SSK müfettişlerinin denetim yetkisi kalktı

Hiç öyle şey olur mu? demeyin, bal gibi oldu. Sessiz sedasız bir şekilde Sosyal Sigortalar Kurumu Müfettişlerinin, inceleme yetkisi kaldırıldı... Ne zaman mı oldu? Üç ay oluyor, hatta üç ayı biraz da aştı bile... 4 Ekim 2000 tarihinden itibaren, SSK müfettişlerinin, işyerlerinde SSK'ya, sigorta primine esas yeterli kazanç bildirilip bildirilmediğini araştırma ve inceleme yetkileri yok.

Hani, eski bir Milli Eğitim Bakanı'nın "şu mektepler olmasa, milli eğitimi ne güzel idare ederdim" sözü vardı ya, aynen onun gibi birşey oldu. İnceleme yapılmadan, bu sigorta işleri de artık daha güzel idare (!) edilecek...

Kaldırılan yetki
SSK müfettişlerinin inceleme yetkileri, 4 Ekim 2000 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan, 616 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'nin, 66 maddesi ile kaldırıldı. Daha açık bir anlatımla, 3917 sayılı Kanunla sigorta müfettişlerine verilen yetkiye istinaden; işverenlerin, kuruma (yani SSK'ya), prime esas yeterli kazanç bildiriminde bulunup bulunmadıklarını incelemeleri ve inceleme sonucu düzenleyecekleri rapora dayanılarak, "re'sen prim tahakkuk ettirme yetkileri", 616 sayılı KHK 66. maddesi ile 4 Ekim 2000 tarihi itibariyle kaldırıldı.

Buna göre, sigorta müfettişlerinin, sigorta priminin gerçeğe uygun olarak bildirilip bildirilmediğine yönelik incelemelerinde;

*İşyerinin büyüklüğü,

* Yapılan işin niteliği,

* İlgili mesleki kuruluşların görüşleri,

* Kullanılan teknoloji,

* Emsal işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı,

gibi unsurları gözönüna almak suretiyle inceleme yapma yetkileri kaldırılmış oldu. Bu unsurlar baz alınmadan yapılacak tespitler de yasal dayanaktan yoksun olacağı için, prim tahakkuk ettirilemeyecek, ettirilse bile yargıda iptal edilecek.

Önceki incelemeler
4 Ekim 2000 tarihinden önce, SSK müfettişleri, işyerinde inceleme yapıp, işverenin yetersiz bildirimi nedeniyle, re'sen prim hesaplaması yapmış ancak bu tarihten önce işverene bildirmemişlerse, 4 Ekim 2000 tarihinden itibaren, sigorta müfettişlerinin; işyerinde inceleme yapma ve yapılan inceleme sonucu düzenledikleri raporlara dayanılarak re'sen prim tahakkuk ettirme yetkisi, 616 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırıldığından, düzenlenen raporlara istinaden herhangi bir işlem yapılamayacak.

Herşeye rağmen işlem yapılırsa, işverenler yargı yoluna başvurduklarında, Ekim 2000'den itibaren kaldırılan yetkiye dayanılarak yapılan ve yasal dayanağı bulunmayan re'sen prim tahakkuku, yetkili mahkemelerce iptal edilebilecek.

Küçük bir karışıklık
Denetimle ilgili bir sorun vardı ama bu sorun denetimin kaldırılması değil, daha etkin hale getirilmesiyle ilgiliydi. Şu günlerde, denetim olayının ve denetim elemanlarının sorunları tartışılıyor. Biz "Maliye'de, 10 bin 466 denetim elemanı kadrosunun 7 bin 724'ü boş, bu kadrolar doldurulsun, denetim elemanlarının ücretleri artırılsın ve özel sektöre geçmeleri önlenip, kalifiye eleman kadrosu artırılsın" derken, SSK'da pratik bir çözüm bulundu ve SSK müfettişlerinin inceleme yetkisi KHK ile kaldırıldı!..

Nasıl pratik bir çözüm değil mi?