Zapatistalar'ın efsanevi lideri Subcomandante Marcos kimine göre Che Guevara gibi asi, yakışıklı bir komutan; kimine göre ise babacan yüzlü sevimli bir entelektüel

ASİ FİLOZOF
Yüzünden hiç çıkarmadığı kar maskesiyle ve ağzından düşürmediği piposuyla efsaneleşen Marcos'un binlerce hayranı var. Herkes o maskenin ardında yatan kişiyi merak ediyor. Bu konuda bahisler bile oynanıyor. Fakat hakkında bilinenler dedikodularla sınırlı. Bazıları maskenin ardında ünlü devrimci Che Guevara'yı andıran uzun saçlı, asi ve devrimci bir komutanın bulunduğunu iddia ediyor. Kimileri ise Küba lideri Fidel Castro gibi sert, disiplinli bir askerin olduğunu söylüyor.

Meksika hükümeti Marcos hakkında tek ipucu veriyor. O da Marcos'un Rafael Sebastian Guillen Vicente adlı bir felsefe profesörü olduğu... 1984 yılında üniversitedeki görevinden ayrılan profesörün Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu saflarına katıldığı söyleniyor. Şu andaki tahmini yaşı ise 43... Parmağındaki yüzükten evli olduğu anlaşılıyor. "Mestizo"; yani İspanyol-Kızılderili karışımı. Yanık tenli... Romantik ve şair yönü ile hızla yükseldi. Zapatistalara göre ise Marcos 1984'te Chiapas eyaletindeki Lacandon bataklıklarında doğdu. O zamandan beri de Kızılderililerle birlikte yiyor, içiyor ve savaşıyor. Zapatistaların dünyaca tanınmasında onun halka internetten üzerinden mektupların etkisi var. Mizahı, şiiri, edebi gücü ve siyasi eleştiriyi içeren bu mektuplar milyonlarca insanın Zapatistalar'a destek vermesine yol açtı.

ÇIKAR MASKEYİ!
Marcos'un "Renklerin Öyküsü" adlı çocuk kitabı da oldukça ses getirdi. Fakat asıl efsaneleşmesini sağlayan yüzünden çıkarmadığı maskesi. Bu maskenin ardındaki yüzü görenlerin sayısı parmakla sayılacak kadar az. Yakışıklı mı çirkin mi; kel mi sakallı mı olduğunu bilen yok. "Bu maskeyi takıyorum, çünkü ben artık eski ben değilim. Başka biriyim" diyor Marcos. Maskeyi ne zaman çıkacağını bilen yok. Halk ise Marcos'tan maskesini, talepleri karşılandığı taktirde çıkarmasını istiyor.

NEDEN MASKE TAKIYORLAR?
Zapatİstalar'IN kar maskesi takmasının ise iki temel nedeni var: Birincisi güvenlik: İkincisi ise daha önemli: Maske bir birlik havası veriyor. Zapatistalara bakıldığında teker teker bireyler değil, bir Zapatista göze çarpıyor. Örgüte isim babalığı yapan Emiliano Zapata Meksika Devrimi'nin en önemli isimlerinden biri. Bir köylü çocuğu olan Zapata, 1909'da toprak sahiplerine ait çiftlikleri işgal ederek köylüler arasında bölüştürdü. 1910 yılında kurduğu Güney'in Kurtuluşu Ordusuyla Meksika devrimini başlattı. 1919'da hükümet askerlerince pusuya düşürülüp öldürülmesine rağmen destekçileri mücadeleyi yıllarca sürdürdü.

Zapatistalar ne istiyor?
1994 yılbaşında merkezi yönetime karşı ilk ciddi ayaklanmayı gerçekleştiren Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu gerillaları, ülkenin güneyinde sefalet içinde yaşayan 10 milyon yerlinin yaşam koşullarının düzeltilmesini istiyor. Güneydeki Chiapas eyaletindeki askerlerin sayısının azaltılmasını, siyasi mahkumların serbest bırakılmasını ve yerli halkın haklarının garanti altına alınmasını talep ediyorlar. Devlet Başkanı Vicente Fox, Kızılderililer'e bu hakların tanınmasından yana.