Dolar Temmuz'da düşer
Pek çok şirketin döviz talebinin Haziran sonuna denk geldiğini belirten Akbank Genel Müdürü Zafer Kurtul, Temmuz'un ilk günlerinde fiyatın 1 milyon 200 bin liraya doğru ineceğini söyledi
Son günlerde herkes aynı soruyu sorar oldu: "Dolar daha da yükselecek mi?" Tüm sohbet konularının ortak noktası haline gelen "Dolar 1 milyon 500 bine çıkacakmış" söylentilerine Akbank Genel Müdürü Zafer Kurtul'dan yanıt geldi: "Şu anki seviye bile çok yüksek. Dolar Temmuz'un ilk günlerinde 1 milyon 200 bine doğru iner."
Kurtul piyasadaki yoğun döviz talebinin nedenini de şirketlerin aynı döneme biriken ihtiyaçlarından kaynaklandığını belirtti.
ARTIK POZİSYON AÇILMAZ
* Takasın mali sistem üzerindeki etkisi ne oldu? Takas gerekli miydi?
Geçen yılla bu yıl arasında önemli bir fark var. Geçen yıl sabit kur politikası vardı. Bankalar açık pozisyonla fonlayıp, yani borç aldıkları dövizi satıp, karşılığında elde ettikleri TL ile bono satın alabiliyordu. Ama şimdi dalgalı kur sistemi var. Bankalar artık pozisyon açıp bono almak istemiyor. Ancak ellerindeki TL kaynak kadar bono alabilirler. Bunun da bir sınırı var. Kamunun hakimiyeti nedeniyle özel sektördeki TL kaynağı nispeten küçük. Dolayısıyla Hazine takasla iç borcunu yenileme imkanına kavuştu. Bankalara da kabul edilebilir bir enstrüman verdi. Akbank, güçlü yapısının verdiği imkanla takasın başarılı olması için ihaleye önemli miktarla katılarak destek oldu.
* Yani Hazine'nin iç borcunu çevirmesi artık eskisi kadar kolay değil...
Evet, TL olarak daha zor. Ama Hazine döviz enstrümanlar ihraç ederse, bu borçlanmaya destek olabilir. Çünkü bankalarda döviz likiditesi daha fazla.
* Bankalar 6.4 milyar dolarlık açık pozisyon kapatabildi. Takas olmasa bankalar spot piyasadan bu dövizi karşılayabilir miydi?
Spot piyasadan bu kadar döviz alınamazdı. Ayrıca bankalar döviz kağıtlarını alırken TL kağıtlarını geri verdi. Bu kadar büyük miktarda TL kağıdı da piyasada nakde çevrilemezdi.
GERÇEK DÖVİZ TALEBİ
* Alınan döviz kağıtlarıyla sistemdeki kur riski normale indi mi?
Açık pozisyon sorunu büyük ölçüde azaldı. Geriye bir miktar kalmış olsa bile bunun kontrol edilebilir bir tutar olduğunu düşünüyorum.
* Takas öncesi şöyle bir argüman vardı: Bankalar açık pozisyonlarını kapatacak. Böylece kurları yükseltip, kâr yazacaklar...
Böyle bir şey mümkün değil. Bankaların bir miktar açık pozisyonu hala var. Bankaların sermayeleri TL'dir ve kurların yükselmesi sermayeyi döviz bazında eritir.
* Peki döviz talebini nasıl yorumluyorsunuz?
Takastan sonra kurlar düşecek diye bir beklenti vardı. Bu yüzden bazı şirketler döviz taleplerini takastan sonraya erteledi. Bu ihtiyaç ortaya çıktı. İkinci olarak örneğin Tüpraş, Botaş gibi büyük şirketlerin dönemsel ihtiyaçları olur. Onlardan da blok talepler geldi.
