|
|
 |
| |
|
Sene şarap mene kitap
Ayda 100 dolar maaş alan, başbakanlık konutuna yürüyerek giden ve kendi bağında yılda 1 ton şarap üreten Gagavuz Başbakanı Mihail Kendigelen, 'Bize kitap verin, size şarap vereyim' diyor
Türkiye'de çalışan 30 bin Gagavuz'un Başbakanı geçtiğimiz günlerde Ankara'daydı. Gagavuz Özerk Cumhuriyeti'nin lideri Mihail Kendigelen ülkesi ve Türkiye arasındaki diplomatik ilişkileri tazelemek amacıyla Meclis'le temaslarda bulundu, milletvekillerine rozet taktı.
Kendigelen Başkent'te kaldığı süre boyunca 4 yıldızlı bir otelde konakladı, kendisine bir otomobil tahsis edildi; ama ne bayrak, ne eskort, ne de koruma sunuldu. Gagavuz Başbakanı bu durumdan hiç şikayetçi değildi, zira 1800 kilometrelik Cumhuriyetinde bunlar büyük lüks sayılıyordu.
500 KİŞİLİK POLİS GÜCÜ
Gagavuz Özerk Cumhuriyeti 200 bin nüfuslu minik bir ülke. Topu topu 200 kişilik ordusu ve 500 kişilik bir polis gücü var. Toplam milletvekili sayısı 35. Bakanlar Kurulu ise sadece 9 kişiden oluşuyor.
Mihail Kendigelen içişlerinde serbest, ancak dışişlerinde Moldova'ya bağlı Gagavuz Özerk Cumhuriyeti'nde ikinci kez Başbakanlık yapıyor.
Kendigelen yaşamı boyunca pek çok savaş görmüş. Aksayan bacağı ona 2. Dünya Savaşı'ndan yadigâr kalmış. Ama topallığı kendine dert etmemiş. Kendigelen Gagavuz Cumhuriyeti'ni ve hayatını şöyle anlatıyor:
KORUMASI BİLE YOK
"Koruma ve şöför kullanmıyorum. Başbakanlık konutuna yürüyerek gidiyorum. Seçim zamanında günde 10 kilometre bile yürüdüğüm oldu. Ülkemde bir ayrıcalığım yok."
Mihail Kendigelen lüksü sevmiyor, "Milletvekillerim maaş almaz, çalışanlarım 30 dolar aylık alırken makam aracını ve şatafatı günah sayarım. Bakanlar devlet görevlisi sayılıp ayda 80 dolar maaş alıyor. Benim maaşım ise 100 dolar. Çok bile..." diyor.
ÜLKENİZ YARDIMSEVER
Geçen yıl yağmur yağmadığı için büyük sıkıntı çektiklerini söyleyen Başbakan, Türkiye'nin gönderdiği 6 bin ton mazot ile sevindiklerini belirtiyor. Süleyman Demirel Cumhurbaşkanlığı döneminde su sorunlarına el atmış. Milli Savunma Bakanlığı Gagavuz Ordusu'nu tepeden tırnağa donatmış. İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı da yardım eli uzatmış. Bu gelişmelerden çok mutlu olan Kendigelen Türkiye'yi bir anlaşmaya çağırıyor: "Bize kitap verin, size şarap verelim."
Evinde yılda 1 ton şarap ürettiğini, ülkesinde 11 büyük şarap fabrikası bulunduğunu ve bu sayede dünyanın en zengin ve lezzetli üretimini yaptıklarını söyleyen Başbakan'ın önerisi şu:
"Türkiye'den gelip yatırım yapmak isteyenlerden her yatırım için 5 yıl vergi almayacağız."
YATIRIM YAPIN ÇAĞRISI
Gagavuz Cumhuriyeti'nin okullarında hâlâ Rusça ve Moldova lisanı ile eğitim veriliyor. Ülkede herkes Türkçe biliyor, ama Türkçe eğitim yaptıracak öğretmen yok. Halk Kültürleri Fakültesi sadece Gagavuzca eğitimi yapıyor. Yani Türkçe konuşan eğitmenlere de ihtiyaç duyuyorlar. Özellikle de Türkçe kitaba... Başbakan, Türkiye'den kitap bağışı yapılması istiyor. Şarap sözünü ise yineliyor.
Türkiye'deki Gagavuzlar
Türkİye'de 250 Gagavuz öğrenci var. Anne babalar onlara umut bağlamış durumda. 30 bin kadın ise İstanbul'da temizlik işlerinde ve çocuk bakımı için evlerde çalışıyor. Öte yandan İsrail ve Yunanistan'da meyve toplayan kadınlar da var. Erkekler kadınlardan farklı yaşıyor; ülkelerinde kendi işlerini yapıyorlar. Yurt dışında çalışan kadınların tümü üniversite mezunu. Doktor, öğretmen, mühendisler bile var aralarında. Ama Başbakan Kendigelen'e göre asla hayat kadını yok.
ÜLKEDE SİYASİ YAŞAM
Mihail Kendigelen ülkenin tek partisi olan Vatan Partisi'nin Genel Başkanı. Partisinin sembolü Bozkurt. Ülkede Moldova partilerinin de şubeleri bulunuyor. Vatan Partisi, Moldova partilerinin üçünün şubesi ile sıkı rekabet halinde. Komünist Parti, Çiftçi Partisi ve Demokrat Parti. Bakanların arasında sadece bir Moldova'lı var. O da Demokrat Parti'den. Onların sembolü de kırlangıç. Türkiye'de kurt ile güvercin koalisyonuna nazire yaparcasına orada da kırlangıç ile bozkurt koalisyonu hüküm sürüyor.
Kurban kesip Nevruz'u kutlarız
Gagavuzlar katıksız Türk. Aslında Gökoğuz olarak tanımlıyorlar kendilerini. İslamiyeti kabul etmemiş ve özelliklerini hiç yitirmemiş Türk boyu. Türkçe konuşmaları çok net anlaşılıyor. Ama Hıristiyan inanışı içindeler. Onun için soyadları etnik, ön adları dini kimliklerine uygun.
BEYAZ FORMÜLÜ
Hıristiyanlar, ama kurban da kesiyorlar, Nevruz'u da kutluyorlar. Gagavuzlar, Kurban Bayramı'nda Zekeriya Beyaz'ın tartışma yaratan "tavuk kesin" çağrısına da uyuyorlar... Parası olan koyun, oğlak ve keçi, olmayan ise horoz ve tavuk kesiyor.
Bir de Bozkurt bayramları var. Kasım ayı içinde tam 3 gün halk evlerine kapanıyor. Kimse sokağa çıkmıyor. Kadınlar dikiş bile dikmiyor. Ve evlerinin önlerine kurtların yemeleri için et bırakıyorlar.
|
|
 |
|