Sizlere daha önce hazırlığını duyurmuş olduğum önemli bir kitap, Oxford University Press tarafından yayımlandı.
Yazarı; M. Şükrü Hanioğlu.
Kitabın adı "Bir İhtilal Hazırlığı" olarak çevrilebilir. (Preparation For A Revolution)
Dünya akademik çevrelerinde büyük bir saygıyla karşılanan çalışmasında Hanioğlu,1902-1908 yılları arasındaki Genç Türk (Jön Türk) hareketini inceliyor.
Sunuş yazısında belirtildiği gibi kitap, 1908 Jön Türk ihtilali hakkındaki genel geçer yargıları altüst ediyor; Ortadoğu ve Balkanlar'da modern ulus-devletlerin doğmasına yol açan olayı müthiş bir araştırma ve analitik bir bakış açısıyla irdeliyor.
Princeton Üniversitesi'nde profesör olan Hanioğlu, kitabı için yalnız Jön Türkler'in anı ve belgelerini değil, dünyanın birçok merkezindeki diplomatik arşivleri de incelemiş.
Osmanlı arşivinin yanısıra, Bonn, Berlin, Kudüs, Londra, Paris, Roma, Atina, Sofya, Tiran, Bern, Cenevre, Saraybosna, Kahire, Stockholm ve Tokyo'daki arşivlerden de belge toplamış.
Ve ortaya, yakın tarihimizin izleri bugün bile sürüp giden önemli bir politik oluşumunun portresi çıkmış.
Kitabı okuyanlar; İttihad ve Terakki ve onun önemli ismi Doktor Bahaeddin Şakir'in yöntemleriyle, bugünkü "derin devlet" oluşumu arasındaki sıkı bağı görmezden gelemeyecekler.
Zaten bu yüzden kitap, "Osmanlı İmparatorluğu ve onun yıkıntıları üstüne kurulan yeni devletin politik, entelektüel ve sosyal tarihi açısından" eşsiz bir yapıt.
Leiden Üniversitesi'nden Erich-Jan Zürcher kitabı şu cümleyle selamlıyor:
"Hanioğlu'nun kitabı, Jön Türk hareketi araştırmalarında daha önce mevcut olan çalışmaları fersah fersah geçen bir kilometre taşıdır."
Profesör Şükrü Hanioğlu'nu, 2000 yılı Mart ayında nazik davetine uyarak konferans vermek üzere gittiğim Princeton Üniversitesi'nde tanımıştım.
Bu değerli bilim adamımız, bütün önemli insanlar gibi, kendi önemini vurgulamaya çalışmayan, sadece yaptığı işe odaklanan alçakgönüllü ve dürüst bir kişilik sergiliyordu.
Şimdi dünya bilim çevrelerinin önüne, 538 sayfalık çok önemli bir eserle çıkıyor.
Ve bize de, bu çapta saygın isimler yetiştiren bir ülkenin yurttaşı olmakla övünmek düşüyor.
Çünkü buna o kadar çok ihtiyacımız var ki!
Not: Kitapla ilgili olarak Oxford University Press'e ulaşmak isteyenler "www.oup.com" internet adresini kullanabilirler.
