* IMF ve Dünya Bankası destekli hazırlanan Ulusal Program'ın ana hatları belli olmaya başladı
*Ulusal Program'da enflasyon deflatörü yüzde 45, büyüme ise Ğ2 olarak öngörülüyor.
* Emlak Bankası ile Ziraat birleşecek. Fon'un satamadığı bankalar Türkbank'a katılacak
* Memura enflasyon kadar, yani yüzde 45 zam öngörüldü. Enerji ve akaryakıtta fiyat artışı yolda
* Vergi gecikme faizleri, piyasa koşulları dikkate alınarak yeniden düzenlenecek

ECEVİT: KORKMAYIN
Devlet Bakanı Kemal Derviş, Başbakan Bülent Ecevit, Başbakan Yardımcıları Devlet Bahçeli, Mesut Yılmaz ve Hüsamettin Özkan'ın bir araya geldiği toplantıda çalışmalarıyla ilgili olarak bilgi verdi. Derviş'in daha sonra ayrıldığı toplantı, dört saat sürdü. Liderler zirvesinin ardından bir açıklama yapan Başbakan Bülent Ecevit, bankaların sorununun büyük olduğunu, ancak vatandaşların tedirginliğe kapılmalarına neden olacak bir durum bulunmadığını söyledi. Ecevit, "Bankalarla ilgili olarak herhangi bir vatandaşımızın, herhangi bir birikimcinin kaygı duyması için hiçbir sebep yoktur" dedi.

Ecevit, Devlet Bakanı Kemal Derviş'in de katılımıyla koalisyon partilerinin genel başkanları olarak çok verimli bir çalışma yaptıklarını bildirdi. Çalışmaların, birkaç gün daha süreceğini belirten Ecevit, "Çünkü, ulusal programın çerçevesi üzerinde, ana hatları üzerinde duruyoruz. Doğal olarak bunun birkaç gün alması gerekiyor" dedi. Ecevit, toplantıda, bankalar sorunu üzerinde de durulduğunu ifade ederek, şöyle devam etti: "Fakat şunu kesinlikle belirtmek isterim ki, bankalarla ilgili olarak herhangi bir vatandaşımızın, herhangi bir birikimcinin kaygı duyması için hiçbir sebep yoktur. Aslında göstergeler oldukça iyi gidiyor. Kaygı verici herhangi birşey yok. Milletimize hayırlı olmasını diliyorum."

ATAMALAR YAKINDA
Başbakan Ecevit, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ile Hazine Müsteşarlığı'na yapılması gereken atamalarla ilgili sorular üzerine de, konu üzerinde durduklarını, atamaların yapılmasının bir iki gün alabileceğini söyledi.

ERKEN MESAİ
Yeni programın hazırlanmasıyla ilgili görüşmelere sabah saat 06.30'da Hazine, BDDK, Merkez Bankası, DPT ve özelleştirme bürokratları ile başlayan Kemal Derviş, 4 saatlik görüşmede programın ana hatları ile ilgili yapıyı oluşturdu. Daha sonra Başbakanlık binasına giden Derviş, kısa süre sonra tekrar ekonomi bürokratlarıyla bir araya geldi.

YİNE IMF DESTEKLİ
Bu yoğun trafik sırasında bir başka hararetli görüşme de Bakanlar Kurulu toplantısında yaşandı. Kemal Derviş'in henüz yemin etmediği gerekçesiyle katılmadığı toplantıda, hazırlanmakta olan ulusal programın dış kaynak boyutu ele alındı. Bakanlar Kurulu, programın ulusal bir nitelik taşıması konusunda fikir birliği yaparken, hazırlık ve yürütme aşamasında IMF ve Dünya Bankası ile işbirliği yapılması yönünde karar aldı.

Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş'in, teknisyenlerle son detaylarını ele aldığı ve liderlere sunduğu, "Ulusal Program"ın taslağını SABAH ele geçirdi. Program, kamu bankacılığı sistemine tam anlamıyla neşter vuruyor. Tarım, bankacılık, para politikası, gelirler politikası gibi kritik alanlarda geniş toplum kesimlerinin fedakarlığını gerektiren önlemler içeriyor. Yaklaşık 20 sayfadan oluşan 3 yıllık Ulusal Ekonomik Program'da şu düzenlemeler yeralıyor:

1- MAKRO GÖSTERGELER: DPT'nin projeksiyonlarına göre, 2001 yılı için deflatör yüzde 45 olarak revize edildi. Büyüme yüzde -2 olarak öngörüldü. Dalgalanmaya bırakılan dolar kurunun, programla birlikte 900 bin lira tabanından, ortalama enflasyon kadar artması öngörüldü. TEFE için yılsonu hedefi yüzde 49.7, TÜFE için ise yüzde 45 olarak tahmin ediliyor.

