Win-Türkçe
ASCII

Dolar: Ben özgürüm
Dolar dün 1 milyon 200 bin lirayı da aşarak 30 Mart'a göre yüzde 20, 21 Şubat'a göre de yüzde 89 değer kazandı. Belirsizliğin hakim olduğu piyasalarda, kimsenin döviz satışına yanaşmaması, Merkez Bankası müdahalesinin talebi doyurmaktan uzak kalması, kurları dün yine fırlattı. Önceki gün 1 milyon 114 bin lira olan Merkez Bankası'nın dolar alış kuru, dün 118 bin lira artışla 1 milyon 232 bine çıktı. Kapalıçarşı'da fiyat 1 milyon 90 binden 1 milyon 200 bine fırladı. Büfe satış kuru 1 milyon 300 bine kadar çıktı. En büyük talebin sendikasyon ödemesine hazırlanan 3 bankadan geldiği belirtiliyor.

Son 7 yılın en yükseği
Ekonomİdeki fırtına tüm hızıyla sürerken, 41'inci gününe giren krizin bilançosu da ortaya çıkmaya başladı. İki ay öncesine kadar yıllık yüzde 15 enflasyona ulaşma ihtimalini tartışan Türkiye, devalüasyon nedeniyle bu hedefin üçte ikisine sadece Mart ayında ulaştı. 1994 yılının Mayıs ayından bu yana en yüksek aylık artışını gösteren Toptan Eşya Fiyatları Endeksi (TEFE) yüzde 10.1, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ise yüzde 6.1 oldu. Mart'ta yıllık enflasyon toptan eşyada yüzde 35.1, tüketici fiyatlarında yüzde 37.5'e ulaştı.

Özel sektör etkisi
Artış oranları, yüksek olmasına rağmen yine de kamuoyundaki yüzde 12-17'lik TÜFE beklentilerinin altında kaldı. Ancak enflasyon etkisinin zamana yayılacak olması ve değerlendirmenin 25'er günlük periyodlarla yapılması nedeniyle fiyat artışlarının büyük kısmının Nisan-Mayıs ayı enflasyonlarına yansıması bekleniyor. Yüzde 10.1'lik TEFE artışının yüzde 2.9'u devlet, yüzde 7.2'si ise özel sektörden geldi.

3 aylık enflasyon oranları toptan eşyada yüzde 15.6, tüketici fiyatlarında ise yüzde 10.7 oldu. Bu arada Mart ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon ise toptan eşyada yüzde 42.1, tüketici fiyatlarında yüzde 46.5 olarak hesaplandı. Bir önceki aya göre imalat sanayi fiyat artışları toplamda yüzde 11, devlette yüzde 11.5 ve özel sektörde yüzde 10.8 oldu. Mart ayında tarım fiyatları ise aylık bazda yüzde 6.6 yükseldi.

Buna göre yıllık enflasyon Mart ayında, önceki yılın toptan eşya fiyatının 31 puan, tüketici fiyatında da 30.4 puan altında gerçekleşti. 2000 Mart ayında yıllık enflasyon toptan eşyada yüzde 66.1, tüketici fiyatlarında yüzde 67.9 olmuştu. 2000 Mart ayında, TEFE artışı yüzde 3.1, tüketici fiyatlarındaki artış ise yüzde 2.9 olarak gerçekleşmişti. 2000 Mart'ı ile kıyaslandığında bu yılın aynı ayında enflasyon, toptan eşya fiyatlarında 7.0 puan, tüketici fiyatlarında 3.2 puan üzerinde gerçekleşti. Aylık bazda enflasyon rakamlarında bir önceki Şubat ayına göre ise TEFE'de 7.5 puan, TÜFE'de 4.3 puan artış yaşandı. Enflasyon rakamları önceki ay TEFE'de yüzde 2.6, TÜFE'de de yüzde 1.8 oranlarında artmıştı.

Memur zammı yüzde 2.7 olacak
Mart ayı enflasyonu ile gözler memur maaşlarına yapılacak ek zamma çevrildi. Hükümet, yılın ilk yarısındaki TÜFE artış yüzde 10'luk zammı geçmesi halinde farkı 2 puan refah payı ile telafi sözü vermişti. TÜFE artışı yüzde 10.7 olduğu için, zammı aşan yüzde 0.7'lik kısma 2 puan refah payı ilave edilecek. Zam, 15 Nisan maaşlarına yansıtılacak. Artış oranı TEFE'ye endeksli olsa, zam refah payı ile birlikte yüzde 7.5'i geçecekti.

TEFE

Fiyatı en çok artanlar

Tüpgaz	28.2
Mücevher	25.5
Mandalina	25.5
Kömür	24.6
Telefon	22.7
Elekmtrik	21.0
Kolalı içecekler	17.3
Has.yat.ücreti	17.0
Film tab ücreti	16.3
Doğalgaz	15.1
Benzin	14.7
Dolmuş ücreti	13.5
Noter ücreti	12.2
Köpük sünger	50.0
Sodyum per.	44.5
Şişe	43.7
Amonyum Sülfat	42.3
Elma	41.4
Yaş üzüm	37.9
Kontraplak	36.0
Kok kömürü	29.1
Çıplak bakır tel	27.3
LPG	23.2
Elek. fırın	21.4
Havalandırma	20.1
Granül	19.2

Fiyatı en az artan ve düşenler

Bayan kazağı	-2.1
Çocuk botu	-1.6
Erkek tak. elbise	-0.8
Erkek gömlek	-0.5
Sinema	1.2
Dana eti	1.5
Poğaça	1.9
Zeytin	2.3
Süt	2.3
Yer döşeme	2.4
1 bardak çay	2.4
Kuru soğan	-2.9
Enerji direkleri	-1.0
Örme kumaş	0.5
Otomobil	0.7
Bira	1.4
Kroma karton	1.5
Kort bezi	1.5
Pamuklu dokuma	1.6
Tereyağı	1.7
Bisküvi	1.2
Kümes eti	2.2