Cumhuriyet döneminde uzun yıllar, "muassır medeniyet seviyesine", yani "çağdaş uygarlık düzeyine" erişeceğimiz söylendi.
Ve bir türlü gerçekleşemedi bu...
Finlandiya'da adam başına düşen ulusal gelir, "37 bin dolar"a çıkmışken; Türkiye'de "3 bin dolar"a bile varılamadı.
"Ulusal gelir dağılımındaki dengesizlik" açısından ise, Tanzanya'nın dahi altındaki 5 en geri ülkeden biri durumuna düşüldü...
Nasıl düşülmesin ki, en zengin kesimin ayda eline geçen paradan; en yoksul kesimin ayda eline geçen para yüzde 1400 kat daha azdı...
Ve Türkiye, "adam başına düşen kitap sayısı" açısından da; Brezilya ile Tayland'dan sonra gelen, en geri 3'üncü ülkeydi.
7250 kişiye 1 kitap düşüyordu.
45 milyon insan da, elini gazeteye bile sürmüyordu.
Neden acaba Türkiye'nin gücü, çağdaşlaşmaya bir türlü yetmiyordu? Bu soru, hemen hemen hiç bir zaman kamuoyu önünde tartışılmadı.
Türkiye'nin gücü çağdaşlaşmaya bir türlü yetmiyordu; çünkü:
1- Matbaa makinesinin Osmanlı dünyasına da girmesi, 300 yıl boyunca engellenmişti.
2- Osmanlı'da "nesir edebiyatı" yoktu; yani yazılı roman, öykü, deneme, tiyatro yoktu. Tanzimat hareketiyle birlikte, 19'uncu yüzyılın 2'nci yarısından sonra; Fransa'yı örnek alma sonucu, "nesir edebiyatı" başladı Türkiye'de de..
3- 1928 yılında Türkiye'de "alfabe bilmeyenler"in nüfusa oranı yüzde 95'di.
4- Böylesi bir "çağdışılık"tan kurtulmak için; "üretimde çağdaşlaşmak" yerine, "tüketimde ve görüntüde çağdaşlaşmak" benimsendi.
Öyle ki, ne Hazine'ye ait toprakların kadastrosu çıkarıldı, ne de tepedeki siyasetçilerin tasarrufunda bulunan bu toprakların, kimlere "ihsan edilip durduğu" berraklaştırıldı..
Oysa yine çağdışı kalmış olan Japonya, "tüketimde ve görüntüde" değil; "üretimde" çağdaşlaşmayı başararak kurtulmuştu çağdışılıktan.
Türkiye ile Japonya arasındaki bu temel fark dahi ortaya çıkarılamadı.
5- Türkiye, köylülüğü aşamadı. Bugün dahi nüfusun yüzde 40'ı köylü.
Vaktiyle İsmail Cem'in de üstünde durduğu gibi, köylülüğü aşmayı da pek istemedi. Çünkü savunma gücü, silah teknolojisine değil, köylü taburlarına dayanıyordu.
Köylülüğü aşmadan ve nüfusun 3'de birini "endüstri işçisi" durumuna getirmeden, 20'nci yüzyılla bütünleşme olanağı yoktu.
Düşünün ki, bugün "endüstri devrimi" dönemi de aşılmış, "bilgi toplumu" dönemine geçilmiştir. Türkiye nüfusunun yüzde 40'ı ise, bugün dahi hâlâ köylüdür.
Maddeleri uzatmaya gerek yok.. Türkiye'nin gücü çağdaşlaşmaya yetmemiştir.
Ve böylesi bir geri kalmışlıktan, "Hazine'den geçinmelilerin üst kesimi" Ğsiz isterseniz buna, "kapıkulları" da diyebilirsiniz- "astığı astık, kestiği kestik" olan; eleştirilmesi de yasak olan; oligarşik bir egemenlik kurmuşlardır. Şu veya bu nedenle, bunun bozulmasına sürekli karşı çıkmaktadırlar...
Bizim naçiz görüşümüz odur ki; bu tablo, bir takım ekonomik ve sosyal ırgalanmaları tehlikeli boyutlara getirse bile; daha en az, 20-30 yıl sürecektir...
O nedenle de, genç kuşakların; -bir yaşam aracı olarak değil, bir yaşam amacı olarak- benimseyecekleri modern bir meslekte, evrenselleşmeyi benimsemeleri; onları çok daha çabuk bütünleştirecektir 21'inci yüzyılla...
Peki Türkiye ne olacaktır?
Türkiye yavaş yavaş globalleşme sürecinin "füzyon"u içine girecektir.
Bizim gönlümüz "sentez"i içine girmesini isterdi.
Ankara egemenleri, ne "monizm"i anlayabildiler; ne de Taş Devri'nden, Uzay Çağı'na nasıl gelindiğini...
Ve hep olacak evrensel değişimin motorunu kurcalayanları cezalandırdılar.
Yine de enseyi karartmayın. 21'inci yüzyılı da ıskalayamayacaktır Türkiye; 20-30 yıl sonra olsa bile...
