kapat
25.03.2001
Yazarlar
Günün İçinden
Politika
Ekonomi
Dünyadan
Spor

Limasollu

Magazin
Astroloji

Para Durumu
Hava Durumu

Bizim City
Sizinkiler

Sarı Sayfalar
İstanbul

Cumartesi Eki
Pazar Eki

Künye
E-Posta
Reklam
Arşiv

A T V

Win-Türkçe
ASCII

Finansbank

 

Arjantin'de nakit yasak


Bin doların üzerindeki harcamalar kredi kartı veya havale ile yapılacak. Bu işlemlerden binde 6 vergi alınacak
Durgunluktan çıkmak için tüm vergiler iniyor. Ancak ithal tüketim mallarının vergisi yüzde 35'e çıkacak

Türkiye'de Derviş, Arjantin'de "Mingo" yani Domingo Cavallo. İkisi de, çok ağır ekonomik kriz yaşayan ülkelerin kurtarıcı gözüyle bakılan süper ekonomi bakanları. Dünya basını ikisine "ekonomi çarı" adını taktı. İkisinin de müthiş kariyeri var. Derviş'in 20 yılı aşkın Dünya Bankası deneyimi, Harvard mezunu Cavallo'nun Wall Street günleri...

Ülke halkları ikisine de büyük destek veriyor. Yapılan anketlere göre Derviş'in desteği yüzde 60'ın üzerinde. Cavallo için henüz yapılmış anket yok ama daha görevinde 1 haftayı bile doldurmadan "mesih" ünvanını kazandı. 1991'de dönemin devlet başkanı Carlos Menem'in verdiği destekle, Arjantin para birimi pesoyu dolara eşitleyerek hiperenflasyonu düşürmesiyle kazandığı başarı Cavallo'yu halkın gözünde büyütüyor. Şu ana kadar ikisinin arasındaki en büyük fark Mingo'nun Derviş'e göre çok daha hızlı bir başlangıç yapmış olması. Türkiye'nin Derviş'le macerasını çok yakından biliyoruz. Şimdi biraz Mingo'nun Arjantin için yaptıklarına bakalım:

Cavallo 7-8 kişilik ekibiyle hemen ekonomiye el koydu. Kimlerle çalıştığını herkes biliyordu. Ancak hiçbirinin atamasını yaptırmadı. İlk basın toplantısında ekibini, hangi görevlere ne zaman atayacağı sorulunca "Bu çok önemli değil. Önce kurtarma programını bir ortaya çıkartalım. Atamalara daha sonra bakarız" cevabını verdi. İşte bu ekip beklenmedik hızla sürpriz bir paket hazırladı.

KAYITDIŞINA SIKI KONTROL
* 1.000 peso'nun (1.000 ABD doları) üzerindeki hiçbir alışveriş veya benzeri ödeme nakit olarak yapılmayacak. Bu tutarın üzerindeki her ödemede çek, kredi kartı veya banka havalesi kullanılacak.

* Çek, kredi kartı veya banka havalesiyle yapılan 1.000 pesonun üzerindeki her türlü ödemeden yüzde 0.6 oranında vergi alınacak. (1.000 peso için 6 peso) Bu işlemlerden 12 ile 18 milyar dolar gelir bekleniyor.

* Her türlü tüketim malı ithalatında vergiler yüzde 35'e kadar çıkartılacak. (Yüzde 35, Dünya Ticaret Örgütü'nun koyduğu üst limit) Böylece Arjantin'in yılda 8 milyar dolar olan tüketim malı ithalatı daralacak, daralmasa da bu kalemden alınan vergi artacak.

* Her türlü yatırım malı ithalatından alınan vergiler indirilecek. Ağır kriz yaşayan sektörlerde kullanılan ithal girdilerin vergisi sıfıra kadar inecek.

* Ücretler üzerindeki vergiler dramatik bir şekilde aşağı çekilecek. Böylece kayıtsız olarak çalışan 3.3 milyon işçinin büyük bölümünün kayıt altına alınması sağlanacak.

* Gelir ve Kurumlar Vergisi oranlarında büyük indirimler yapılacak. Genel KDV oranları aşağı çekilecek. (Bazı malların KDV oranı yüzde 21'den yüzde 15'e inecek.)

* Kamunun elindeki araziler satışa çıkartılacak. Elde kalan son KİT'ler özel sektöre devredilecek. (Bu iki kalemden çok fazla bir şey beklenmiyor.)

* Devlete ait olan bazı imtiyazlar lisans ücreti karşılığında ihaleyle satılacak. Örneğin vergi tahsilatı veya motorlu araç tescil işlemleri gibi.

* Devlet daha önce sattığı bazı lisansları ücretini geri ödeyerek tekrar satışa çıkartılabilecek. (Otoyol işletme lisanslarının bu yolla tekrar satılması planlanıyor.)

