  
İlmühaber çıkarmanın vergi avantajı..
Bir süre önce, Sabah'ta "Hisse Senedi Çıkarmanın Vergi Avantajı" başlığı altında, anonim şirketlerin "hisse senedi" bastırmasının önemini ele almıştık. Kısaca özetleyelim; anonim şirket ortağı olanlar, eğer "şirketin hisse senetleri varsa" ve bu hisse senetlerini iktisap tarihinden itibaren "üç ay"geçtikten sonra satarlarsa, satıştan doğan kazanç gelir vergisine tabi tutulmuyordu. Ama hisse senedi bastırılmamışsa, satışından doğan kazanç (iktisap tarihinden itibaren kaç ay geçerse geçsin) gelir vergisine tabi tutuluyordu (GVK Geçici Md. 56/D-1).
Bu uygulama, 1 Ocak 1999'da yürürlüğe girmişti. Yazımızda, hisse senedi bastırmamış olan şirketlerin, "geçici ilmuhaber" çıkarmaları halinde, ilmuhabere dayalı satışın da, hisse senedi satışı gibi nitelendirileceğini açıklamış ve bu konuda bir ara çözüm önermiştik. Nitekim bir tebliğ yayımlayan Maliye, bu tür satış kazançlarının nasıl vergilendirileceğini açıkladıktan sonra, tebliğin son bölümünde, "geçici ilmuhaber" konusuna da yer verdi.
Vergisel boyutu
Tebliğ ile geçici ilmuhaberlerin elden çıkarılmasından doğan kazançların vergilendirilmesinde "Gelir Vergisi Kanunu'nun, hisse senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançların vergilendirilmesine ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği" açıklandı. Başka bir anlatımla, "geçici ilmuhaber" ile ilgili formül, aradan iki hafta geçtikten sonra, Maliye Bakanlığı'nca yayımlanan 232 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile de doğrulanmıştı.
Bilmeyenler için açıklayalım, geçici ilmuhaberler, anonim şirketler tarafından hisse senetlerinin yerini tutmak amacıyla çıkartılan menkul kıymetlerdir. Sahiplerine, genel kurul toplantılarına katılmak, oy kullanmak ve kâr payı almak gibi pay sahipliği haklarını kazandıran ilmuhaberler, ilgili anonim şirketçe, hisse senetleri düzenlenip ortaklara teslim edildiği anda, geçerliliğini kaybetmektedir.
İlmühaberlerin kapsamı
İlmuhaberler; hisse senetleri ile değiştirileceği ve onların yerine geçeceği için, biçim ve kapsam yönlerinden, tıpkı hisse senetleri gibi, düzenlenmek zorundadır. Hisse senetlerinin ne şekilde düzenleneceği ise, Türk Ticaret Yasası'nın 413. maddesinde belirlenmiştir. İlmuhaberlerin, hisse senetleri ile değiştirilmesi nedeniyle alınan hisse senetlerinin "iktisap tarihi olarak", ilmuhaberlerin elde edildiği tarih gözönüne alınacak.
Vergi yasalarında sık sık yapılan düzenlemeler ve ilgili genel tebliğler, neredeyse herkesi "vergi uzmanı" olmaya zorluyor. Anonim şirket ortakları, yukarıdaki vergi avantajını önceden bilir ve buna göre hareket ederlerse, hisse satışı nedeniyle vergi ödemekten kaçınabilirler. Hisse senedi ya da ilmuhabere tabi olmadan yapılan hisse satışlarından doğan kazanç ise önce enflasyondan arındırılıp, daha sonra 3,5 milyar liralık istisna tutarı düşülür, varsa kalan kısım gelir vergisine tabi tutulur.
|