kapat
27.05.2001
Haber İndeksi
Yazarlar
Günün İçinden
Politika
Ekonomi

ciceknet

Dünyadan
Spor

Magazin
Astroloji

Para Durumu
Hava Durumu

Bizim City
Sizinkiler

Sarı Sayfalar
İstanbul

Cumartesi Eki
Pazar Eki

Künye
E-Posta
Reklam
Arşiv

A T V

Win-Türkçe
ASCII

Finansbank

 
AHMET TAN(tana@sabah.com.tr )

Bu yıl daha az rüşvet dağıtsalar olmaz mı?

İnsanın kaderi yalnızlıktır" diyerek, işleyeceğiniz suçu da tek başına işlersiniz: - Hırsızlık, tecavüz, hakaret..

Ama, "birlikten kuvvet doğar" diyor ve "bir elin nesi var, iki elin sesi var" atasözüne inanıyorsanız, bazı suçlar için en az bir yardımcıya gereksinmeniz vardır:

- Rüşvet, hortumlama, zina, vs. (Siyasal saydamlık, politik kıyakçılık, dürüst toplum nasıl yaratılır gibi konular dün Amerikan Ulusal Demokrasi Enstitüsü ile Arı Hareketi'nin ortak toplantısında Boğaziçi Üniversitesi'nde; gençlerin, politikacıların, bilim adamlarının katılımıyla tartışıldı. Okurlarımın bundan yoksun kalması eksiklik olacaktı.)

***
Allah eksikliğini vermesin, ekonomik ve toplumsal yaşantımızı düzene koymak isteyen IMF'in "tek başına işlenen suçlar" konusuna bir itirazı yok.

Ama "en az bir yardımcılı suçlar" için IMF Yönetimi, yıllardır kıyamet kopartıyor:

- Yolsuzlukları durdurun. Çalıp çırpanlara, rüşvet verenlere aman vermeyin. Güvenilir bir ülke olmanız yolsuzlukları durdurmanıza bağlıdır. Hakça bir toplum ve piyasa düzeni ancak rüşveti önleyerek kurulabilir. Rüşvetsiz bir ekonomi istiyoruz. (Bkz: IMF Başkanı'nın Paris'te Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nü ziyaretindeki konuşması 21.01.1998)

Allah bilir ya, rüşvetsiz bir ekonomiyi, rüşveti alanlar bile canı gönülden istiyor. Ama ne çare böyle bir düzeni sağlamak da kolay değil. Kolay değil; rüşvette, veren olduğu sürece bir alan bulunuyor.

Hele de veren, koca bir devletse, muhakkak bulunuyor.

IMF bireyden bireye rüşvete pek ses çıkarmıyor. Onların kızdığı ve not kırdığı rüşvet türü "organize rüşvet". Daha da açık ifadeyle "devletten kuruma veya bireye rüşvet". Bu tür rüşvetin egemen olduğu ülkeleri IMF adına izleyen ve her yıl not veren bir kuruluş var. Merkezi Berlin'de bulunan Uluslararası Şeffaflık Örgütü (Transparency International). Bu örgüt ülkelerin ekonomilerini; ithalat, ihracat kapasitelerini ve döviz rezervlerini derecelendirdiği gibi, yolsuzluk ve rüşvet yoğunluğunu da her yıl sıralandırıyor. 1999 yılında 104 ülke incelenmiş. Türkiye'nin notu 10 üzerinde 3.6.

Bu notla Türkiye, en yolsuz ve rüşvetçi 54 ülke arasına yer alıyor. (Fas, Zambiya, El Salvador ve Brezilya Türkiye'den daha yüksek oy alan ülkeler. En temiz ülke Danimarka, en yolsuz ülke ise Kamerun ).

***
Rüşvet, zina gibi, partneri zorunlu kılan bir suç türü. Saydamlık Örgütü bunu da incelemiş. Dünyanın en fazla rüşvet dağıtan ülkelerini sıralamış.

Buna göre Amerika Birleşik Devletleri'yle Almanya aynı puanla ve averaj eşitliğiyle 9. sırayı paylaşıyor.

Bilindiği gibi ABD ve Almanya dünyada Türkiye'nin en yakın olduğu iki dost ülke. Acaba bu iki ülke 2001 yılında Türkiye'ye bir "kıyak" yapamazlar mı mı?

Bu yıl daha az rüşvet dağıtarak, ülkemizin yolsuzluk ve rüşvet notunun biraz düzelmesine yardımcı olamazlar mı? Belediye zabıtamız ile seyyar lahmacuncularımız arasındaki rüşvet ortamına IMF bilindiği gibi "milli meselenizdir" diyerek karışmıyor.

Ama ABD ve Alman firmalarının ülkemizde dağıttığı rüşvetin azalması, eminiz Uluslararası Para Fonu'nu da, Şeffaflık Örgütü'nü de mutlu edecektir.

 
Ekonomik programın başarıya ulaşacağına inanıyor musunuz?

Evet
Hayır

 


Copyright © 2001, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır