Daha Kemal Derviş'in ekonominin başına geçmek üzere çağrıldığı anda belli oldu herşey. Eğer Türkiye bu badireden sağ salim çıkmayı başarırsa, yaşanacak büyük değişimin altında onun imzası olacak, önümüzdeki uzunca bir dönem boyunca politika ondan sorulacak.
Peki kim bu Derviş? Hayatımıza hoş bir sürpriz olarak giriveren ve birbirinden çok farklı kesimler tarafından aynı samimiyetle baştacı edilen bu adam kim ve neyi temsil ediyor? Hangi arzuya, hangi ihtiyaca denk düşüyor? Nasıl bir dalganın üstüne binmiş ve bizi nereye götürüyor?
Bu soruların cevaplarını önümüzdeki aylarda hatta yıllarda çok tartışacağız.
Ama bir başlangıç olarak, ANAR'ın Nisan 2001 Türkiye Gündemi Araştırması'nın Kemal Derviş ile ilgili bölümü, bu soruların cevaplarını arayanlar için bazı önemli bazı ipuçları içeriyor.
Araştırmanın cevabını aradığı sorulardan biri, mevcut partilere mensup kişilerin Derviş'i ne oranda desteklediği...
"Kemal Derviş'e güveniyor musunuz?" sorusuna partilere göre verilen cevapları incelediğimizde görüyoruz ki, Derviş'e en yoğun güveni yüzde 79.5 ile ANAP'lılar gösteriyor. ANAP'lıları yüzde 76.7 ile DSP'liler, yüzde 68.8 ile CHP'liler, yüzde 68 ile LDP'liler, yüzde 65.9 ile MHP'liler ve yüzde 50.7 ile DYP'liler izliyor. Kemal Derviş'e karşı en güvensiz davrananlar ise yüzde 35'le Faziletliler.
Yine farklı partilere mensup deneklerden Derviş'in başarısını 10 üzerinden puanlandırmaları istendiğinde, Kemal Derviş'in en yüksek notu LDP'lilerden (6.3) en düşük notu ise yine Faziletlilerden (3) aldığını görüyoruz. DYP'liler 3.4 puanla, anti-Derviş çizgide Faziletlilerin hemen arkasında yer alıyor.
Bu bölümün ilginç sonuçlarından biri de, partililerin kendi liderlerine verdikleri başarı notuyla Derviş'e verdikleri başarı notunun kıyaslanmasından ortaya çıkıyor. DSP'liler Ecevit'e 10 üzerinden 5.3 verirken Derviş'e 5.5 veriyorlar. ANAP'lıların kendi liderlerine verdikleri başarı notu 4.3, Derviş'e verdikleri ise 4.9. Aynı durumu CHP'de de görüyoruz. CHP'liler Baykal'a 5.3; Derviş'e ise 5.9 veriyorlar.
Ve bir partili için belki de cevaplanması en zor soru: "Kemal Derviş parti kursa oy verir misiniz?"
Bu soruya, DSP'lilerin yüzde 69'u, ANAP'lıların yüzde 51.3'ü, LDP'lilerin yüzde 50'si, CHP'lilerin yüzde 45.8'i, DYP'lilerin yüzde 45.8'i, MHP'lilerin yüzde 41.9'u, FP'lilerin ise ancak yüzde 16.7'si "evet" cevabını veriyor.
ANAR'ın araştırmasında yer alan bu üç soruya verilen cevapları bir arada değerlendirdiğimizde Derviş'in daha şimdiden gerek DSP, gerekse ANAP, CHP, LDP ve hatta DYP tabanından ciddi destek aldığını; MHP tabanında da kayda değer oranda bir sempati oluştuğunu; Fazilet Partisi'nin ise önümüzdeki dönemde ÖDP'yle birlikte, Derviş'in en kararlı muhalifi olacağını görebiliyoruz.
Daha düne kadar hiçbir partinin barajı aşmasına garanti gözüyle bakılmadığı bir siyasal tablo mevcutken, şimdi, Fazilet Partisi dışındaki bütün büyük partilerin tabanlarının en az yarısını toparlayabilecek bir parti görülüyor siyasetin ufkunda...
Aslında ANAR'ın araştırmasından çıkan bu sonuçların, bazı köşe yazarları tarafından daha önceden çıplak gözle de saptandığını söylemek mümkün. Örneğin Radikal'den Gündüz Aktan'ın "Siyasi Oluşumlar" başlıklı makalesinde yer alan "Derviş'in sözünü ettiği merkez soldaki oluşum sadece DSP ve CHP'nin önemli bir kısmını değil, ANAP'ın yarıya yakınını ve DYP'nin de bir kısmını içine alabilir" şeklindeki değerlendirmesi, ANAR'ın son araştırmasında yer alan sonuçlarla tamamen örtüşüyor.
Peki Türkiye'nin hiç tanımadığı, hiçbir siyasi geçmişi olmayan bir adam kısa zamanda kazandığı bu büyük desteği neye borçlu? Derviş'in bu ani yükselişi nasıl bir anlam taşıyor?
Kemal Derviş'i de, toplumu da yakından tanıyan Prof. Nilüfer Göle'nin, Aktüel'le yaptığı görüşmede, bu sorulara verdiği cevaplar ilginç.
Göle'ye göre, Türkiye'de Cumhuriyetçi muhafazakâr gelenek, Kemal Derviş'in kişiliğinde bir değişim geçiriyor. "Buna Cumhuriyetçilerin dönüşümü de diyebiliriz" diyor Göle... Derviş'in, sağ muhafazakâr bir gelenekten gelen Özal'dan farklı olarak sosyal demokrat ve Atatürkçü yönü daha fazla olan, ama Kemalizmle Atatürkçülüğü ayrıştırabilecek, Atatürkçülüğün toplumu kucaklayarak kendini yenilemesi, hatta kendi klasiğini yaratması ve dünya çapına çıkması için" bir ümit olduğunu söylüyor.
1980'li yılların başında Özal'ı ilk ve en iyi anlayan sosyologlardan biri olan Göle'nin Derviş'le ilgili yaptığı bu tespitleri sanırım daha epey tartışacağız.
Magazin
