|
Yere göğe ek vergi
Köprü ve otoyol zammı, kaynak arayan hükümetin hızını kesemedi. Otomobilden cep telefonuna uçaktan kiraya kadar her alanda ek vergi geliyor. Kalıcı ek vergilerle 1 katrilyon kaynak yaratılacak
1999 yılında meydana gelen depremin ardından, "bir defalık" ek vergiye başvuran, ardından bazı ek vergileri kalıcı hale getiren hükümet, yine aynı yöntemi kullanıyor. Köprü ve otoyol zamlarından sonra bu kez yeni bir ek vergi paketi daha hazırlandı. IMF'nin, kamu işçilerine yapılan zamlarla, hububata verilen taban fiyatın program hedeflerine aykırı olduğu gerekçesi ile gündeme getirdiği ek gelir arayışı sonunda ek vergi ile sonuçlandı.
Ek vergilerin diğerlerinden farkı bu kez kalıcı olması. Vergi beyannamesi verenler, tapuda işlem yaptıranlar, ev ve işyeri kiralayanlar, mobil ve sabit telefon sahipleri, uçakla seyahat edenler, motorlu taşıtı bulunanlar yeni ek vergilerden nasibini alacaklar. Bu vergiler her yıl ortalama enflasyon oranı kadar zamlanarak tahsil edilecek.
BAŞBAKANLIK HAZIRLADI
Başbakanlık Müsteşarı Ahmet Şagar'ın bizzat koordine ettiği belirtilen ek vergi tasarısı ile en az 1 katrilyon lira gelir beklendiği bildiriliyor. Bakanlar Kurulu'nda imzaya açılan tasarıdaki ek vergilerle, önceki vergiler şöyle:
* Kurumlar Vergisi beyannamelerinden 12 milyon lira ek maktu vergi alınacak. Böylece vergi dairelerine verilen beyannameler için ödenen bir milyon liralık Özel İşlem Vergisi'ne, 12 milyon lira daha eklenecek.
* Vadeli mevduat ve repo hesaplarında hesap başına 1 milyon lira yeni vergi alınacak. Bu verginin, özellikle mevduatta vade uzatımı çalışmaları ile çeliştiğine dikkat çekiliyor.
* Gelir Vergisi beyannamelerinden yıllık 6 milyon lira, muhtasar beyannamelerden 2.5 milyon lira ek vergi tahsil edilecek. Böylelikle söz konusu beyannameler için 1 milyon lira vergi ödeyen mükellef, tasarının yasalaşmasıyla birlikte 3.5 milyon lira ödeyecek.
* Motorlu Taşıtlar Vergisi mükelleflerinden 12 milyon lira ek vergi alınacak. Örneğin, 1999-2001 model, ağırlığı 950 kilograma kadar olan benzinli bir otomobilden 63.9 milyon lira vergi alan Maliye, bu tasarıyla 12 milyon lira daha ilave gelir sağlamış olacak.
* Tapu işlemleri sırasında taşınmaz mal alım-satımı, ipotek tesisi gibi işlemlerden 6 milyon lira, diğer işlemlerden 1.5 milyon lira ek harç alınacak. Bu işlemler için zaten 5 milyon lira harç ödeyen mükellef bir kez daha ilave vergi yüküne katlanacak.
VERGİ BEYANINDAN VERGİ
* KDV beyannamelerinden 2.5 milyon lira ilave maktu vergi alınacak. Bu beyannameler için halen 1 milyon lira ödeyen mükelleflerin yükü 3.5 milyon liraya çıkacak.
* Gümrük idarelerine verilen beyannamelerden 12 milyon lira ek maktu vergi alınması yoluna gidilecek. Söz konusu beyannameler için 4 milyon lira vergi ödeyen mükellefler, ilave 12 milyon lira daha ödeyecek.
* Tüm telefon ve cep telefonu abonelerinden yıllık 1.5 milyon lira ek vergi alınacak. Halen aylık sabit tesis ücreti kadar 1.5-2.5 milyon lira arası vergi ödeyen mükellefler, ilaveten 1.5 milyon lira daha vermek zorunda kalacak.
UÇAK FİYATLARI ARTIYOR
* Hava yoluyla iç hat yolcu taşıma biletlerinden bir milyon lira, gidiş-dönüş biletlerinden 2 milyon lira ek vergi alınacak. Şu anda tek yönlü biletler için 1.5 milyon lira, gidiş dönüşlü biletler için 3 milyon lira ödeniyor.
* İl merkezleri ile nüfusu 50 bini aşan ilçe merkezlerinde gerçekleşen kiralama işlemleri sırasında kiralayandan 10 milyon ek vergi tahsil edilecek. Bu, yeni vergi olarak uygulanacak.
* Uçak ve helikopter kiralama işlemleri sırasında kiralayandan kira bedelinin yüzde 20'si kadar ek vergi tahsili yoluna gidilecek.
* Mevcut vergilere ilave getirilen bu yeni ek vergiler, her yıl yeniden değerleme oranı ölçüsünde (ortalama TEFE) arttırılarak uygulanmaya devam edecek. Böylece getirilen ek vergiler, bir defalık olmayacak.
Yurtdışı çıkışlara 50 dolarlık fon
Yurtdışına çıkışlarda, Toplu Konut Fonu alınması uygulamasına dönüş için çalışma başlatıldı. Daha önce 100 dolar olan bu kesintinin daha düşük bir miktarda getirilmesi bekleniyor. Şu seçenekler tartışılıyor:
* Yurtdışına giden tüm vatandaşlardan istisna yaratılmaksızın 10-20 dolar alınacak.
* Eğitim, sağlık, hac, resmi görev ve sportif amaç dışı seyahatlerde 50 dolar ödenecek.
Bu yolla 100 milyon dolar civarında gelir sağlanabileceğini belirtiliyor.
Okan MÜDERRİSOĞLU-Nuri Sefa ERDEM
|