|
|
KDV parası repoya gitti
Mali kriz, ilk olarak vergiyi vurdu. Gecelik faizler rekor kırınca mükellefler Aralık KDV'si için ayırdığı 100 trilyonu, cezayı da göze alıp faize yatırdı
Geçen yılın son aylarına damgasını vuran mali kriz, ilk olumsuz etkisini vergide gösterdi. Gecelik faizlerin rekor seviyelere ulaşması karşısında mükelleflerin, aylık yüzde 5 gecikme faizini göze alarak vergi ödemekten kaçındıkları gözlendi. Maliye Bakanlığı, büyük vergi dairelerinden gelen geçici verilerin, genel durumu yansıtması halinde gecikme faizi oranını gözden geçirmeye hazırlanıyor.
Vergi ödeme performansı açısından gösterge olarak KDV tahsilatı dikkate alınıyor. Her ayın 25'inde gerçekleşen KDV ödemeleri, bu yıl bayram tatili öncesine denk geldeği için tahsilat yönüyle Ocak ayına sarktı. Bankalardan, henüz ön bilgiler alındı. Ancak ilk bilgiler, aylık ortalama 350 trilyon lira düzeyindeki KDV tahsilatında aksama olduğunu gösterdi.
100 TRİLYON GERİLEME
Henüz ödenmeyen KDV miktarı hesaplanamadı. Ön bilgilerden hareketle KDV tahsilatında 100 trilyon lirayı aşkın gerilime eğilimi belirlendi. Bu eğilimin genel durumu yansıtıp yansıtmadığı için birkaç gün içinde netlik kazanacak.
Maliye Bakanlığı yetkilileri, mali krizin yarattığı şok faizlerin, geçmiş yıllarda vergi ödeme alışkanlığına olumsuz etkileri olduğunun bilindiğini belirttiler ve şunları söylediler:
"Henüz 2000 yılının son ayına ilişkin rakamlar oluşturulmadı. Büyük Vergi dairelerinden ve bazı bankalardan gelen ilk bilgiler, vergi ödeme eğiliminde bir aksamaya işaret ediyor ama bu bilgilerden hareketle bir genelleme yapılamıyor. Bu hafta içinde, geçici verileri alarak bir değerlendirme yapacağız. Eğer, yaygınlaşan boyutta vergiden kaçınma eğilimi varsa, tedbir alınır. Halen aylık gecikme faizi yüzde 5 düzeyinde. Ödenmeyen vergiye yüzde 5 yerine banka faizleri ile uyumlu daha caydırıcı bir oran, piyasa normale dönünceye kadar getirilebilir."
Faiz emeklilik erteletti
Yüksek faizle rant devrinin sona ermesi ve emeklilik maaşının düşük olması sonucu, emeklilik devlet memurları için eski cazibesini kaybetti. 1999 yılında toplam emekli sayısı 67 bin 537 iken, 2000 yılında bu sayı 61 bin 537'de kaldı. Emekli Sandığı Genel Müdürü Naci Yatbaz, emekli olanların sayısında belirgin bir düşüş kaydedildiğini söyledi. Yatbaz, bunun temel nedeninin yüksek faizlerle rant elde etme devrinin kapanması olduğunu söyledi.
Özellikle faizlerin çok yükseklerde seyrettiği dönemlerde devlet memurlarının emeklilik için sıraya girdiğini kaydeden Yatbaz, şöyle konuştu: "Faizler yüksek olduğunda memurlar emekliye ayrılıp, emeklilik ikramiyelerini yüksek faize yatırıyordu. Böylece rant elde etmeyi ve bir yerde ikinci bir maaş almayı tercih ediyordu. Ancak şu aşamada memurun bu şansı yok. Emekliliğin cazibesini kaybetmesi sonucu şimdi tercih memuriyeti sürdürmek."
Okan MÜDERRİSOĞLU
|
Copyright © 2001, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|