  
Sermayesi eksilen şirketi bekleyen tehlike
Son ekonomik kriz, özellikle döviz cinsinden borcu olan şirketler ile TL cinsinden banka kredi borcu olan şirketleri ciddi şekilde etkiledi.
Döviz cinsinden borcu olan şirketin, "kur farkı" nedeniyle borcu biranda yüzde 60-70 civarında arttı. TL cinsinden banka kredisi kullanan şirketlerde ise, bankanın kriz sonrası, kredi faizi oranlarını yükseltmesi nedeniyle, ödenecek faizin tutarı, daha önce belirlenenin bir ya da birkaç misli arttı.
Tüm bu gelişmeler, şirket bilançosuna gider olarak yansıyan "kur farkı" ya da "faiz" giderini artırdı ve piyasalarda yaşanan durgunluğun da etkisiyle, ciddi zararlar ortaya çıktı. Bu zararlar sonucu, "şirketin esas sermayesinin yarısının ya da üçte ikisinin eksilmesi" bazı sorunları da beraberinde getirdi...
Sermayenin yarısının eksilmesi
Şirket esas sermayesinin yarısı ve üçte ikiye varmamak koşuluyla yarıdan fazlası karşılıksız kalırsa, yönetim kurulu, durumu derhal genel kurula bildirmek zorunda. (TTK. Md. 324/I) Burada seçimlik bir hak yok yani yönetim kurulu toplantısında, durumun genel kurula bildirilip bildirilmeyeceği hususu görüşülüp oylanamaz. Ancak, yönetim kurulunun, durumu genel kurula bildirmenin yanısıra, sermaye kaybı ile ilgili olarak alınacak tedbirleri görüşmek amacıyla toplantı yapmasında, bir engel yoktur.
Yasalarımızda, genel kurulun, sermayenin yarısının karşılıksız kalması üzerine ne gibi kararlar alabileceği konusunda, bir sınırlama yeralmıyor.
Yönetim kurulu üyeleri, 1/2 sermaye kaybına rağmen, kasden veya ihmal nedeniyle durumu genel kurula bildirmezlerse, bu yüzden doğacak zararlardan şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı, müteselsilen sorumlu olur. (TTK. Md. 336/1, b. 5) Yönetim kurulunun bu görevini yerine getirmemesi halinde, denetçiler onlara bu görevlerini hatırlatmak (TTK. Md. 353, b. 10, 354/son cümle), genel kurula verecekleri yıllık raporlarında durumu açıklamak (TTK. Md. 354), bu gündemle genel kurulu olağan ya da olağanüstü toplantıya çağırmak yoluna başvurabilirler (TTK. Md. 353, b. 8 ve Md. 355). Bu husustaki görevlerini hiç ya da gereği gibi yapmayan denetçiler de, doğacak zarardan müteselsilen sorumlu olurlar. (TTK Md. 359)
Sermayenin 2/3'ünün eksilmesi
Türk Ticaret Yasası'nın, konu ile ilgili 324. maddesine göre; Şirketin, esas sermayesinin üçte ikisi karşılıksız kaldığı takdirde, genel kurul toplanıp;
a) Bu sermayenin tamamlanmasına veya
b) Kalan üçte birlik sermaye ile yetinilmesine,
karar vermediği takdirde. Şirket feshedilmiş sayılır (TTK. Md. 324/II, 434 b.3). Bu yönde kararlar alınmaksızın başka kararlar alınırsa, bu kararlar iptali mümkün kararlardır. Kaldı ki, şirket feshedilmiş sayılacağı için, kararların uygulanma olanağı da olmayacaktır.
Şirket sermayesinin üçte ikisinin kaybı halinde, yönetim kurulu ya da denetçiler, genel kurulu toplantıya çağırmak zorundadırlar. Sermayenin üçte ikisi eksildiği halde, yönetim kurulu denetçiler veya azınlık, genel kurulu toplantıya çağırmazsa, yönetim kurulu ve denetçilerin sorumluluğu ¥ sermaye kaybında olduğu gibidir.
Yukarıdaki açıklamalardan ve dayanağı olan yasa hükümlerinden de farkedileceği gibi, şirket sermayesinin 1/2'sinin ya da 2/3'ünün kaybı, son derece önemli hususlar olup, bu konuda bazı yollara başvurulması ve yasal önlemler alınması gerekiyor.
SSK borçlusuna getirilen kolaylıklar netleşti
Sosyal Sigortalar Kurumu, 30 Nisan 2001 Tarih ve 16-244 Sayılı Genelge ile SSK'ya borcu olanlara getirilen kolaylıkları açıkladı. Sabah okurlarının, yaklaşık iki hafta önceki yazımızdan ayrıntılı olarak öğrendikleri kolaylıklar şu şekilde.
* 2001 yılı Nisan ayı sonuna kadar ödenmeyen borçlar donduruluyor ve bu borçlar için 18 aylık tecil uygulaması getiriliyor.
* Tecil edilecek SSK alacağına, yıllık yüzde 3 "tecil faizi" uygulanacak
* Ödeme kolaylığından; 30 Nisan 2001'e kadar ödenmeyen SSK primi, işsizlik sigortası primi, tasarrufu teşvik kesintisi, sosyal yardım zammı, topluluk sigortası borcu, gecikme zammı ve faiz borcu olan işverenler yararlanabilecek.
* Mevcut borçlar ve faizler için bir af sözkonusu değil ancak 31 Mayıs 2001 itibariyle bu borçlar ve faizler dondurulacak. Bu tarihten sonra, yıllık yüzde 3 faizle 18 eşit taksit halinde ödeme kolaylığından yararlanılabilecek.
* İlk taksit Haziran 2001'de başlayacak
* Her hangi bir taksiti ödemeyi aksatanlar, hakkını kaybedecek. Bu durumda, yıllık yüzde 3 olan tecil faizi, yıllık yüzde 72 olarak uygulanacak. Bu kolaylıklar, genelge ile getirildiği için Resmi Gazete'de yayınlanmayacak.
|
Magazin
