Win-Türkçe
ASCII

KARA DELİK Mİ?
Bu soruların birinci derece muhatabı aslında Fon Bankaları Ortak Yönetim Kurulu Başkanı Tevfik Altınok. Altınok kırmadı, sorularımızı yanıtladı, yönettiği bankaların zararının nedenlerini anlattı. Kişi ve kurumlar üzerinde durmamaya özen gösterdi. Pekçok konuya, kendi görev alanına girmediği gerekçesiyle yanıt vermedi. "Sayın Altınok, tablo gerçekten ürkütücü mü? Yıllardır kamu bankalarında gizlenen iç borçların Türkiye'yi nereye getirdiği ortada... Dolayısıyla fon bankalarının zararı yeni bir kara deliğin işareti sayılır mı?"

YÜKSEK GERİLİM
Bu sorunun yanıtını duymadan önce Tevfik Altınok'un yüz hatlarındaki yüksek gerilime sahit olduk. Hani insana "acaba yanlış bir şey mi sordum" dedirten nitelikteydi. "Kesinlikle hayır. Herşey hedefler doğrultusunda ilerliyor. Zarar olduğu bir gerçek ama unutmayın her banka gibi biz de kaynakları şu veya bu nedenle erimiş bu bankalar ile iki krize yakalandık. Ama bu bankaların satışını etkilemeyecek. Zararımızın büyük kısmı bankalarımızın portföyündeki devlet kağıtlarının değerinin, yükselen faizler nedeniyle düşmesinden oluştu. Ayrıca nakit ihtiyacımızı karşılamak için yüksek faizlerle piyasalardan günlük borçlanınca zarar arttı. Altınok ayrıca yandaki tabloyu bize verirken şunun altını çizdi:

"Bizim bir görevimiz de bankaları satış öncesinde personel ve şube yapısı açısında operasyonel hale getirmek, hantal yapısından kurtarmak. Göreceksiniz bu bankaların pek çoğu satılmış olacak."

Jakuzi mi arıyorsunuz?
Tevfik Altınok, Esentepe'deki 17 katlı eski Egebank yönetim binasındaki yönetim katında bulunan büyük toplantı odasından etkilendiğimizi söyleyince, lafın nereye geleceğini anladı.

Altınok, "Buyrun sizinle şöyle bir yönetim odalarımızı, benim odamı gezelim. Aradığınız jakuzili oda filan var mı bakalım! Yazıldığı gibi diyetisyen de yok. Olsaydı biraz daha ince olurdum değil mi" diyerek konuyu özetledi.

Altınok, basında lüks çalışma mekanı, dolarla maaş alındığı yolundaki haberleri haksız eleştiriler olduğunu belirtirken, "Yönetimimiz altındaki bankalarda tek bir kişi bile dolarla maaş almıyor. Hepsini kaldırdık" dedi ve bankaların işletme giderlerinde yaptıkları değişikliği anlattı. 2001 yılı sonunda, daha önce söz verdiği gibi bu görevini bırakacağını belirten Altınok, bankaların
küçülme ve daha rasyonel çalışması için yaptıkları çalışmayı aktarırken birkaç kez, "Bir başarı var ise, bunda ortak yönetim kurulu üyeleri, genel müdürler ve genel müdür yardımcısı arkadaşlarımın payı büyüktür" demesi dikkat çekiciydi.

Gerekirse üstüne para verip satar mısınız?
Altınok'a HSBC'nin satın almak için incelediği Demirbank konusunda "Üstte para verin alayım" diye teklif verdiği yolundaki duyumlarımızı soruyoruz. Gülüyor,

"Üste para vererek banka satılır mı" diye sorup, yanıtlıyor

Evet satılır.

Efendim?

Hayır satılmaz

Nasıl yani?

