kapat
28.05.2001
Haber Ýndeksi
Yazarlar
Günün Ýçinden
Politika
Ekonomi

ciceknet

Dünyadan
Spor

Limasollu

Magazin
Astroloji

Para Durumu
Hava Durumu

Bizim City
Sizinkiler

Sarý Sayfalar
Ýstanbul

Cumartesi Eki
Pazar Eki

Künye
E-Posta
Reklam
Arþiv

A T V

Win-Türkçe
ASCII

Garildi
 

'Aman dikkat, size mandacý bile derler'


Ýþadamlarý, Derviþ'e "Tüm toplumun desteðini alýn. Yoksa sizi çið çið yerler, ne mandacýlýðýnýz kalýr, ne de Amerikan ajanlýðý. Atatürk'ün taktiðini uygulayýn" dedi
Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakaný Kemal Derviþ'in, yeni programý anlatmak üzere gittiði Gaziantep ve Adana'da iþadamlarý ile oldukça ilginç konuþmalar yaptýðý anlaþýldý.

"Kurtarýcý ve tek adam olarak" gösterilmekten hoþnutsuzluðunu gizlemeyen Derviþ'e, iþadamlarý, "Biz sizi kurtarýcý gibi görmüyoruz. Dýþ kaynak çok önemliydi. Saðolun bunu getirmeyi baþardýnýz ama bu kaynak Washington'daki Kemal Derviþ'e deðil, Türkiye Devleti'ne verildi. Þüphesiz, sizin uluslararasý kimliðiniz de etkili oldu" dediler. Derviþ ise "Kurtarýcý gibi görülmekten ben de hoþlanmýyorum" karþýlýðýný verdi.

Bir ara iþadamlarý Derviþ'e, "Ülkenin iç ve dýþ dengelerini iyi bilmeniz lazým. Bugün olmazsa yarýn Kýbrýs sorunu da Kuzey Irak sorunu da karþýnýza çýkacaktýr" yönünde uyarýda bulunduklarý ve "Ülkenin ulusal çýkarlarý ile ilgili konularý müzakerelere taþýmadýk. Elimiz gevþek olsaydý Kýbrýs'ý bile masaya getirirlerdi" dediði belirlendi.

Ýþadamlarý, Derviþ'e, toplumsal desteðe önem vermesini önerdiler ve þu örneði hatýrlattýlar:

Atatürk'ü örnek alýn
"Ne Mandacýlýðýnýz kalýr, ne Amerikan ajanlýðýnýz. Dikkatli olun. Atatürk de Amasya Kongresi'ni topladýðýnda, en yanýndaki arkadaþlarý Rauf Orbay da Halide Edip Adývar da Amerikan Mandasý'ný önerdiler. Oysa Atatürk ustaca bir politika ile hem Rusya'nýn hem de ABD'nin desteðini almayý baþardý ve Ulusal Kurtuluþ Savaþý verdi. Siz de topluma güvenin. Sivil toplum kuruluþlarýnýn desteðini almaya çalýþýn. Ýþveren, iþçi, memur, köylü farketmez. Bu desteði alamazsanýz, dýþarýsý da içerisi de sizi yer."

Derviþ'in bu deðerlendirmeleri dikkatle dinlediði, siyasi sistemdeki yeniden yapýlanma ihtiyacýna iliþkin yorumlara da "Deðiþimin gereðine ben de katýlýyorum" dilerek destek verdiði bildirildi.

Mandacýlýk: Gel bizi yönet
Mandacýlýk, Birinci Dünya savaþý sonrasýnda kimi Türk aydýnlarýn savunduðu Amerikan mandasý altýna girme görüþü.

Savaþ sonrasýnda Türkiye'nin parçalanacaðýný, yoksullaþacaðýný ileri süren bazý aydýnlar güçlü bir ülkenin mandasý altýnda Türkiye'nin varlýðýný koruyabileceðini ileri sürdü.

Bu görüþü savunanlar, ABD Baþkaný Wilson'un ünlü 14 ilkesinden 12'cisinin Türklerin çoðunlukta bulunduðu topraklarda baðýmsýz bir Türk devletinin kurulmasýna uygun olduðu kanýsýyla 'Türk-Wilson Birliði' kurdu. Bu dernek, 5 Aralýk 1918 tarihinde, Halide Edip Adývar, Yunus Nadi Abalýoðlu, Ahmet Emin Yalman, Dr. Celal Muhtar, Mahmut Sadýk gibi kiþilerin imzalarýyla Baþkan Wilson'a ABD mandasý istemiyle baþvurdu. Mektupta azýnlýklarýn haklarýnýn güvence altýnda olacaðý, önemli bakanlýklara birer Amerikalý Baþ Müsteþar atanacaðý, yine Amerikalý Baþ Müsteþar Baþkanlýðý'nda toplanacak bu Müsteþarlar Kurulu'nun ülkeyi geliþtirecek reformlarý saptayýp, uygulamaya koyacaðý, reformlarýn yürütülmesi hakkýnda milletçe güvence verileceði, polis ve jandarmanýn bir Amerikalý genel müfettiþe baðlanacaðý belirtiyordu.

Meydan Larousse'da yer alan bilgilere göre, Ýsmet (Ýnönü), Saffet (Arýkan) beyler gibi Kurtuluþ Savaþý'nda büyük yararlýklar göstermiþ komutanlar bile bu aþamada ABD mandasýný Türkiye için tek çýkar yol olarak görüyorlardý. Saltanat Þürasý'nda bile bu konu görüþüldü. Erzurum Kongresi'nde yayýnlanan beyannamede ise himaye ve mandanýn kabul edilemeyeceði (7. madde) açýkça belirtildi.

YARDIMA EVET DERÝZ
Mandacýlýða karþý çýkan Mustafa Kemal Paþa ABD heyeti ile görüþmesinin ardýndan ABD'nin mandater devlet olmak için hiç bir güvence vermediði söyledi. Sivas Kongresi'nde ise bu konu daha yumuþak bir üslžbla kaleme alýndý ve manda ve himayeye doðrudan karþý çýkýlmayarak, "Ýstila emeli beslemeyen herhangi bir devletin teknik, sinai ve iktisadi yardýmý memnuniyetle karþýlanýr" denildi.

 
Ekonomik programýn baþarýya ulaþacaðýna inanýyor musunuz?

Evet
Hayýr

 

Copyright © 2001, MERKEZ GAZETE DERGÝ BASIM YAYINCILIK SANAYÝ VE TÝCARET A.Þ. - Tüm haklarý saklýdýr