CHP: Aramaya devam

Deniz Baykal, 19 Nisan 1999 seçimlerinde, tarihindeki en düşük oyu alan ve barajı aşamayarak parlamento dışında kalan CHP'nin genel başkanı olarak sorumluluğu üstlenmiş ve istifa etmişti. Aradan bir buçuk yıl geçtikten sonra geri döndü, tekrar koltuğuna oturdu.

Ara dönemde kendi içine gömülmüş olarak yaşayan, sessiz sedasız duran CHP, Baykal'ın dönüşüyle birlikte tekrar kaynaşmaya başladı. Karşılıklı protestolar, suçlamalar da geri döndü. Yeni arayışlar da geri döndü. CHP'nin Baykal muhalifi olarak bilinen bütün grup "şefleri" tekrar "aramaya" başladılar.

Aranan yine Erdal İnönü ya da onun gibi bir isimdir. Böyle bir isim etrafında parti içindeki bütün hizipler, gruplar, "arkadaş çevreleri", hemşehri odaklarının sakinleşmesi ve kavgayı kesmeleri bekleniyor.

CHP, 1999 seçimlerinde yüzde 8.7 oranında oy almıştır. O günden beri yapılan çeşitli kamuoyu araştırmalarında da bu oranın üstünde bir ilgi ve dikkat topladığı görülmemektedir.

Yanlışlar ve yolsuzluklar
1980 askeri yönetiminin bütün partilerle birlikte kapattığı CHP'nin yerini tutması için kurdurulan Halkçı Parti bile yüzde 30'un üzerinde oy almıştı. Bu partinin askeri yönetimin desteği ve teşviği ile kurulduğunu bile bile CHP seçmeni çok az fireyle oyunu bu partiye vermişti.

1987 seçimlerinde Halkçı Parti yok olmuş, Erdal İnönü'nün SHP'si ile Bülent Ecevit'in DSP'si yarışmışlardı. SHP yine yüzde 25'e yakın oy alırken DSP yüzde 8.5'ta kalmıştı.

SHP, 1989 yerel seçimlerinde ise yüzde 29 ile birinci parti olmuş ve bütün büyük belediyeleri almıştı. SHP-CHP'nin inişi de bu noktada başladı, belediye yönetimlerindeki aksamalar, yanlışlar ve yolsuzluklarla birlikte parti içi kavga da tırmandı.

Bu dönemden itibaren SHP-CHP bütün ayrılmalar, tekrar birleşmelerle, garip kurultaylarla sadece kendi içinde kavga eden bir parti olmaktan kurtulamadı. 1994'te Baykal'ın CHP'si yüzde 5'in altında kaldı, İnönü'nün SHP'si 13.6'ya indi, ama Ecevit'in DSP'si de hala yüzde 9'a ulaşamamıştı. 1995 seçimlerine CHP'de birleşerek girdiler ama artık vazo kırılmıştı, yüzde 10'u ancak aştılar.

Halkçı Parti'ye bile oy atan, 1999'a kadar Ecevit'e sıcak bakmayan CHP seçmeni bugün neden tekrar CHP'ye oy versin?

Deniz Baykal, DSP'nin misyonunun sona erdiğine ve bu partiye gitmiş olan seçmenin CHP'ye döneceğine inanıyor. Baykal, CHP'ye yapılan haksızlığı seçmenin de kavradığını ve yolsuzluklarla mücadele döneminde CHP gibi bir partinin Meclis'te olmamasının bu mücadeleye çok şey kaybettirdiğini herkesin gördüğünü söylüyor.

O adres CHP mi?
Bunlar CHP'ye dönüş için yeterli mi? Bütün alternatifler denendiği ve koalisyon partilerinin de iktidar yıpranmasından nasiplerini aldıkları için tekrar CHP'ye yönelmenin başlamasını beklemek şu anda fazla iyimser görünüyor.

CHP henüz son on yıla damgasını vuran ve seçmenini uzaklaştıran "imaj"ından sıyrılmış değil. Bu "imaj" CHP'nin bir partiden çok, "birbiriyle çekişen ve her türlü ayırım üstüne politika yapılan bir garip koalisyon"a benzemesinden kaynaklanmaktadır.

Bugünkü karamsarlığı yaratan siyasi tablonun alternatifi henüz CHP ya da bir başka parti değildir. Tam tersine CHP de bu tablonun bir parçasıdır. Baykal'ın beklediği gibi, "tabloya bakıp tepki gösteren seçmenin doğal olarak yöneleceği adres" henüz CHP değildir. CHP'nin bu "adres" olabilmesi için öncelikle geniş kesimleri kucaklayabileceğini göstermesi gerekir. Bugün ise CHP, sadece arayışa devam eden bir partidir.

Çok fazla insan CHP'nin "o adres" olmasını isteyebilir, ama bunun için CHP'nin "o adres" olma iradesi ve becerisini göstermesi gerekir.