Doğuş Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ferit Şahenk iç borç takasıyla ilgili olarak "Pazartesi bambaşka bir Türkiye'ye uyanacağız" dedi. Aynı zamanda üç bankanın patronu olarak Şahenk'in yaptığı bu yorum, bankacılık kesiminin takastan umudunu ve dün yapılan ihaleye katılımın yüksek olacağını gösteriyor. Sonuçları bugün açıklanacak olan takasın başarıyla geçmesi halinde piyasalar haftaya iyi bir başlangıç yapacaklar. Hazine faizleri zaten takas öncesinde yüzde 75'e kadar düştü, dolar gevşedi, borsa yükseldi. Başarılı bir takasın ardından yatırım araçlarının bu seyrinin devamı gelebilir. Katılımın yüksek, Hazine'nin cesaretli olacağı bir durumda mali piyasalar yeni bir rüzgâr yakalayabilir. Ancak başarılı bir takasın yararları sadece piyasalardaki iyimserliğin artışıyla sınırlı değil.
* İç borca ve bütçeye katkısı- Miktarın yüksekliği oranında Hazine'nin bu yılki borçları döndürmesi kolaylaşacak. Çünkü ödemelerini ileriki yıllara atıyor. Dolayısıyla bütçedeki faiz ödemeleri de bu yıl ve gelecek yıl o oranda azalacak. Yani bütçe hedeflerini tutturma açısından da takas büyük önem taşıyor.
Borç takası ile bankalar bilançolarını düzeltecek ve açık pozisyonlarını kapatacaklar. Yeni kar yazacak olan bankaların altı aylık bilançolarında zarar rakamlarının kara dönüşmesi büyük bir ihtimalle gerçekleşmiş olacak.
* Sisteme güven artacak- Takas arifesinde Bakan Kemal Derviş'in Hazine Müsteşarı Faik Öztrak ve Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ile Amerika'da bankacılarla görüşmesi ve desteklerini almasını da eklediğimizde, takasın başarıyla geçmesi durumunda bankalar sendikasyonlarını daha uygun faizlerle yenileme imkanına kavuşacaklar. Türk bankacılık sistemine güven artacak. Güven artışıyla yabancıların Türkiye'ye gelmelerinin ve sendikasyonların döndürülmelerinin önü açılacak.
* Başarı kriteri ne?- Takas ihalesinde 5 milyar dolar durumu kurtarır, bu rakam daha önce de bekleniyordu. Rakamın altı hayal kırıklığı yaratabilir. Üstü ise moralleri iyice düzeltebilir. 7 milyar dolar ve üzeri ise piyasalara ve ekonomiye doping etkisi yapabilir.
* Hazine cesur olacak mı?- Ancak bunun için Hazine'nin veya takasın miktarı ve fiyatına karar verecek olan siyasi otoritenin cesur davranması gerekiyor. İç borçlanma takasının giderek artan oranda bir umuda dönüşmesinde Hazine'nin katı tutumundan sıyrılması etkili olmuştu. Eğer cesaretli tutum karar vermede de takınılır ve takasa konu iç borçlanmaya bir sınır konulmazsa, yakalanan rüzgâr o ölçüde büyük olabilir. Programın ve piyasaların da böyle bir rüzgara şiddetle ihtiyacı var.
* Sonuç- "Kader ile sevgi cesurdan yanadır" Cicero n
Bankaların 12 milyar dolara inen açık pozisyonlarını borç takasında verilecek döviz kağıtlarıyla önemli ölçüde azaltılmasının sektöre yararı açık. Ancak açık pozisyonlarını kapatan bankaların
döviz kuru sepekülasyonlarına kalkışabileceğinden kuşkulanılıyor. Pozisyon kapandığına göre
kurdaki artışın bankaları rahatsız etmeyeceği, hatta böyle bir durumda döviz alımlarını artıracağından söz edenler var.
Öncelikle başarılı geçecek takasın ardından Türkiye'ye yabancı sermayenin gelmesi böyle bir hareketi önleyecek gelişmelerden biri.
Bir de döviz kurundaki artış aynı zamanda faiz yükselişini beraberinde getireceği için, bankalar için bonoda zarar yazmak anlamına gelir. Yani döviz kazancı bir başka alanda, bonoda kayba dönüşüyor. Bir taraftan kazanç elde edeyim derken diğer taraftan daha büyük bir kayba uğramayı kim ister? Bir de Merkez Bankası var. Dolayısıyla kurda bir spekülasyon ihtimali olsa bile bunu önleyecek mekanizmalar da var.