  
Uzgörmek ya da burnunun ucunu bile görememek!
Doğru dürüst öngörü (forecast) bile yapamadığımız günümüz Türkiye'sinde nereden çıktı şimdi bu "uzgörü" (foresight) diyebilirsiniz. Türkiye gibi bir ülkede değil yarın bir kaç saat sonrası bile belli olmadığına göre, 25-30 yıl sonrasının resmini çekmekteki amacı sorgulayabilirsiniz.
Türkiye'de 'ulusal uzgörü'nün pilot çalışmalarının yapılmaya başladığını duyduğumda, doğrusu önce ben de yapılanın öngörü olduğunu sandım ve hemen aklıma Devlet Planlama Teşkilatı'nın yaptığı 5 yıllık kalkınma planları geldi. Oysa Türkiye için bir uzgörü yöntemi seçen ekibin üyelerinden Alper Alsan'la konuşunca öngörüyle uzgörünün birbirinden ne kadar farklı olduğunu anladım. Öngörü daha kısa vadeli. Örneğin 5-10 yıl gibi. Uzgörüde 25-30 yıl sonrasını konuşuyorsunuz ve tamamen geleceğe odaklı fikirler üretmeniz gerekiyor. Uzgörü önemli, çünkü bu çalışmaların sonucunda hükümetler araştırma-geliştirme bütçelerinin paylaşımı ve yönlendirilmesi hakkında temel oluşturuyor. Örneğin Japonya'da yapılan uzgörü çalışmalarının bilim ve teknoloji politikalarının oluşturulmasında büyük katkı sağladığı araştırmalarla ortaya konmuş.
Bir toplumun gelişmesinde uzgörünün önemini, 1950'li yılların başında uzgörü yapmaya başlayan ve bugün yaptığı uzgörüler sayesinde dünyanın en güçlü, refah seviyesi en yüksek ülkesi haline gelen ABD'yle anlamak mümkün belki de. Uzgörü Amerika'da 'Hava kuvvetleriyle ilgili olarak 30 yıl sonra hangi sistem ve hangi silahları geliştirmem gerek' kaygısıyla ortaya çıkmış.
Yeditepe ve Boğaziçi Üniversitesi hocalarından Dr. Atilla Öner, doktora öğrencisi Alper Alsan ve okulunu şeref derecesi ile biteren Mustafa Doğru'nun "Ulusal Uzgörü Çalışmaları ve Türkiye 2023 İçin Bir yöntem Önerisi" isimli kitabındaki uzgörü tanımı dikkatimizi çekiyor. Liverpool Metropolitan Üniversitesi Gelecek Çalışmaları Bölümü Başkanı Graham May'a ait olan ve kitabın yazarlarının da paylaştığı tanıma göre, uzgörü, sadece geleceği önceden tahmin etmek değil, gelecekle ilişkimizi nasıl kurmaya çalıştığımız, geleceği nasıl yönettiğimiz ve geleceği nasıl yarattığımız anlamına geliyor.
Macaristan bile önde
Aynı zamanda Siemens Kurumsal Stratejiler Bölümü Direktörü olan ve uzgörü konusunda şirket desteği alan Alper Alsan, ulusal uzgörü çalışmalarına 1970'li yıllarda başlayan Japonya'nın bugün bu özgörülerin yüzde 66'sını gerçekleştirdiğini anlatıyor. Peki Japonya neden bazı konularda geri kaldı? Alsan, bunu bu ülkenin sadece teknolojide uzgörü yaparken, sosyal ve kültürel açıdan uzgörememesine bağlıyor. Türkiye'nin içinde bulunduğu grupta Hindistan ve Güney Kore çalışmalarını tamamlamış. Kore, uzgörü yapmaya 10 yıl önce başlamış ve 2015 yılında dünya liderleriyle anyı hedeflere ulaşacağını planlamış. İngiltere, Almanya 1990 yılında, en yakınımızdaki Macaristan 1998 yılında uzgörü yapmaya başlamış.
Proje gençlerle yürüyor
Türkiye'nin başını kaldıramadığı krizler ve kimi zaman suni gündemler yüzünden 30 yıl sonraki fotoğrafını çekmeye hiçbir zaman fırsat bulamayacağından korkuyoruz. Türkiye'nin hala bir uzgörü kurumu bile yok. Ancak, Alsan'nın anlattıklarına bakılırsa yakın bir zamanda olacak.
Uzgörü, enerji, haberleşme, bilişim, ulaşım, kimya, sağlık, hayat bilimi, inşaat, tarım, biyoteknoloji, gıda ve içki, çevre ve doğa, uzay teknolojileri, deniz ve dünya bilimleri, mikro elektronik, su kanalları ve iş araştırma gibi aklınıza gelen ve gelmeyen pek çok alanda yapılıyor. Alper Alsan, amaçlarının Türkiye'de genel fotoğrafı görmek olduğunu belirtiyor ve "Gelecekle ilgili olarak bizim nereye gitmek istediğimizi tespit etmeye çalışıyoruz" diyor. Bize göre projenin en güzel tarafı gençlerin katılımının çok ön planda olması. Türkiye'nin uzgörüsü, ulusal bir proje olarak ve hükümetin, sivil toplum örgütlerinin, sektör temsilcilerinin ve üniversitelerin katılımıyla ancak başarıya ulaşacak.
Alsan, dünyada uygulanan uzgörü yöntemlerini Türkiye'ye uyarladıklarını anlatıyor, biz de uzgörü yapılacağı ve 30 yıl sonrasının karar vericileri olacak bugünün çocukları için yeniden umutlanıyoruz. (uzgörüye kafa yormak istiyorsanız, uzgoru.org sitesine göz atabilirsiniz)
|
Magazin