İlk önlemler bunlar. Cavallo'nun ilk amacı 33 aydır resesyonda olan Arjantin'de ekonomik canlılığı geri getirmek. Ama ülkede yaklaşık 10 yıldır dolara eşit olan pesonun üzerinde devalüasyon baskısı var. Cavallo da pesonun gerçek değerinin yüzde 20 üzerinde olduğunu kabul ediyor. Ancak pesoyu Türkiye'de olduğu gibi dalgalanmaya bırakmaya yanaşmıyor. Buna karşılık yukarıda sıraladığımız önlemlerle üretim maliyetlerini yüzde 20 aşağı çekmeyi planlıyor. Yani pesoyu yüzde 20 devalüe etmek yerine, ihracatın önünü açmak için maliyetleri yüzde 20 düşürmeyi planlıyor.

EN BÜYÜK FARK BANKALAR
Türkiye ile birlikte dünyanın gündemindeki iki kriz ülkesinden biri olan Arjantin, Brezilya'dan sonra Latin Amerika'nın ikinci büyük ülkesi. Nüfusu 40 milyon yakın, toplam milli geliri 360 milyar dolar seviyesinde. En büyük sıkıntısı 125 milyar dolara ulaşan kamu borçlarının idare edilmesindeki zorluklar. Ayrıca, 10 yıldır dolara eşit tutulan pesonun dolardaki aşırı değerlenme nedeniyle ister istemez değerlenmesi ve ihracatın tıkanması.

Aslında Türkiye'den çok farklı değil Arjantin'in sorunları. Ancak bize göre çok büyük bir avantajları var. Bankacılık sistemindeki rehabilitasyonu 1990'lı yılların ortasında tamamlamışlar. Nimetlerini de bugün yaşıyorlar. Çok ağır krize ve devalüasyon söylentilerine rağmen Arjantin'de gecelik faizlerin çıktığı en yüksek oran yüzde 35. Bu rakam son 4 yılın zirvesi. Bizde yüzde 7 bin 500'lere vuran gecelik faizlerin Arjantin'de bu kadar düşük kalmasının tek nedeni görev zararı veya nakit açığı olan banka bulunmaması.

Yolsuzluk, kaçakçılık yasa ile temizlenecek
Cavallo'nun üzerinde durduğu bir başka plan var ki, Arjantin'de asıl konuşulan da bu. Cavallo, önceki gün Arjantin Parlamentosu'ndan kendisi ve ekibi için süper yetkiler istedi. Amacını da şöyle açıkladı:

"Arjantin'deki ağır bürokrasi, yolsuzluk, rüşvet, vergi kaçakçılığı, gümrük kaçakçılığı gibi hastalıklarla mücadelede gereken kanunları çıkartmak için süper yetkiler istiyorum. Bunu başarabilirsek, bu ülkedeki resesyon, işsizlik, deflasyon, gelir dağılımı bozukluğunu düzeltip, Arjantin halkının yaşam standartlarını yükseltebiliriz." İşte Arjantin'de günün konusu bu. Mingo'ya süper yetkiler. Bu açıklamanın hemen ardından bu basın bildirisi yayınlayan ünlü rating kuruluşu Standard and Poor's, Parlamento'nun Cavallo'ya istediği yetkileri vermesi gerektiğini bildirdi.

'Mesajı doğrudan halkıma vereceğim'
Cavallo yetkileri almakta ısrarlı. Yaptığı son basın toplantısında bir gazeteci "İstediğiniz yetkiler verilmezse ne olur" diye sorunca verdiği cevap politikacıların yüreğini hoplatacak cinstendi:

"Şu anda Arjantin'in çok kısa vadede acilen 2 milyar dolara ihtiyacı var. (Borç ödemeleri için) Bu desteği alamazsak bu parayı bulamayız. Zaman kaybedersek ihtiyacımız olan kaynak miktarı artar. Bugün 2 milyar dolar olan kaynak ihtiyacı 3'e, 4'e, 5'e, 6'ya, 10'a çıkar."

Aynı basın toplantısında Cavallo'ya bir soru daha: "Hangi partiden destek alıyorsunuz?"

Cevap, "Hükümetten destek alıyorum" diyen Derviş'ten biraz farklı: "Parlamentodan."

Cavallo ilginç bir kişilik. Sanki Derviş'in otelde, havaalanında, Hazine'de basın mensupları karşısında çektiği sıkıntıyı görmüş gibi ilk basın toplantısında şunları söylüyor:

"Bu binaya girip çıkarken, koridorlarda veya herhangi bir başka yerde hiçbir gazeteciyle konuşmayacağım. Radyolara, TV'lere özel demeç vermeyeceğim. Sadece ve sadece bu basın merkezinde sizlere haber vererek basın toplantısı yapacağım. Kesinleşmemiş hiçbir karar ya da rakam üzerinde konuşmayacağım. Burada, doğrudan halkıma mesaj vereceğim. "Arjantinliler'in hayat standartını yüksetmek için çalışıyorum. Ve bunu çok kısa sürede hep beraber başaracağız" mesajını vereceğim.

 
Sabahonline'nın değişen tasarımını nasıl buldunuz?

Eskisine göre çok beğendim
Eskisi daha iyiydi
Farketmez

 

Copyright © 2001, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır