Win-Türkçe
ASCII

ZAM, KÖK ÜCRETE YANSIYACAK
Dört saatlik toplantıda, kamu işçilerinin kök ücretlerine birinci 6 ay için yüzde 15 zam yapılması yolunda karar alındı. İkinci 6 ay için, yüzde 15 zam artı enflasyon farkının yüzde 80'i ödenecek. Üçüncü 6 ay için, yüzde 10, enflasyon hedefi tutmazsa enflasyon farkının yüzde 80'i ödenecek. 4 ay için yüzde 10, enflasyon fark ederse, bu farkın tamamı ödenecek. Konuyla ilgili açıklama yapan Devlet Bakanı Keçeciler, ödemelerin 2002 yılı Şubat ayından itibaren defaten verileceğini söyledi. 2002 yılı Şubat ayında ödenecek olan fark toplamının 500 milyon lira civarında olduğu belirtildi.

KILIÇLAR ÇEKİLDİ
Önceki gece Devlet Bakanı Mehmet Keçeciler ile Bayram Meral arasında gerçekleşen telefon konuşmasının ardından taraflar dün Başbakanlık'ta biraraya geldi. Uzlaşmaya varılamaması üzerine görüşmelere Başbakan Ecevit de katıldı. Ancak, işçi kesiminin geri adım atmaması üzerine Derviş'in istifa tehdidinde bulunduğu söz düellosu, şöyle gelişti:

Derviş: İşçi tarafının getirdiği öneriler binbir zorlukla ortaya çıkardığımız ekonomik programın delinmesi demektir. Eğer böyle herkes kendi istediğini dayatacaksa programı halka anlatmaya kalkışmanın da bir anlamı yok. Ben bu akşam çıkacağım, Gaziantep ziyaretini de iptal edeyim.

Meral: Sayın Derviş, IMF'ye verdiğiniz sözleri sonra gelip bize dayatıyorsunuz. Anlaşılan programınızın başarıya ulaşmayacağını anladınız ve faturayı bize çıkarmaya çalışıyorsunuz. Kendi başarısızlığını belki de bizi kullanarak üzerinizden atmaya çalışıyorsunuz.

Derviş: Bu şekilde imzalamam mümkün değil, istifa ederim, imzalamam.

Meral: (Ayağa kalkarak) İmzalamazsanız görüşmeyi bırakalım.

Ecevit: (Meral'in elini tutarak) Uzlaşmayı bugün mutlaka sağlayalım.

Daha sonra Derviş ile başbaşa görüşen Ecevit, "Bu kadar sert olmanıza gerek yok. Toplu iş sözleşmesi görüşmeleri her zaman böyle çetin geçer. Önemli olan tarafların birbirini ikna etmesi ve her iki tarafı da tatmin eden bir noktaya ulaşılmasıdır. Daha anlayışlı olmak hükümet olarak, bizim görevimizdir" dedi.

ESPRİLİ UZLAŞMA
Ecevit'in uzlaştırıcı tavrı üzerine görüşmeler yeniden başladı. Hava Mehmet Keçeciler'in anlattığı iki fıkra ile yumuşarken, Derviş, "Dışişleri Bakanı İsmail Cem'e söyleyelim, Kıbrıs müzakerelerini de Bayram Meral yürütsün, problemi kesin çözer" dedi. Kıran kırana geçen pazarlıklar sonrasında uzlaşmaya varıldı.

Basına açıklama yapan Ecevit, "Çetin bir görüşmeden sonra, toplu sözleşmenin esasları belli oldu. Türk-İş de çok büyük bir sorumluluk örneği gösterdi" dedi.

Türk-İş Başkanı Bayram Meral de Başbakan Ecevit'e teşekkür ederek, "Taleplerimiz dikkate alınırsa elbette bugünkü sıkıntıları, sorunları gidermeyecek ama ülkenin geleceği bakımından bir rahatlık sağlayacağını düşünüyoruz." dedi.

Görüşmelerin kahramanı Kemal Derviş ise "Bütün sorunların çözümü, hızlı büyümektir. Görüşmeler sırasında zorlaya zorlaya mümkün olanın en fazlasını verdik" dedi.

Bütçeye 750 trilyon ek yük geldi
AylardIr süren toplu sözleşme pazarlıkları greve gidilmeden uzlaşma ile sonuçlanırken, IMF ile yürütülen program açısından da ilginç bir durumu ortaya çıkardı. Hükümetin baz olarak aldığı DPT verilerine göre, bir kamu işçisinin aylık ortalama geliri 562 milyon lira. Toplu sözleşme mutabakatının eksi yönleri şöyle:

İŞÇİ NE ALDI?
1- Yılın ilk yarısında işçi ücretlerine yüzde 15 zam yapılacak. Hükümet, kök ücretlere ileriki aylara yansıyacak şekilde zam yapmak yerine 6 aylık zam farkı kadar ikramiye öngörüyordu, ancak bu önerisini kabul ettiremedi.

2- İşçi ücretlerine yapılacak zammın alt sınırı yüzde 18'den başlatıldı, üst sınırı yüzde 25 civarında belirlendi. Yıllık zam yüzde 32.2'yi buldu.

3- İşçi-memur ücret farkı 2.6 kattan 2.1 kata indirilecekken bu fark 2.2 kat seviyesine çekilebildi.

4- İşçi zammı için 2 katrilyon lira ödenek ayrıldı ancak zam tutarı 2.750 katrilyon lirayı bulacak.

Buna karşın hükümet istediği bazı noktaları işçi kesimine kabul ettirdi. Sözleşmenin olumlu yanları ise şöyle gerçekleşti:

HÜKÜMET CEPHESİ
1- Yılın ilk yarısında yüzde 30-35 civarında kümülatif enflasyon bekleyen Hükümet, gerçekleşen enflasyonun yarısını ücretlere yansıtmayı başardı.

2- İşçi ücretlerine yılın ilk yarısında yapılan zammın farkı, 2002 yılı Şubat'ta ödeneceği için, iç borçlanma açısından kritik bir yıl olan 2001'de ilave ödeme ve borçlanma baskısını kaldırdı.

3- İşçi, TEFE bazında yüzde 57.6 öngörülen enflasyonun 20 puan gerisindeki ücret artışına razı edildi.

4- İşçiye yılın ikinci yarısında verilecek zamla enflasyon arasındaki farkın sadece yüzde 80'inin ücretlere yansıtılması kabul edildi. Oysa işçi, enflasyon+5 puan alıyordu.

5- İşçi-memur arasındaki gelir adaletsizliği azaldı. Bu zamla ortalama 562 milyon lira olan işçi ücreti, yılsonunda 743 milyona çıkacak. İkinci yarıdaki toplam enflasyon yüzde 15'i geçerse ücret 763 milyona tırmanacak. Ancak memur maaşı da 337 milyona ulaşacak, makas daralacak.

Fatma SİBEL YÜKSEK-Nevin BİLGİN-Okan MÜDERRİSOĞLU