Anayasa mahkemeleri her yerde, bir ölçüde siyasi nitelikli mahkemelerdir. Aldıkları kararlarda sadece anayasalara ya da hukuk ilkelerine uygunluğu aramazlar, "siyasi tercihleri de değerlendirir, hatta yargılar"lar. Böyle oldukça yorumdan uzak duramazlar ve "mevcut siyasi dengeler"den ya da "zamanın ruhu"ndan tam anlamıyla "bağımsız olamaz"lar.
Demokrasinin vesayet altında tutulduğu, siyasi partilere yönelik kapatma davalarının cirit attığı ve her kapatmanın ciddi toplumsal ve siyasal faturasının olduğu ülkelerde bu siyasallaşma dozu daha da yüksektir.
Türkiye de böyle bir ülkedir. Partilerarası ilişkilerde çeşitli hakemlik kurum ve organlarının sıkça çatışma nesnesi ve aracı haline geldiği, "yasama"nın "yürütme" güdümünde hukuk mantığına sıkça meydan okuduğu bir ülkedir. Daha da öte, "hukuk devleti"nden çok "devlet hukuku"nun egemen olduğu, 40 yılda 40 siyasi partinin kapatıldığı ve Anayasa Mahkemesi'ni sıkça siyasi bir hakem, hatta karar alıcı konuma iten bir ülkedir.
Bugün bu çerçevede FP'nin kapatılması davası sadece ülkenin değil, Anayasa Mahkemesi'nin başına da bir "bela"dır. Zira bu dava, hukuki sürecin sonucu olmaktan çok siyasi bir sürecin sonucudur, devletin İslami siyasete açtığı "siyasi savaş"ın doğrudan ürünüdür.
Ve herkesin oyundan kaçtığı, el altından baskıların yapıldığı bu konuda Anayasa Mahkemesi kaçınılmaz olarak kendi işlevlerini aşan bir sorumluluğun içindedir.
Nitekim, Anayasa Mahkemesi üyeleri 2001 Ocak ayında yaptıkları bir açıklamayla, "hükümetin parti kapatma hükümlerini değiştirmeden, kapatma kararı için geçerli oy sayısını artıran ve sorumluluğu tümüyle mahkemeye bırakan tasarısı"na tepki göstermişler, bu durumdan rahatsız olduklarını ortaya koymuşlardı.
Bugün itibariyle durum pek farkı değildir, hatta daha ileridir.
Zira Anayasa Mahkemesi'nin alacağı karar Türkiye'deki siyasi dengeleri etkileyecektir. Kapatma kararı verilmesi halinde FP ikiye bölünecek, çok yasaklı bir kapatma kararı ülkeyi erken seçimlere ve "muhtemel bir istikrarsızlığa" götürecektir. Anayasa Mahkemesi üyelerinin bu sorumluluğu hissetmemeleri mümkün değildir ve alacakları kararda "siyasi akıl yürütme"leri kaçınılmazdır.
FP'nin son girişimi ve Başbakan'ın son açıklamaları bu duruma tuz biber ekiyor...
FP'in, bugüne kadar izlediği silik ve uyumlu tutum dikkate alınırsa biraz şov biraz da yenilikçi kanadı sıkıştırmak amacı taşıdığı anlaşılan "sine-i millet"e dönme "kararı", açık bir tehdittir. "Partiyi kaparsanız, bedelini ödersiniz, istikrarsızlık ve seçim kaçınılmaz hale gelir" mesajını taşımaktadır. Gerçekleşme ihtimali zayıf da olsa, sonuçta, bu gayri ciddi girişimin hedefi Anayasa Mahkemesi'dir. Mahkeme üyelerinin siyasi sorumluluğu ve vicdanıdır. FP akıl dışı bir tutumla, Anayasa Mahkemesi'ni çifte baskı altına itmiştir, kapatma talebinin reddedilmesi de mahkemeyi şaibe altına sokacaktır, yani kararını iyice siyasileştirecektir.
Başbakan ise, anayasa değişikliği paketinde parti kapatılmasına ilişkin somut bir öneri bulunmamasına ve düne kadar bu konu hiç aklına gelmemesine rağmen, "büyük ihtimalle FP'nin sine-i millet restini görerek, yani seçim korkusuyla" Anayasa Mahkemesi'nin kararını ertelemesini isteyebilmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin bu konuda açık bir anayasa değişikliği önerisi bulunması halinde kararını ertelemesi doğaldır. Ancak bugünkü durumda olan tek şey, Ecevit'in kendi sorumluluğunu ve niyetlerini Anayasa Mahkemesi'ne havale etmesidir. Başbakan yapacağını yapmıştır, mahkemeyi biraz daha zora sokmuş ve siyasi hatta itmiştir.
Şimdi sormak gerek:
Bu aktörlerle, bu zihniyetle böyle bir sistem, böyle bir düzen "demokratik" olabilir mi?
Yargı bu koşullarda "bağımsız" olabilir mi?
Magazin
