Yapışık ikizler, Osmanlı'ya büyük panik yaşattı. 19'uncu yüzyılda "iki kafalı dört ayaklı doğan kız çocuğu", Yıldız Sarayı'nı uzun bir süre meşgul etmişti

HİLKAT GARİBELERİ
Tarİhçİ Yavuz Selim Karakışla'nın 'Toplumsal Tarih' dergisindeki arşivlere dayandırdığı, 'Konya'da iki başlı, dört elli ve dört ayaklı bir hilkat garibesi' başlıklı yazısı da Osmanlı Sarayı'nda korku saran bu tarihi gerçeği gözler önüne seriyor. ll. Abdülhamit'e kadar iletilen ve Osmanlı arşivlerinde yer alan siyam ikizleri olayı Konya'ya bağlı Akseki ilçesinin İbradi kasabasında yaşanıyor. Belgelerde 'dört elli, dört ayaklı ve iki kafalı' doğan kız çocuklarının babası fakir bir hayat yaşayan Ormanalı Veli ve karısı Ümmügülsüm olarak geçiyor.

BİRİ SAKİN BİRİ AĞLIYOR
Kulaktan kulağa yayılan bu garip doğum, kısa sürede Konya valiliğini de harekete geçiriyor ve 27 Nisan 1896'da Konya Vali vekilinin imzasını taşıyan ilk belge dönemin Dahiliye Nazırına (İçişleri Bakanlığı) gönderiliyor. Belgede, bebeklerden birisi ağlarken diğerinin sakin durduğuna değiniliyor ve bebeklerin her şeye rağmen yaşadıkları vurgulanıyor.

İçişleri, konuyu Sadrazam (Başbakan) Halil Rıfat Paşa'ya iletiyordu. 16 Mayıs 1896 tarihli mektupta İçişleri, Sadrazam'a bebeklerin durumunu aktarıyordu.

TOP ABDÜLHAMİD'DE
MektuplaŞmalarla bir bir Osmanlı protokolünün üst kademelerine taşınan Konyalı Siyam ikizleri Başbakanlıkta da şaşkınlık yaratıyor padişah II. Abdülhamit'e iletiliyordu. Sadrazam Halil Rıfat Paşa bir mektupla padişaha ikizlerden söz ediyor; emir ve görüşlerini soruyordu.

İşte II.Abdülhamid'e gönderilen ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nin Yıldız Sarayı'yla ilgili 'Sadaret Hususi Maruzat' bölümünde yer alan siyam ikizleriyle ilgili mektup:

Babıali Daire-i Sadaret Amedi-i Divan-ı Hümayun 2939

Akseki kazasına tabi, İbradi Kasabası'nda Ornazlı Veli nam kimesnenin zevcesi bi-hikmetillahi teala dört elli ve dört ayaklı ve iki başlı bir kız çocuğu tevlid ederek elyevm ber-hayat bulunduğuna dair Konya Vilayeti'nden alınan tahriratın gönderildiğini havi Dahiliye Nezaret-i celilesinden mesbuk tezkere manzur-ı ali buyurulmak için tahrirat-ı merkume ile maan arz ü takdim kılındı efendim.

fi 6 Zilhicce sene 1313 fi 7 Mayıs sene 1312 (19 Mayıs 1896)

Sadrazam Halil Rıfat
Neden Siyam ikizleri deniyor?

TIp dilinde Siyam ikizleri adı da verilen yapışık ikizler, baş veya vücut bölümlerinden birbirlerine yapışık olarak doğan tek yumurta ikizleridir. Kafa ya da bedenin ön, yan veya alt bölümlerinden birbirlerine yapışık olan bu ikizlerden pekçoğu belirli yaşamsal organlarını da paylaşır.

Tarih boyunca doğa gelen Siyam ikizlerine 'hilkat garibesi' gözüyle bakılmıştır.

Modern tıp tarihinde kaydedilmiş olan en eski yapışık ikiz vakası 11 Mayıs 1811 tarihinde bugünkü Tayland adıyla anılan Siyam'da Çinli bir anne ve babadan dünyaya gelmiş olan Chang ve Eng ismindeki yapışık ikizlerdir. Chang ve Eng kardeşler göğüs kemiklerinden karınlarına kadar olan vücut bölümlerinden birbirlerine yapışık olarak doğmuş ve 57 yıl yaşamı birlikte paylaşmışlar. Bu tarihten sonra yapışık doğan ikizlere Siyam ikizleri adı verildi.

Bülent GÜNAL