S A B A H O N L I N E 16.02.2001

Şu an 16 Şubat 2001 - Cuma tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

16.02.2001

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

Enerjide 'özel' dönem
Büyük enerji açığı olan Türkiye, Elektrik Yasası ile özel sektörün teşvik edildiği bir döneme giriyor

Meclis Genel Kurulu'nda hala görüşülmekte olan tasarı, enerjide kamu yatırımlarına son veriyor

Tasarı, elektrik fiyatlarını konutlarda yukarı, sanayide ise aşağı çekiyor. Toplamda fiyatların artması bekleniyor

1-Enerji yatırımlarında kamunun payı azalacak. Özel sektörün payının artması teşvik edilecek

2-Rekabet ortamı yaratılarak orta vadede tüketicinin daha ucuz elektrik kullanması sağlanacak

3-TEAŞ, üretim, iletim ve taahhüt olarak üçe ayrılacak. Dağıtım alanı özel sektöre terk edilecek

4-Üretim ve yatırım lisans iznine bağlanacak. Sistem Düzenleme Kurulu tarafından denetlenecek

TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmeye devam eden Elektrik Piyasa Yasa Tasarısı ile Türkiye'de yeni bir sürece de adım atılıyor. Yasada elektrik enerjisi piyasasının serbest piyasa şartlarında yeniden yapılandırılması öngörülürken, yatırımlardaki kamu payının daraltılması ve sektörde özel sektör payının artırılması amaçlanıyor.

IMF'ye verilen söz doğrultusunda aslında ocak ayı sonunda Meclis'ten geçmesi gereken ancak özellikle devir sözleşmeleriyle ilgili verilen tarih ve Hazine garantisinin 2002 yılında kalkacağı maddeleri ile özel sektörün tepkilerini alan yasa tasarısı, bir takım değişikliklerden sonra Meclis Genel Kurulu'na indi. Yasanın gerekçesinde, elektrik enerjisi sektöründeki faaliyetlerin düzenli, hızlı ve etkin bir biçimde yürütülmesini sağlamak üzere, elektrik enerjisinin üretimi, iletimi, dağıtımı ile tüketicilere kesintisiz sağlamak öngörülüyor. Yine yasa ile güvenli ve düşük maliyetli olarak sunulmasına yönelik yerli ve yabancı sektör yatırımcılarının ağırlıklı olduğu yeni bir piyasa için altyapı hazırlanması gerekliliği vurgulanıyor.

Konuta pahalı enerji
Bu arada kanun öngörülerinden biri de sektörde serbest rekabetin artırılarak tüketicilere daha ucuz fiyatlarla elektrik verilmesi. Ancak ELDER'in Genel Sekreteri Alparslan Pak'a göre yasanın uygulamaya geçmesi ile konutların kullandığı elektrik pahalanırken sanayinin kullanacağı elektrik ucuzlayacak. Çünkü dünyadaki uygulamada sanayinin daha ucuz elektrik kullanması şeklinde. Pak'a göre yasanın devreye girmesi ile eğer devlet sübvansiyon uygulamazsa konutlarda kullanılan elektriğin fiyatı 12-13 sente ulaşırken, sanayi için bu rakam 5 sent seviyelerine inecek.

HEDEF DÜNYA FİYATLARI
Oysa Türkiye'de halen konutlar da sanayici de elektriği yaklaşık 7 sentten kullanıyor. Bu arada yasa ile elektriğin ucuzlayacağı yolundaki iddialara ise ne kitle örgütleri ne de özel sektör inanıyor. Türkiye gibi elektriğin karaborsada olduğu, arzın talebin çok altında olduğu bir ortamda fiyatta ucuzlama değil artış bekleniyor.

Bu arada kanunda, kurulması öngörülen Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu bağımsız bir idare olarak ortaya çıkıyor. Piyasası Düzenleme Kurumu'nun temsil ve karar organı olacak Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu ise elektrik enerjisi piyasasında yatırım yapacak ve faaliyet gösterecek şirketlere lisans veren ve rekabet ortamını oluşturan bir konumda yer alacak.

Elektrik ihalelerinde ertelemeyi ABD istedi
ABD Ankara Büyükelçiliği'nin, enerji ihalelerinin ertelenmesi için şirketlerin ek süreye ihtiyaçları olduğu gerekçesiyle Merkez Bankası ve Hazine'ye başvurduğu ortaya çıktı. Sözkonusu yazıda, ABD şirketlerinin kazandığı ihalelerle ilgili IMF ve Dünya Bankası yönetimleriyle görüşüldüğü belirtildi. Hükümet de ABD'den gelen isteği dikkate alarak bir önerge ile Elektrik Piyasası Kanunu'nda değişikliğe gitti ve 31 Mart tarihini 30 Haziran'a çekti. Böylece, Elektrik Piyasası Yasa Tasarısı'nın bazı maddelerine itiraz eden ve bu amaçla gazetelere boy boy ilanlar veren özel sektör firmalarının istekleri son anda gerçekleşmiş oldu. Yap-işlet-devretlerle ilgili 2002'ye kadar tamamlanmayan porojelere yönelik Hazine garantisi kalkacak ifadesi de 2002 sonu olarak değiştirildi.