Hazine, IMF'den gelen 3.8 milyar dolarlık ilk dilim krediden kendi payına düşen 1.5 milyar dolarlık kısmını kullandı. Merkez Bankası, Hazine'den dövize endeksli iç borç senedi alarak, kredi vermiş oldu.
Bilanço verilerine göre IMF kredisi 18 Mayıs'ta Merkez Bankası hesaplarına girdi. Hem döviz varlıkları, hem de döviz yükümlülükleri aynı miktarda arttı. Hazine ise 1.5 milyar doları, 3.3 katrilyonluk ifta yaptığı 23 Mayıs'ta aldı. 3.1 katrilyon borçlanma hedefiyle ihale açan, ama sadece 2.1 katrilyonluk bono satabilen Hazine'nin imdadına, IMF kredisi yetişti.
* Merkez Bankası'ndan 1.5 milyar dolar karşılığı TL kredi kullanan Hazine, bununla iç borç itfasını tamamladı. Bir kısmını da Merkez Bankası'ndaki mevduatına koydu. 620 trilyon olan mevduatının bakiyesi, 23 Mayıs'ta 1.1 katrilyona çıktı.
* Bu arada Merkez Bankası Hazine'den tahvil aldığı için (yani kredi verdiği için) "kamuya açılan krediler" 2 katrilyon kadar arttı. IMF kredisi döviz olarak durduğu için dış varlıklar düşmedi.
* Merkez Bankası Hazine'nin piyasaya bıraktığı parayı geri çekmek için 23 Mayıs'ta 13 Temmuz vadeli ters repo ihalesi açtı. Ancak sadece 70 trilyon çekebildi.
* Bunun üzerine Merkez Bankası faiz limitini yüzde 67'den yüzde 65'e indirdi ve parayı gecelik olarak borç almaya başladı.
* Eksi 73 trilyon olan APİ kalemi, fazla parayı çekme operasyonu sonrasında 1.1 katrilyona tırmandı. Yani bankacılık sistemi Merkez Bankası'na değil, Merkez Bankası bankalara borçlu hale geldi.
* Merkez Bankası Hazine'ye kredi olarak verdiği paranın büyük kısmını geri çekince, net iç varlıklardaki (NİV) artış sınırlı kaldı.
* Merkez Bankası parayı APİ ile değil, döviz satarak da çekebilirdi. Bu durumda NİV artacak, ancak net dış varlıklar azalacaktı. Böylece para tabanı değişmeyecekti. Ancak dövize talep gelmedi.
* Eğer dövize talep gelseydi, Merkez Bankası IMF'den gelen (ve Hazine'ye ait olan kısmının karşılığında da TL kredi verdiği) rezervi satarak bunu karşılayabilecekti. Program da zaten Merkez Bankası'na yaklaşık 9 milyar dolar, yani Hazine'ye açılacak kredi kadar döviz satabilmesine olanak tanıyor.
Magazin