Ayrıca geçen yıl şirketler döviz kredilerini genelde Haziran vadeli aldılar. Çünkü eski programa göre Temmuz'da kurda bant sistemine geçilecekti. Dolayısıyla bu şirketler "Kredileri Haziran'da kapatalım, Temmuz'da band sistemine geçilince 'Ne oluyor' diye piyasaya bir bakarız. Kur riski almayalım" dediler. Kurların bandın üst kısmına yapışacağı, daha yüksek oranlı bir devalüasyon olabileceği öngörüsünde bulundular. Haziran'da vadesi gelen krediler nedeniyle de şirketlerden talep geldi.
Bir diğer konu bankaların sendikasyon ödemeleri. Bu da talep getirdi. Ayrıca 20 Haziran'da itfa vardı. Hazine geri ödemesine oranla çok daha az borçlandı. Bu itfanın içinde az da olsa yabancı payı vardı. Bunlardan da talep geldi. Yani piyasada pek çok faktörün birleşmesiyle gerçek bir döviz talebi ortaya çıktı.
FAZİLET ETKİLEMEZ
* Fazilet Partisi'ni kapatma davasının da tedirginliği artırdığı söylendi...
Politik belirsizlikler de biraz volatilite yarattı. Ama bence ilk söylediklerim son günlerde dövize gelen talepte daha etkili oldu.
* Dava sonuçlandı. Bu nasıl etkiler?
Olumsuz gelişmeler daha önce fiyatlara yansımıştı. Erken seçim olasılığının ortadan kalkması piyasaları pozitif yönde etkiler.
* 27 Haziran'da "Derviş bonoların" itfası var. Yatırımcı da son yükseliş nedeniyle çok tedirgin. Dövizin ne zaman durulur?
Temmuz başında. Zaten Merkez Bankası bir, iki gün daha döviz satmaya devam ederse kurlar stabilize olur.
* Dolar nerede oturur?
Şu anki kur, olması gerekenin üzerinde. Temmuz'un ilk günlerinde doların 1 milyon 200 bin lira civarına geleceğini düşünüyorum.
Döviz bol, fahiş faizle dış kredi almayız
* Bankalar vadeli tahvil alarak açık pozisyonlarını kapattılar. Nakit döviz ihtiyacı nasıl karşılanacak?
Piyasada arz talep dengesizliğinin olduğu kesin. Ama dövizde bir likidite sorunu yok. Başta büyük bankalar olmak üzere sistem çok likit. Cari fazla vereceğiz. IMF ve Dünya Bankası kredileriyle iç ve dış borç ödenecek. Dolayısıyla Merkez Bankası piyasaya döviz satabilecek.
* Piyasa sendikasyon yenilemelerini çok yakından takip ediyor. Sizin de 2 Temmuz'da 400 milyon dolarlık ödemeniz var. Ne yapacaksınız?
O tarihte ödeyip, Ağustos'ta geri almayı düşünüyoruz. Ama acelemiz yok. Çünkü döviz likitidemiz çok fazla. En uygun zamanda piyasaya girmemiz lazım. Fiyat bizim için önemli. Yüksek fiyattan kesinlikle almayız.
İhracat ancak son çeyrekte canlanır
* Ekonomik canlanmada ihracatın rolü büyük olacak. Ciddi bir kıpırdanma görüyor musunuz?
Müşterilerimizle konuştuğumuzda kurun çok rekabetçi olduğunu ve avantaj sağladığını söylüyorlar. Ama pazarı oluşturmak, ona göre üretimi gerçekleştirmek, finansmanını sağlamak zorundalar. Bu da vakit istiyor. Hafif bir kıpırdanma var. Canlanmayı son çeyrekte görebiliriz.
* Finansman açısından bir sorun var mı?
İyi firmalar için kesinlikle yok. Ancak bu yıl ekonominin yüzde 3 oranında küçüleceğini öngörüyorsak, bankalar kredi stratejisinde biraz daha tutucu olmak zorunda kalıyor. Eğer ekonomi yüzde 3-5 büyüseydi, o zaman daha agresif bir kredi politikası izlerdik. Ama kur ihracatçı firmalara avantaj sağlıyor, risklerini azaltıyor. İhracatçılara kredi vermekte daha istekliyiz.
Magazin
