Bugün mali piyasalar ve Hazine için önemli bir gün. Kısa vadeli Hazine borçları daha uzun vadeli borçlar ile takas edilecek. Bununla Hazine geri ödeme yönünden bir rahatlığa kavuşacak. Bankalardan takas ihalesine katılım bekleniyor. Dolayısıyla buradan 5 milyar dolar ve üstünde bir borcun daha uzun süreye yayılması söz konusu olacak.
* Az iç borçlanmanın etkisi- Hazine bu yıl 67 milyar dolar iç borç ödemesine karşılık 51 milyar dolar yeniden borçlanıyor. Aradaki 16 milyar dolarlık fark ise sağlanan dış mali yardım, faiz dışı fazla ve özelleştirme gelirlerileri ile karşılanacak.
Bunun başka bir yönden anlamı ise bankalar ile diğer borç verenler bu yıl Hazine'ye 16 milyar dolar eksik borç verecekler. Buradan bankaların hesabına yaklaşık yarısı düşüyor.
Yine aynı bankalar bu yıl şirketlere kredileri azalttılar. Çünkü ekonomi durdu. Kredi talebi az. Bunun yanında tüketici kredileri de yaklaşık yarı yarıya azaldı.
* Bankalar pozisyon kapatıyor- Para satmada zorlanan bankalar bu durumda ya mevduatı azaltacak ya da yurtdışından aldıkları sendikasyonları geri ödeyecek. Bankalar dış borçlarını yüksek faizle çevirme yerine geri ödemeyi tercih ediyor. Bu bıraz da zorunluluktan. Çünkü yurt içinde parayı satacakları yer yok. Dışarıya borçlarını öderken hem gereksiz bir faiz yükünden kurtuluyorlar hem de kurun nasıl seyredeceğini kestiremedikleri için kur riskini üzerlerinden atıyorlar. Açık pozisyonlarını kapatıyorlar.
* Sendikasyonların kura etkisi- İşte bu geri ödemeler sırasında piyasadan alınan dövizler, kurda yükselişi beraberinde getiriyor. Piyasadaki eski derinlik de olmadığı için, fiyat hareketleri aşırı oluyor. Kur konusunda toplum olarak çok hassaslaştığımız için de yapılan spekülasyonlar etkili oluyor. Kuru durdurmak için Merkez Bankası'nın yaptığı küçük bir müdahale bu nedenle etkili olabiliyor. Tıpkı dün olduğu gibi.
Döviz kurundaki gerileme faiz düşüşünü de etkiledi. Takasa katılımın olacağına inancın güçlenmesinin de etkisiyle dün Hazine faizleri beş puanlık düşüşle yüzde 80'in altına indi.
* Borsanın durumu- İki yatırım aracındaki gelişmeye ve takasın başarılı geçeceğine yönelik beklentiden dolayı borsa kötü gidişini durdurdu ve dün atağa geçti.
Takasın ardından beklentiler bitmeyecek gibi. Bakan Kemal Derviş'in dün açıkladığı gibi, Haziran sonuna kadar geçecek iki hafta kritik. Çünkü Ek Bütçe, Tütün Yasası ve Emlakbank'ın Ziraat Bankası ile birleştirilmesi ve görev zararlarına son veren tasarılar yasalaşacak.
Bu yasalarda aksama olması durdumunda IMF kredisinin ikinci dilimi serbest bırakılmayacak. Yasalar siyasiler açısından çok tartışalacak ancak pabuç da çok pahalı. Bu gelişmelerle iki hafta atlatılırken piyasaların satın alabilecekleri beklentiler veya satabilecekleri tartışma ve gerginlikler sıkça gündeme gelebilir.
Bu da yüksek dalgalanma, yüksek kayıp ve kazanç demek.
* Sonuç- "Aşırı cesur olmak, aşırı ölçülü olmaktan daha iyidir" Machiavelli