığı tahribatı net olarak ortaya koyuyor. konuya ilişkin tablo aşağıda gösterildi.
Tabloda yer alan tutara, ödemenin geciktiği her ay için yüzde 10 olarak uygulanan gecikme zammı dahil değil. Vergi aslı ile birlikte gecikme zammı da dahil edildiğinde, ödenmeyen tutar yaklaşık 10 katrilyon civarında. Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi'nin ikinci ve üçüncü taksitleri ile Motorlu Taşıtlar Vergisinin ikinci taksitleri, vadeleri gelmediği için henüz ödenmedi. Bunların tutarının da, 600 trilyon civarında olduğu tahmin ediliyor. Tahsil edilemeyen vergilerin tutarı (gecikme zammı hariç); 2000 yılının Mayıs ayı sonunda, 3 katrilyon 313 trilyon lira, 2000 yılının Aralık ayı sonunda da, 2 katrilyon 770 trilyon liraydı.
|
Magazin
