'İRAN'IN ROLÜ' GÜNDEMDE
İşte raporda yer verilen görüşler: Hazar'daki enerji kaynakları, dünyadaki kaynakların sadece yüzde 2'sini oluşturuyor. Amerika'nın bölgedeki cumhuriyetlerin bağımsızlığını sürdürmesinde stratejik çıkarları olduğu ifade ediliyor. Ancak bu yaşamsal bir çıkar değildir ve Amerika'nın bu cumhuriyetlerin güçlü bir komşu ülkenin (Rusya) tahakkümüne girmesine karşı önemli bir çabaya girmesi beklenmemektedir. Amerika'nın bölgede Rusya ile işbirliği yapması gerekir ve enerji konusunda İran da önemli bir rol oynayabilir...

"TÜRKİYE'DEN DESTEĞİ ÇEK"
Petrol hattının İran'dan geçirilmesini destekleyen C. Endowment, raporda Clinton yönetiminin Bakü-Ceyhan projesine siyasal destek vermesini eleştirdi: Yeni yönetim, değişik bir yaklaşım benimsemeli. Öncelikle Amerika, Hazar bölgesindeki boru hatlarının nereden geçeceğine, piyasa koşullarının karar vermesi gerektiğini kabul etmeli ve boru hattının Türkiye'den geçmesi için hükümetin mali destek ve avantaj sağlayamayacağını petrol şirketlerine açıkça belirtmelidir. Amerika'nın Bakü-Ceyhan boru hattına destek vereceği yönündeki beklentiler, bölgedeki enerji ile ilgili gelişmelere zararlı olmuştur. Bu durumda ağırlık, Bakü ile Gürcistan'ın Supsa limanı arasındaki boru hattına verilmeli ve Karadeniz'e inen petrol Türk boğazlarından geçirilmeli.

KAZAK PETROLÜ GELSİN...
Raporda, Bakü-Ceyhan'ın ise ancak ileride, Kazakistan petrolünün devreye girmesiyle gündeme gelebileceği de ileri sürüldü. Hazar üzerinden Türkiye'ye Türkmenistan gazı getirilmesini öngören projenin de "ölüme terk edilmesi" gerektiği savunulan raporda, İran'la yakınlaşma sağlanması durumunda, bu ülkenin Hazar petrollerinin dünya piyasalarına iletilmesinde etkili rol oynayabileceği de önerildi.

Washington'daki CATO Institute'un Stanley Kober tarafından hazırlanan Hazar havzası enerji kaynakları konulu raporunda da benzer görüşler savunuldu. CATO raporunda, Bakü-Ceyhan politikasının ülke çıkarlarına bir katkısı olmadığı ileri sürülerek, "Kullanılacak boru hattına piyasa koşulları karar vermelidir" denildi. Raporda Amerika'nın Rusya ve İran'la işbirliği yapması gerektiği de savunuldu.

2-Bush, Enerji Bakanlığı'na Türk düşmanını getirdi
Amerika'nın 42. Başkanı Bill Clinton'ın sonuca ulaştırmak için büyük çaba harcadığı Bakü-Ceyhan hattı projesi, George W. Bush'un gelişiyle uzun ve engebeli bir yola girdi. Bush, projeden desteğini çekeceğinin ilk sinyalini Enerji Bakanlığına atadığı isimle verdi. Yeni bakan Spencer Abraham, Amerika'daki Ermeni lobisinin en etkin isimlerinden biri. 1994-2000 yılları arasında görev yaptığı Senato'da Türkiye ve Azerbaycan karşıtı görüşlerle sivrildi. Kendisinden Hazar havzası petrollerinin nakli konusunda Türkiye yanlısı bir tutum beklenmiyor. Arap asıllı Ortodoks Hıristiyan bir aileden gelen Abraham, 1995'te Ankara'nın Ermenistan ile ilişkileri, Kıbrıs sorunu ve insan hakları gerekçesiyle, Türkiye'ye verilen Amerikan ekonomik ve askeri yardımının azaltılmasını sağlamıştı.

ERMENİ LOBİSİ MUTLU
48 yaşındaki yeni bakan, en son geçen yıl Amerika araından Azerbaycan'a,Ermenistan ile çatıştığı için uygulanan yaptırımların sürdürülmesi kararını aldırmıştı. Michigan senatörlüğünden gelen Abraham, başkent Washington'da ve Michigan'da, sözde Ermeni soykırım tasarısının Temsilciler Meclisi'nde kabulü lehine yaptığı konuşmalarla isim yapmıştı. Bu yüzden de 7 Kasım seçimlerinde Michigan senatörlük yarışını Demokrat rakibine kaptıran Abraham'ın Enerji Bakanı olarak seçilmesi Ermeni lobisini oldukça mutlu etti.