|
|
 |
| |
|
Kriz kazancına kriz vergisi
Bakan Derviş, ek kaynak için seçenekleri Ecevit'e sundu. Ekonomik kriz sayesinde döviz ve repodan elde edilen yüksek kazancın vergilendirilmesi formülü gündemde
Ekonomi yönetimi, ekonomik programın en kritik bölümünü oluşturan ek bütçe ve ek finansman konusunda alınacak önlemleri masaya yatırdı. Ek kaynak yaratmak için tartışılan formüller arasında, kriz sırasında olağanüstü düzeye ulaşan repo ve kur farkı kazançlarının vergilendirilmesi de yer alıyor.
Hem Kasım, hem de Şubat krizi sırasında repo ve günlük mevduat faizi yüzde 7500'lere çıkmıştı. Özellikle Şubat krizinde yüksek mevduat sahipleri bir günde yüzde 10 net faiz kazancı elde edebilmiş, bir ara bu oran yüzde 20'lere ulaşmıştı.
YÜZDE 70'LİK KAZANÇ
Aynı şey, döviz kazançlarında da yaşanmıştı. Dalgalı kura geçiş kararıyla doların değeri 685 bin liradan 1 milyon 200 bin liraya kadar yükselmişti. Böylece sadece kur artışı nedeniyle yüzde 70'lere ulaşan kazançlar ortaya çıkmıştı. Halen işletmeler geçici vergi beyannamelerinde kasalarında bulundurdukları döviz varlıklarının kur farkını da kazançlarına dahil ederek vergisini ödüyorlar. Bu yöntemin, dalgalı kur sonrası dövizdeki artıştan kaynaklanan ek gelirin vergilendirilmesine dönüştürülebileceği belirtiliyor. Bürokratlara formülün ayrıntıları ve hukuki boyutu konusunda çalışmaları talimatı verildi. 1999 sonunda da bir geceyarısı operasyonu ile faiz vergisi getirilmiş ve enflasyonun düşeceği varsayımı ile daha önce yüksek faizle satılan Hazine kağıtlarına ek vergi uygulanmıştı.
Bu tür vergilerin örneklerine dünya da rastlanıyor. İngiltere'de, özelleştirilen kamu şirketlerinden hisse alan özel yatırımcılar çok büyük bireysel kazançlar elde edince bu kazançlara "wind fall gain tax" (olağanüstü kazanç vergisi) uygulanmıştı.
Bu arada net aktif vergisi de yeniden gündemde. Anayasa Mahkemesi'nin iptal gerekçesi üzerinde çalışmalar başladı.
Yastık altı ve gayrimenkul seçenekleri
DEVLET Bakanı Kemal Derviş ve Maliye Bakanı Sümer Oral'ın kurmay kadroları ile dün yaptığı toplantısında vergi dışı kalemlerden sağlanabilecek gelir artışları da değerlendirildi. Yastık altında tutulduğu düşünülen ve mali sistemin dışında kalan tasarrufların ekonomiye kazandırılması ile gurbetçi dövizlerinin ülkeye çekilmesi yönünde teşvik edici önlemler araştırılıyor. Gayri- menkul gelirleri açısından ise 3 öneri dikkati çekiyor. Maliye Bakanlığı imar düzenlemeleri yönüyle belediyelere pay vererek, kamu arazi satışlarını hızlandırmayı düşünüyor. Toplu Konut İdaresi'nin büyük şehirlerde alt yapısı tamamlanmış arazileri kat karşılığı müteahhite vermesi ve bir tür imar affı ile kamu arazilerinin gece konduculara satılması da gündemde.
2001'DE 175 katrilyon lira düzeyinde olması beklenen GSMH'nin yüzde 1.5'lik bölümüne denk gelen 2.6 katrilyon liralık kaynak ihtiyacı bulunduğu hesaplandı.
|
|
 |
|