Gelirini beyan etmeyene ağır ceza!

Kanun kanundur ve kriz tanımaz. Yaklaşık 2 milyon kişi Mart ayında, 2000 yılının gelirlerini beyan etmek zorunda

1 Mart'tan itibaren, yıllık gelir vergisi beyanname verme dönemi başladı. Ancak araya hemen bayram tatili girdi. Mart ayının son günü tatile rastladığı için, izleyen işgünü olan 2 Nisan akşamına kadar, sayısı iki milyona yakın gelir vergisi mükellefi, 2000'de elde ettikleri gelirlerle ilgili olarak yıllık beyanname verecekler. Tahakkuk eden gelir vergisi ve fon payının üçte birini de, ilk taksit olarak ödeyecekler. İkinci taksit Haziran, son taksit ise, Eylül ayı sonuna kadar ödenecek.

Beyan edilen matrah üzerinden hesaplanan vergilerin, vadesinde ödenmemesi halinde, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için "yüzde 5 gecikme zammı" hesaplanacak. Hemen belirtelim, bu oranın, önümüzdeki günlerde Bakanlar Kurulu'nca yükseltilmesi bekleniyor.

Gelir vergisi beyannamesi vermeyenler, cezalı duruma düşecekler. Durum tespit edildiğinde, önce iki kat "birinci derece usulsüzlük cezası", ardından da re'sen takdir yolu ile "vergi ziyaı cezası" ve "gecikme faizi" ile birlikte, vergiyi alma yoluna gidilecek.

ÜCRETLER BEYAN DIŞI
Esnaf, tüccar ve serbest meslek erbabı "zarar beyan ettikleri" ya da "düşük kazanç" gösterdiklerinde, beyanları kabul edilmeyecek ve "hayat standardı esası" uygulanmak suretiyle, asgari bir tutar üzerinden, gelir vergisi istenilecek. Döviz cinsinden elde edilen gelirler beyan edilirken, "elde edildiği tarihteki" T.C. Merkez Bankası "döviz alış kuru" üzerinden değerlenmeye tabi tutulacak.

Beyan edilecek gelirleri; tutarı ne olursa olsun beyan edilecek gelirler, tutarı ne olursa olsun, beyan edilmeyecek gelirler, belirli bir tutarı aşması halinde beyan edilecek gelirler olarak, üçlü bir ayrıma göre açıklayabiliriz.

Bir de tutarı ne olursa olsun, beyana tabi olmayan gelirler var. Gerçek kişiler tarafından 2000'da elde edilen, bazı gelirler, tutarı ne olursa olsun (tevkif suretiyle stopaj yolu ile vergilendirilmiş olması koşuluyla), beyan edilmeyecek. Ücret gelirleri de, birden fazla işverenden elde edilmiş olsa dahi, beyan edilmeyecek.

BEYAN DIŞI GELİRLER
2000 yılında elde edilen bazı gelirlerin belirli bir tutarı aşmadığı sürece beyan edilmesine ise gerek yok.

Bazı gelirlerin, yüzde 151 olarak belirlenen oranı uygulanmak suretiyle enflasyondan arındırıldıktan sonraki tutarının 4 milyar 375 milyon lirayı aşması gerekiyor. 2000 yılı, enflasyondan arındırma oranı, yüzde 151 olarak açıklandığı için, tutarı ne olursa olsun Hazine bonosu ve Devlet tahvili faiz gelirleri, TL. cinsinden alacak faiz ve offshore hesapların TL. faizleri ile borsa kazancının tutarı ne olursa olsun, beyan edilmeyecek. Başka gelirler nedeniyle, beyanname verilse dahi, bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecek.