TÜKETİCİNİN ALEYHİNE
Ancak "karınca duası" şeklinde hazırlanan sözleşmeler sadece bankalardan kredi alan sanayicilerin canını yakmadı. Pekçok sektörde yaygın olarak kullanılan bu sözleşmeler, içerdikleri tek taraflı cezai şartlar ve tüketicinin aleyhine olabilecek maddeler nedeniyle büyük sorun yaratıyor. Bunun son örneğini ise Teleon oluşturuyor.

1999 yılında Türkiye Futbol Federasyonu'nun açtığı "Naklen Yayın Havuz İhalesi"nde Türkiye Birinci Futbol Ligi maçlarının naklen yayın hakkını 120 milyon 500 bin dolara alan Teleon, depremi ileri sürerek yayın hakkı karşılığında ödemesi gereken 19 milyon dolarlık kısmını ödemediği için yayın hakkını kaybetti.

HUKUKA AYKIRI
Futbol maçlarını naklen yayınlayacağı için Teleon'la sözleşme imzalayan 300 bin abone ise bu nedenle zor durumda kaldı. Teleon taahhütlerini yerine getiremediği için aboneliğini iptal ettirmek isteyen tüketiciler ise "karınca duası" gibi yazıldığı için okumadan imzaladıkları sözleşmelere takıldı. Çünkü sözleşmeye göre, abonelik sözleşmesi bir yıllık bağlayıcı bir süreyi kapsıyor. Böylece Teleon yayınını kesse bile aboneler yıllık ücreti ödemek zorunda bırakılıyor. Abonelerin bundan sonraki tek şansı sözleşmenin hukuka aykırı olduğunu ispat etmek için mahkemelere başvuruda bulunmak.

Bayiler kimin şahidi?
* Aslında Teleon ile değil Star Digital ile sözleşme yaptınız.

* Teleon yetkilisine gece yarısı bile evinize girerek cihazı uygun kullanıp kullanmadığınızı kontrol etme hakkı verdiniz

* Aboneliğinizi istediğiniz anda iptal etme hakkınız yok. Aboneliğinizi yenilemek istemediğiniz durumlarda, sözleşme bitiminden en az 30 gün önce isteğinizi yazılı olarak bildirmek zorundasınız. Yoksa kartınızdan yeni yıl için de para çekilecek.

* Teleon, yaptığı kampanyalarla depozitosuz decoder verme hakkına sahip. Ancak bu şekilde alınan cihazlar, sözleşme bitiminden itibaren 10 gün içinde iade edilmek zorunda. Aksi taktirde Teleon, kredi kartınızdan 100 dolar çekiyor.

* Aboneliğinizi iptal etseniz dahi Teleon, ödediğiniz 100 dolar depozitoyu geri vermek zorunda değil.

* Teleon, abonelik ücretinizi iki ay üst üste ödememeniz halinde, geri kalan toplam borcun tamamını alma hakkına sahip.

* Ücretinizi geç yatırmanız halinde, son ödeme tarihinde geçerli olan en yüksek ticari kredi oranında faiz ödemek zorunda kalacaksınız.

* Teleon, sözleşmeye uymadığınızı tespit etmek için kendi gönderdiği elemanların raporunu yeterli sayıyor. Bir ihtilaf olursa Teleon'un tanıklığını (!) kabul ettiniz

* Teleon'la mahkemelik olduğunuz taktirde, Teleon'un kendi avukatlarına ödediği ücretin bile yüzde 10'unu üstleniyorsunuz. Mahkeme masrafları da size ait.

* Ve can alıcı son nokta: Siz bu sözleşmeye imza atarken, Teleon yayınlarındaki her türlü değişikliği de kabul ettiniz. Yani "maç izleyeceğim" diye aldığınız decoderla 15 yıl öncesinin "Kara Şimşek" dizisini izlemeyi baştan kabul ettiniz.

Mahkemede tüketici haklı
Teleon'un taahhütlerini yerine getirmemesi halinde aboneliğine son vermek isteyen tüketicilere mahkeme koridorlarının yolu görünüyor. Hukukçuların bu bağlayıcı sözleşme karşısında önerdiği çözüm, yayıncı firma aleyhine dava açılması. Sözleşmenin Tüketici Kanunu, Borçlar Hukuku ve Rekabet Kanunu'na aykırı maddelerinin bulunduğunu vurgulayan hukuk uzmanları, dava açan tüketicilerin sözleşmelerin iptalini sağlayabileceğini bildiriyor. Bu konuda tüketici tarafından açılacak bir davanın kazanılması halinde, sonuç diğer davalara emsal teşkil edeceği için, 300 bin Teleon abonesinin hakkını alması sağlanabilecek. Hukukçular, Teleon'un "karınca duası" sözleşmesinin içinde tüketici açısından Avrupa Birliği normlarına aykırı hükümler bulunduğuna da işaret ediyor.

Hata tamamen Federasyon'un
Tüketici ile Teleon arasında imzalanan "karınca duası" gibi sözleşme için "Türkiye Futbol Federasyonu ile yaptığı anlaşma çanak tutuyor. Hata tamamen Türkiye Futbol Federasyonu'na ait" diyen UEFA hukuk danışmanı Levent Bıçakçı şunları söyledi: "Türkiye Futbol Federasyonu tüm maçlardan sorumlu tek kurumdur ve izleyiciye maçları sunmak Federasyon'un görevidir. Dolayısıyla bir kanalla anlaşıyorsa, bu kanalın izleyicilerle kuracağı temasta da rolü olmalıdır. Bu tip tek taraflı cezai şartlar içeren ve abonenin tek bir nokta bile ekleyemeyeceği karınca duası sözleşmeleri değiştirmeli ve abonenin mağduriyetini engelleyecek şartlar öne sürmeli. Bir kanalla anlaşmakla iş bitmiyor."

Maria İNANDI