Dünyada düşerken Türkiye'de artıyor

Forbes dergisinin araştırmasına göre, tüm dünyada düşen vergi ve sigorta primleri, Türkiye'de ciddi oranlarda artıyor

Eller gider Mersin'e, biz gideriz tersine" diye bir söz var ya... Vergi ve sigorta primi oranları açısından Türkiye'de bu benzetme aynen geçerli. Dünyada vergi ve sigorta primi oranları düşerken, Türkiye'de tam tersine yükseliyor. Amerikan "Forbes Global" Dergisi'nin, Şubat 2001 sayısında, çeşitli ülkelerde 2001 yılında uygulanan, en yüksek vergi ve sigorta primi oranları esas alınmak suretiyle bir sıralama yapılmış. Oranların toplamı, 2000 yılı ile de kıyaslandığında; Dünyadaki tüm ülkelerde, vergi ve sigorta primi oranlarının düştüğü ortaya çıkıyor. En yüksek indirim de, Almanya'da...

Derginin The misery index (ızdırap endeksi) başlığı altında yaptığı sıralama, yukarıdaki tabloda yeralıyor.

ABD'de vergi oranlarında yapılan indirim, ekonomide yaşanılan durgunluk nedeniyle "yumuşak bir iniş yapılması" olarak açıklanıyor. Ekonomide iki önemli faktör olan "vergi" ve "işsizlik" yönüyle tablo değerlendirildiğinde, endeksin yüksek olduğu Fransa, Almanya ve İtalya'da, işsizlik oranlarının çift haneli, ABD ve İngiltere gibi düşük indeksli ülkelerde ise, işsizlik oranının tek haneli olduğu farkediliyor.

Yabancı ülkelerin çoğunda, sadece vergi oranları indirilmiyor ayrıca "en az geçim indirimi" tutarları da her yıl itibariyle yükseltiliyor....

TÜRKİYE'DE DURUM
Halk arasında, zaman zaman kullanılan "ne sen sor, ne ben söyleyeyim" diye bir söz var ya, işte Türkiye'nin durumu aynen böyle...

Dünyada vergi oranları inerken, biz de tam aksine artıyor. Dünyada en az geçim indirimi tutarı artırılırken, biz de yıllar önce, bütünüyle ortadan kaldırıldı. Oranlardaki artışa gelince; 2001 yılında, harç oranları ve mevduat faizi ile repodaki stopaj oranları artırıldı, kurumların geçici vergi oranı yüzde 20'den 25'e, kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlardaki stopaj oranı yüzde 15'den, yüzde 18'e yükseltildi. Bir çok vergi ve harç, yüzde 56 olarak ilan edilen yeniden değerleme oranında, Motorlu Taşıtlar Vergisi yüzde 75 oranında, özel işlem vergisi de yüzde 100 oranında artırıldı. Bazı harçlar yüzde 242, LPG'li bazı araçların Motorlu Taşıtlar Vergisi ise yüzde 775'e kadar artırıldı...

Gelir vergisi tarifesindeki dilim aralığı, yeniden değerleme oranı yerine yüzde 12 oranında artırılınca, başta ücretliler olmak üzere, gelir vergisi mükelleflerinin vergi oranı da reel anlamda, 5 puan artmış oldu. Sigortada oranlar artmadı ama prime esas taban ve tavan ücretler alışılagelenin çok üzerinde artırıldı.

Tüm bunların yanısıra, enflasyon da ayrı bir vergi olmaya devam ediyor... Özetle, Türkiye'de vergi oranları ve tutarları, artıyor da artıyor...

Ne dersiniz, "eller gider Mersin'e, biz gideriz tersine" derken haksız mıymışız?

Vergi ve sigorta primi kesintileri (en yüksek oranları %)

Ülke	Kurumlar	Gelir	KDV	İşçi Sig.	İşv.Sig.	2001	2000	Fark
Adı	Vergisi	Vergisi		primi	primi	Toplamı	Toplamı
Fransa	36.4	52.8	19.6	45.0	18.0	181.6	193.1	-11.5
Belçika	40.2	60.2	21.0	35.0	13.0	169.7	171.1	-1.4
İsveç	28.0	55.0	25.0	32.9	7.0	149.4	150.5	-1.1
İtalya	36.0	45.5	20.0	37.9	9.0	147.5	153.9	-64
Yunanistan	37.5	43.0	18.0	27.3	15.9	141.7	146.2	-4.5
Hollanda	35.0	52.0	17.5	18.9	8.0	132.1	142.8	-10.7
Almanya	26.4	48.5	16.0	13.8	13.7	118.4	143.0	-24.6
Japonya	41.0	43.0	5.0	14.6	13.6	117.2	123.0	-6.4
ABD*	44.0	51.0	8.3	7.6	7.6	110.5	119.2	-8.7
İsviçre	32.0	41.0	7.5	11.5	18.4	111.4	118.4	-7.0
İrlanda	20.0	42.0	21.0	12.0	22	101.5	109.5	-8.0
İngiltere	30.0	40.0	17.5	12.2	10.0	109.7	109.7	-

* New-York ** Fransa'daki orana yüzde 8 Ek Vergi dahildir. *** Kaynak: Forbes Global, Şubat 2001

Yabancı ülkelerde, Türkiye'de olduğu gibi gelir vergisi artan oranlı bir tarifeye göre alınmıyor. Tablodaki gelir vergisi oranları, o ülkede uygulanan en yüksek gelir vergisi oranlarını gösteriyor. Tablodaki diğer oranlar da o ülkede uygulanan en yüksek Kurumlar Vergisi, KDV ve sigorta primleri. Servet vergileri toplama dahildir.

Birikmiş vergi alacağına ödeme kolaylığı
Kamu çalışanlarının özlük haklarında iyileştirmeye dönük kanun hükmünde kararname hazırlıkları son aşamaya gelirken kaynak arayışları da hızlandı. Maliye Bakanı Sümer Oral, Bayındırlık Bakanı Koray Aydın ve Devlet Bakanı Şükrü Sina Gürel'den oluşan bir "Kaynak Yaratma Komisyonu" kuruldu. Kurul, şu önerilerde bulundu:

1- Birikmiş vergi alacaklarına, belli bir vade içinde ödenmesi koşuluyla ödeme kolaylığı getirilebilir.

2- Mükelleflerden geriye yönelik inceleme yapılmayacağı garantisi ile vergi matrahlarında en az 50 artış yapmaları istenebilir.