Bakın gazeteci manşet arar. Şimdi gidip "Ben olsam üste para verip bankaları satarım diye yazarsınız. (Gülüyor) Satış konusunda son kararı veren kişi ben değilim. Fon yönetimi. Ama satış için üç maddelik temel yaklaşımım var. Bankayı satarak zararı durduruyorsanız, bu kârlı bir alışveriştir. İkincisi satış işlemi ile mekanizmayı döndürmeye devam edersiniz yani topluma olan borcunuzu ödemiş sayılırsınız. Üçüncüsü Fon'un bu bankalara koyduğu kaynağı geri alıyorsanız, başarılı bir iş yapmış olursunuz.

Altınok, sohbetin bir yerinde, Bank Ekspres'e talip olan Tekfen Grubu ile buna benzer bir anlaşmayı yapmak üzere olduklarını söyledi. Detay vermedi ama Tekfen, Fon'un Bank Ekspres için koyduğu ana kaynağı belli bir vade içinde ödeyerek bankaya sahip olacak.

Yeni bir dev daha doğuyor
Altınok'Tan aldığımız bilgilere göre İnterbank, Etibank, Türk Ticaret ve Esbank Haziran'a kadar satış imkanı bulunmaz ise bir çatıda birleştirilecek. Ancak Sümerbank çatısı altında birleştirilmesi halinde satışın zor hale gelmesinden korkuluyor. Bu yüzden ayrı bir çatı oluşturulacak. Bank Ekspres satışı bitmek üzere. Demirbank için ilgilenenlerle görüşmeler sürüyor. Böylece Haziran ayında Fon'daki banka sayısı 4'e inmiş olacak.

Krize denk gelen küçülme
Beş ay önce Tevfik Altınok'un Tasarruf Sigorta Mevduat Fonu (TSMF) Bankaları Ortak Yönetim Kurulu Başkanı olarak atanması üzerine Fon'da bulunan bankaların küçülme süreci hızlandı. Bu süre içinde 26 bin banka çalışanının sayısı 17 bin 764 kişiye indi. 1.254 şube sayısı ise 932'e düşürüldü. Şube sayısındaki azalma daha çok Sümerbank çatısı altında birleşen Yurtbank, Esbank, Egebank, Ulusalbank ve Yaşarbank'ın şubelerinde yaşandı. Altınok, "Aynı cadde üzerinde 4 şube bırakmamız doğru değildi. Şubeleri azalttık. Daha rasyonel hale getirdik" dedi. En çarpıcı gelişme ise 9 bankanın aylık işletme giderlerinde yaşandı. Aşağıdaki tablodan da görüleceği gibi bankaların her biri için ayrı ayrı TSMF'na devredildiğindeki aylık giderleri (personel artı işletme) toplamı 106 milyon dolarmış. Aynı bankaların Nisan 2001 giderlerine bakıldığında bu rakamın 42.8 milyon dolara düştüğü anlaşılıyor.

FONDA BULUNAN BANKALARIN İŞLETME GİDERLERİ (Bin $)

	Fona geçmeden önceki aylık gider			Nisan ayı giderleri
Banka adı	Personel	İşletme	Toplam	Personel	İşletme	Toplam
Türk Ticaret	6103	1427	7530	4914	756	5670
Bank Ekspres	2008	1581	3589	714	566	1280
İnterbank	3282	6393	9675	1192	1050	2243
Esbank	5168	3990	9158	3341	2535	5876
Sümerbank	14979	31965	46944	4854	6832	11686
Etibank	3274	3332	6606	1565	1138	2703
Demirbank	8644	7368	16012	4644	4914	9558
Ulusalbank	697	493	1190	440	144	584
İktisat Bankası	2992	2676	5668	1522	1696	3218
Toplam	47147	59225	106372	23186	19631	42817

Not: Sümerbank'ın giderleri yüksek gözüküyor. Bunun nedeni, hesaplama içerisine Yurtbank, Ulusalbank, Yaşarbank, Egebank ve Bank Kapital'in de giderlerinin de katılması.

YAVUZ SEMERCİ