Jiang Zemin Çin Cumhurbaşkanı olmadan on yıl kadar önce, 1980'de, Singapur'a iki haftalık bir ziyarette bulundu.
Jiang, Güneydoğu Asya'da 640 kilometra karelik bir ada olan Singapur'un nasıl dünyanın en çok yabancı sermaye çeken yerlerinden biri haline geldiğini ve bu yoldan nasıl 35 yılda kişi başına düşen milli gelirini 400 dolardan 22 bin dolara çıkardığını öğrenmek istiyordu.
Jiang'a Singapur Ekonomik Kalkınma Kurulu (EDB) Başkanı Ng Pock Too evsahipliği yapıyordu.
Ziyareti sonuna yaklaşırken bir gün Jiang gözlerini Ng Pock Too'ya dikerek "Bana her şeyi anlatmadınız" dedi. "Benden gizlediğiniz bir sırrınız olmalı. Çin'de arazi daha ucuz, su daha ucuz, enerji daha ucuz, iş gücü daha ucuz. Ama siz dünya kadar yabancı sermaye yatırımı alıyorsunuz, biz almıyoruz. Benden gizlediğiniz formül ne?"
Ng, bir an afalladıktan sonra müstakbel Çin Cumhurbaşkanı'na masasının üzerinde bulunan Business Environment Risk Index'ini (İş Ortamı Ris Endeksi) gösterdi. Uluslarası bir firma tarafından hazırlanan bu endeks güvenlilik derecesine göre ülkeleri 1A ile 3C arasında sıralıyordu.
Jiang'ın elinde tuttuğu endekste Singapur'un reytingi A1 olarak görünüyordu. Çin ise listede yer bile almıyordu.
Singapur güvenli ve yabancı yatırımcılara uygun koşullar sağlayan bir yer olduğu için en yüksek puanı almıştı. Siyaseti ve ekonomisi istikrar içerisindeydi. Hükümet yatırım için gerekli koşulların tümünü yerine getirmişti. İstimlak, faaliyet durdurma gibi tehlikeler yoktu. Singapurlu işçiler çalışkan ve verimliydi ve grev olayları yok denecek kadar azdı. Singapur doları konvertibl idi.
"Singapur güven satıyor," dedi Ng Pock Too.
Jiang ikna olmamıştı. Ama birkaç gün sonra ülkesine dönmek üzere havalanına gitderken İş Ortamı Risk Endeksi çantasındaydı.
Sovyetler Birliği'ni komünizm batırdı. Çin ise komünizmden vazgeçmeden yabancı sermayeye kapılarını açtı ve serbest pazar kurallarını uygulamaya geçti. Rusya'nın tersine, hem rejimini hem de bütünlüğünü muhafaza etti. Bugün Çin -bütün eksikliklerine, bürokrasi, yolsuzluk ve rüşvete rağmen- dünyada en çok yabancı sermaye yatırımı çeken ülkedir. Çin'in bir yılda aldığı yabancı sermaye yatırımı Türkiye'nin tarih boyunca aldığından fazladır. Singapur'da ise kişi başına yılda 5.000 dolar yabancı sermaye düşüyor. Bu rakam Türkiye'de kişi başına düşen milli gelirinin iki katına yakındır.
Ankara'daki finansal Stalinistler yabancı sermaye çekmek için yeni bir yasa tasarısı hazırlıyorlar. Boşuna uğraşıyorlar. Bırakın Singapur'a, İstanbul'a bile gelip bu konuda araştırma yapma zahmetine katlanmayan yöneticilerin ülkesine büyük oranda yabancı sermaye gelmez.
İşe, Jiang gibi, ellerine bir İş Ortamı Risk Endeksi alarak başlamalarını öneririm. Ama Jiang gibi biri nerede?
