Mali sisteme hayat öpücüğü
Merkez Bankası geçen hafta alev alev yanan piyasalardaki yangını söndürdü. Faizleri fırlatan, dövize yoğun talep yaratan nakit sıkışıklığı, Merkez Bankası para musluğunu açınca rahatladı. Bir koldan TL, diğer koldan da dolar borç veren Merkez Bankası, faizin yüzde 150'nin altına, doların da 950 bin liraya inmesini sağladı. Dün sabah piyasalardaki tıkanıklığı açmak için 4 önemli karar alan Merkez Bankası'nın bu politikaları piyasalar normal seyrine dönüş sinyali verene kadar devam ettirmesi, ancak daha sonra sıkı para politikasına dönmesi bekleniyor.

GÜN BOYU PARA VERDİ
Faiz: Merkez Bankası sabah yüzde 150 faizle gecelik borç vereceğini açıkladı. Merkez Bankası'nın piyasaya girmesi, likit bankaların da faizlerini düşürmesine neden oldu.

Cuma günü ortalama yüzde brüt 1300'ü aşan repo faizi yüzde 140'a, yüzde 560'a dayanan bankalararası TL faizi yüzde 102'ye geriledi. Merkez Bankası kamu bankaları ve Fon'daki bankalara da 2 katrilyon kaynak aktardı.

Merkez Bankası'nın piyasaları rahatlatmasına ve faizlerin gevşemesine rağmen, tansiyon düşmüş değil. Geçen hafta yaşanan likidite krizi nedeniyle bankaların birbirleriyle yaptıkları işlemler bıçak gibi kesilmiş durumda. Piyasaların tamamen işler hale geçebilmesi için ikinci el piyasanın da başlaması gerekiyor.

Dün bono faizleri de gecelik faizlere paralel olarak geriledi. Cuma günü yüzde 240'ta seyreden faiz, dün yüzde 150'ye indi. Ancak hacmin sadece 10-20 trilyon olması, piyasanın çalışmadığını ve faizin bir gösterge olmadığını ortaya koyuyor.

DÖVİZ SATMADI
Döviz: Cuma günü 1 milyon lirayı aşan dolarır reski kuru, dün 950 bine indi. Merkez Bankası piyasaya döviz satmadı, ancak döviz borç verdi. Bankalar yıllık yüzde 40 faizle Merkez Bankası'ndan yaklaşık 850 milyon dolarlık 3 gün vadeli borç aldı. Dolar faizi geçen hafta yüzde 150'ye kadar çıkmıştı. Bankalararası piyasada ilk işlem 925 bin liradan geçtikten sonra fiyat 960 bin liraya kadar tırmandı. Serbest piyasada dolar 10 bin lira düşüşle 910 bine indi. Merkez Bankası'nın döviz likiditesini sağlaması tansiyonu düşürdü. Ancak bankacılar fiyatların henüz oturmadığını belirtiyorlar.

YÜZDE 6.42 YÜKSELDİ
Borsa: Merkez Bankası'nın faiz ve dövizdeki yangının üzerine su dökmesi, borsayı havalandırdı. Dün endeks yüzde 6.42 yükselerek 8.880 puana çıktı. 22 Şubat'ta 0.88 cent'e inen borsa, 1.33 cent'e tırmandı. Ancak işlem hacmi 342 trilyonla düşük seyrediyor.

Tıkanıklığı açan 4 karar
Merkez Bankası piyasalardaki tıkanıklığı açmak için dün 4 karar aldı. Piyasaların işleyişinde değişiklik yaparak paranın dolaşımını kolaylaştıran bu kararlar sonucunda tansiyonun düşmesi sağlandı. Kararlar ve anlamları şöyle:

1-Merkez Bankası repo işlemleri nedeniyle geri ödeme sorunları çıkmasına izin vermeyecek: Merkez Bankası bu kararla repo ödemelerinin yapıldığı Takasbank'taki hesapların zamanında kapatılması gerektiğinin altını çizdi. Geçen hafta başta kamu bankalarının para ödeyememesi nedeniyle sistem kilitlenmiş ve repo piyasasının işlerliğinin kaybolması sonucu faizler yüzde 7600'a fırlamıştı. Merkez Bankası'nın kamu ve Fon bankalarına 2 katrilyon lira kaynak aktarması da ödemelerdeki tıkanıklığın aşılmasını sağladı.

2-Merkez Bankası repo piyasasında aktif taraf olacak: Merkez Bankası sabah açılışla birlikte repo piyasasından yüzde 150 ile gecelik borç verdi. Böylece faizin tavanını da belirledi.

3-Bankalararası para piyasasında açılışta borç faiz verme oranını belirlenecek ve işlemlere başlanacak: Merkez Bankası normal günlerde piyasa kapanış saati olan 16:00'da borç alma ve verme kotasyonu koyuyor ve piyasadaki eksiği tamamlayıp, fazla parayı çekiyordu. Dün Merkez Bankası sabahtan itibaren bankalararası para piyasasında da yüzde 150'den borç vereceğini duyurdu. Ancak bankaların bu piyasadan borç almalarına ihtiyaç kalmadı.

4-Döviz ihtiyacı teminat karşılığında döviz deposu verilmek suretiyle karşılanacak, efektif talepleri de süratle sağlanacak: Merkez Bankası bu açıklamasıyla "döviz satmayacağım, ama borç vereceğim" dedi. Bankalara yaklaşık 850 milyon dolar "depo", yani borç veren Merkez Bankası, döviz ödemelerinde rahatlık sağladı. Böylece döviz talebi hafifledi, piyasadaki tansiyon düştü.

İşler düzelene kadar devam
Hazine, Merkez Bankası ve 18 bankanın fon yöneticileri, dün Ankara'da toplanarak son gelişmeleri değerlendirdi. Bankacılar Merkez Bankası'nın dün başlattığı politikaların sistemdeki tansiyonu düşürdüğünü ifade ederken, Merkez Bankası yetkilileri piyasalar normale dönünceye kadar likidite desteğinin devam edeceğini belirttiler. Hazine yetkilileri de, hedeflerde "erteleme" anlamında revizyon olabileceğini ancak nihayi amaçtan sapılmadığını söylediler.