2- KAMU BANKALARI: Programla kamu bankaları konusunda köklü düzenlemeler yapılacak. Hem bankacılık sektörü hem de genel ekonomi için kambur haline gelen kamu bankalarının sayısı ikiye indirilecek. Bunun için Emlakbank, Ziraat Bankası ile birleştirilecek. Öncelik Halkbank'ta olmak üzere 1 yıl içinde hızlandırılmış özelleştirme takvimi uygulanacak. Özel statülü Vakıfbank'ta ilk etapta yüzde 20 hisse satışı gerçekleştirilecek. Halka açıklık oranı mümkün olan en uygun sürede yüzde 51'in üstüne yükseltilecek. Kamu bankalarının fon yönetimleri birleştirilecek ve başına piyasalarca tanınan güvenilir bir isim atanacak. Bu bankalar ticari esaslara göre çalışacak ve yeni görev zararı yaratacak şekilde sübvansiyonlu kredi vermeyecek.

GÖREV ZARARI BİTİYOR
3- GÖREV ZARARLARI: Kamu bankalarının birikmiş görev zararları için iki yoldan biri tercih edilecek. Ya Hazine, kamu bankalarının görev zararları için özel tertip devlet tahvilini bankalara aktaracak, bankalar bu kağıtların karşılığında Merkez Bankası'ndan likidite temin edecekler ya da Hazine, doğrudan kağıtları Merkez Bankası'na vererek, kamu bankaları için nakit isteyecek. Operasyon ilk aşamada 10-12 katrilyon lira seviyesinde gelişecek. Kamu bankalarına sermaye artışı yoluyla kaynak aktarılacak. Böylece "görev zararı" sorunu kökünden çözülmüş olacak.

4- FON BANKALARI: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nda iki banka kalacak. Bu bankalardan beşinin daha önce Sümerbank çatısı altında birleştirilmesi tamamlanmıştı. Yeni program çerçevesinde, halen satış takvimi işleyen diğer bankalardan satılamayanlar Türkbank çatısı altında birleştirilecek. İleriki aşamada Sümerbank ve Türkbank satılamadıkları takdirde Ziraat Bankası bünyesine alınacak. Fon dışında bulunan ancak mali bünyesi sorunlu diğer bankalarla ilgili operasyon için dış kaynak kullanımı yoluna gidilecek. Bu arada, Bankalar Yasası'nda değişiklik öneren yasa tasarısı ile bankaların tasfiye süreci ve alacaklarını tahsili etkinleştirilerek, süre kısaltılacak.

5- PARA POLİTİKASI: Merkez Bankası'nın temel politikası, piyasada fiyat istikrarını temin etmek olacak. Ancak, aşırı dalgalanmada Merkez Bankası'nın gerekirse devreye girme esnekliği bulunacak. Net İç Varlıklar, operasyonel hedef olarak korunacak. Sıkı para politikası izlenecek. Tek istisna, mali sistemde ağır baskı yaratan kamu bankaları sorununun çözümü için geliştirilen yöntemler olacak. Merkez Bankası Kanunu değiştirilecek.

DÖVİZE ENDEKSLİ KAĞIT
6- İÇ BORÇLANMA: İç borçlanma, tek enstrümana bağlı olmaktan kurtarılacak. Bankalara, açık pozisyonlarını kapatmaları için TL'ye dayalı Hazine kağıtları yerine dövize endeksli kağıtlar önerilecek. Ayrıca, halka arza ağırlık verilecek. Faiz ve personel giderlerindeki artışın finansmanı için ek bütçe hazırlanacak. Ortalama Hazine faizinin yüzde 66 olması öngörülüyor.

7- GELİRLER POLİTİKASI: 1999 yılındaki toplu sözleşme ile reel ücret artışı alan kamu işçilerinin bu yıl yenilenecek toplu iş sözleşmelerinde alacakları ücret artışı hedef enflasyonun altında tutulacak. İlk altı ay yüzde 10, ikinci altı ay yüzde 5 zam yapılacak. Emekliliği gelen personel KİT'lerden azaltılacak. Memur maaşları, enflasyon hedefi ile paralel arttırılacak. Zam oranı yüzde 45 olacak. Akaryakıt tüketim vergisine enflasyon oranında zam yapılacak.

