|
|
 |
| |
|
Akordeon operasyonu
Mali yapısı sorunlu bankaya el konulmadan önce İspanya'da başarılı olan bir model uygulanacak. Bankaların bilançosu küçültülecek, sermaye istenecek veya evlendirilecek
Mali yapısı sorunlu bankaların, Fon'a devredilmeden, tedavisi amacıyla yeni bir yasal düzenleme hazırlığı başlatıldı. BDDK tarafından ele alındığı belirtilen Bankalar Kanunu Değişiklik Taslağı'nda, bankalara el konulma şartları yeniden belirleniyor. Taslak metin, banka tasfiyelerini hızlandırıcı önlemlerin yanı sıra, bankalara Fon'un el koymadan iyileştirici tedbirler almasına da imkan verecek.
19 Haziran 1999'daki Bankalar Kanunu'na dönüşü içeren bu model, 19 Aralık 1999 tarihindeki Fon'a devir yöntemini de değiştirecek. Haziran 1999'daki kanunda, mali bünyesi zayıflayan bankalara el konulmadan önce BDDK'ya esnek müdahale imkanı sağlandığını, ancak Aralık 1999'da, "Mali yapısı sorunlu bankaya ancak el konularak rehabilitasyon" şartının getirildiğini hatırlatan bürokratlar, "Bu noktada, el koyma kararının bir çözüm olmadığı, devletin yükünü arttırdığı anlaşıldı" dediler.
LİKİDİTE YETKİSİ
Haziran 1999'daki Bankalar Kanunu'nun, mali yapıyı iyileştirici tedbirlerin dışında önemli bir yetkiyi daha içerdiğini belirten kurmaylar, "Kurul, likiditenin güçlendirilmesi amacıyla iştirak veya gayrimenkullerin satın alınması, karşılığında avans verilmesi ya da mevduat yapılması veya alacakların devralınması suretiyle Fon'dan bankaya likidite sağlanmasını, likidite dengesinin tesisi için vadeleri uzatmak kaydıyla bankanın borçlarının Fon tarafından garanti edilmesini temine yetkilidir" diyorlar.
Fon bankalarının 15 milyar dolar stok sorunla karşı karşıya bulunduğunu belirten yetkililer, "Fon bankası için morg benzetmesi yapılıyor. Kötü niyetli yönetim durumu dışında, BDDK'nın gözetiminde, patronun elinde iyileştirme imkanları aranabilir" dediler.
ÖNCE YOĞUN BAKIM
Yeni düzenleme ile, Fon'a devredilmeden bir bankaya sermaye artışı katkısı sağlanması, eskiden olduğu gibi kanuni yükümlülüklerin ve cezai faizlerin kaldırılması, isteklisi bulunması halinde bir bankanın Fon'dan da destek verilerek bir başka banka ile birleştirilmesi veya devredilmesi mümkün olabilecek. Zorunlu hallerde, iştirak veya gayrimenkuller de sermaye yerine sayılabilecek.
İsim babası İspanya
BDDK'nın bankaları rehabilite etmek için uygulamayı hedeflediği sistem, AB'ye girmeye hazırlanan İspanya'da yaşananları anımsatıyor. 1982-1986 arasında bankacılık krizi yaşanan ülkede hükümet "akordeon operasyonu" düzenledi. Bankalar, el konulmadan önce "yüzdürülmeye" çalışıldı. Bankalardan bono, hisse senedi gibi ikinci el piyasası olan tüm varlıkların satılması, kredilerin tahsil edilmesi istendi. Bankaların bilançoları küçültülürken, mal varlıkları satıldığı için zarar etti. Patronlardan ayrıca yeni sermaye koymaları, dış kaynak bulmaları istendi. Yeterli sermaye rasyosuna ulaşan bankanın yaşamasına izin verildi. Başaramayanlara ise devlet el koydu.
Döviz mevduatından 1.3 milyar dolar gitti
Şubat krizinde ortaya çıkan güven bunalımı parada çok hızlı bir hareketlenme yarattı. Bu krizin daha öncekilere oranla en önemli farkı, repodan yaşanan kaçış oldu.
* Güven sarsılınca para repodan çıkarak yüzde 100 güvence altındaki günlük mevduata kaydı. Bankaların Fon'a devralınması halinde tüm yükümlülüklerin yüzde 100 güvencede olması, tasarruf sahiplerinin tedirginliğini enellemedi. 17 Şubat'ta 7.8 katrilyon olan repo hacmi, 23 Mart'ta 6.9 katrilyona, 2 Mart'ta 4.6 katrilyona indi. Toplam 3.2 katrilyon düşüş oldu. Güvenin oluşmaya başlamasıyla 1.1 katrilyon geri geldi.
* Bu dönem içinde en yüksek hareket TL mevduatta gerçekleşti. Gecelik vadenin de içinde bulunduğu 1 aylık mevduat hacmi iki haftada 7.5 katrilyon yükseldi. Para, daha uzun vadelerden de kısa vadeye kaydı. TL mevduat hacmi 16 Şubat ile 2 Mart arasında 5.4 katrilyon lira arttı.
*Dövizde tedirginliğin hissedilmeye başlandığı 9 Şubat'tan itibaren üç haftada 1.3 milyar dolara yakın çekiliş oldu. Mevduat hacmi, 37.7 milyar dolara kadar indi.
* Kısa vadeye yığılan tasarrufların bir kısmı, 20 Mart'taki 98 günlük ihaleyle birlikte bonoya gitti. 2.2 katrilyon net satış yapılan ihaleden bireylerin aldığı tutarın katrilyona yaklaştığı tahmin ediliyor.
Okan MÜDERRİSOĞLU
|
|
 |
|