8- ÖZELLEŞTİRME: Telekom'da yönetim devrini de içerecek şekilde yüzde 51 hisse satışı için yasal değişikliğe gidilecek. Stratejik ortağa rüçhan hakkı tanınacak. THY özelleştirmesinde ise tarife tesbit yetkisi THY yönetimine devredilecek. Özelleştirme geliri 3.1 milyar dolar olacak.

9- TARIM POLİTİKASI: Tarım ürünlerinin fiyatları deflatör hedefini geçmeyecek. Doğrudan gelir desteği sistemi pilot merkezlerden ülke geneline yaygınlaştırılacak. Destekleme fiyatlarına enflasyon kadar zam yapılacak.

10- VERGİ: Vergi gecikme zammı oranları, mükelleflerin vergi ödememe eğilimlerini caydırıcı düzeye yükseltilecek. Ek vergilere devam edilecek. Vergi kimlik numarası yaygınlaştıralacak.

11- İÇ KAYNAKLAR: İşgal altındaki Hazine arazilerinin, üzerinde iskan bulunanları, en az yarısı peşin olmak üzere uygun bir vade ile satılacak. Ayrıca, yeniden bedelli askerlik uygulaması için Genelkurmay'ın ikna edilmesine çalışılacak.

12- DIŞ KAYNAKLAR: 10 milyar dolar daha kaynak harekete geçirilecek.

Derviş bürokratlara teşekkür etti
* Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş, Şafak Zirvesi için saat 06.15'de Hilton Oteli'nden ayrıldı ve Hazine Müsteşarlığı'na geçti.

* Toplantı, Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü'nün bulunduğu 15. kattaki salonda yapıldı.

*Toplantıya, Hazine'den Müsteşar Vekili Ferhat Emil, Müsteşar Yardımcıları Hakan Özyıldız, Aydın Karaöz, KAF Genel Müdürü Tülay Şaylan, KİT Genel Müdürü Mehmet Rasgelener, Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ve Başkan Yardımcısı Şükrü Binay, DPT Müsteşarı Akın İzmirlioğlu, Özelleştirme İdaresi Başkanı Uğur Bayar, Gelirler Genel Müdürü Akif Hamzaçebi ve Bütçe Genel Müdürü Durmuş Öztek katıldılar.

*Toplantının ilk yarım saatlik bölümü kahvaltılı sohbet şeklinde geçti. Hazine mutfağından, peynir, zeytin, domates, salatalık, salam ve reçelden oluşan kahvaltı tabağı servise sunuldu.

* Derviş, "Günaydın arkadaşlar" diyerek toplantıyı açtı ve ardından kendisi ABD'de iken yapılan çalışmalara teşekkür etti. Derviş, Washington'da eline ulaşan taslak program için "Gayet iyi" değerlendirmesini yaptı.

* Derviş'in, bürokratlara zaman zaman isimleri ile hitap ettiği, "Süreyya, Faik, Şükrü sen anlat. Ne diyorsunuz?" dediği bazen de Akın Bey, Uğur Bey gibi kibar üslupla hitapta bulunduğu belirtildi.

*Derviş, toplantının sabahki bölümünde bir ara telefon etmek için salondan ayrılınca, bürokratlar kendilerine ulaştırılan basın özetlerini okudular. Günün konusu ise ÖİB Başkanı Uğur Bayar'ın oğlu oldu. SABAH'ta yayımlanan ve "Bayar iki ay sonra baba olacak. Bebeğe Ali ismi konulacak" haberi dolayısıyla Bayar'a tebrikler geldi.

*Toplantının ilk bölümünde Merkez Bankası Başkanı Serdengeçti'den başlayarak tüm bürokratlar kendi alanlarındaki çalışmaları özetlediler.

* Derviş, 06.30-10.30 arasındaki 4 saatlik toplantının ardından Başbakanlığa geçti. Başbakan Yardımcısı Özkan'la görüşen Derviş, saat 11.30-13.00 arasında makro ekonomik göstergeler üzerinde durdu.

* Saat 13.30'da liderlerle biraraya gelen Derviş, 17.10'de Başbakanlık'tan ayrılarak Hazine'ye geçti. Derviş, akşam saatlerinde program metninin yazımı için bir kez daha bürokratları topladı.

OKAN MÜDERRİSOĞLU