Hükümet, Likit Petrol Gazı (LPG) tüketimindeki hızlı artış karşısında, verginin yanısıra ilave bir dizi önlem daha almaya hazırlanıyor. IMF İcra Direktörleri Kurulu tarafından onaylanan 3. Ek Niyet Mektubu'nda yeralan, "LPG'deki sübvansiyon kaldırılacak" sözünün perde arkasında, 3.3 milyar dolara uluşan bir fatura bulunuyor.
Tüpraş ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan raporlarda, LPG gerçeği gözler önüne seriliyor. Raporda şu görüşler yer alıyor:
* Tüketim hızla artıyor: 1999'da Türkiye'nin toplam petrol tüketimi içinde LPG'nin payı yüzde 10.3 iken bu oran 2000'de yüzde 18'e ulaştı. Bu, Avrupa'da ortalama yüzde 3.8'dir. 2000 yılı sonunda LPG tüketimi 4.4 milyon tonu bulacak.
* Mutfak yerine otomobillerde kullanılıyor: Otogaz tüketiminin, toplam LPG tüketimi içindeki payı, 1998'de yüzde 4.7, 1999'da yüzde 12.2 iken 2000'de yüzde 18'e ulaştı.
* Sübvansiyon yükü ağırlaşıyor: LPG'de otomatik fiyat mekanizması ile rafineri satış fiyatı arasındaki fark sübvanse edilmiyor. Yılsonunda gerek LPG ithalatçılarının gerekse TÜPRAŞ'ın sübvansiyon alacağı 350 trilyona ulaşacak ve bu tutarın 70 trilyonu otomobillerin sübvansiyonuna gidecek.
* Benzin Talebi Azalıyor: 2000'de otogaz kullanımının artmasıyla benzin tüketiminde meydana gelecek azalma 1 milyon 23 bin tona çıkacak.
*Vergi kaybı oluyor: Benzin tüketiminin azalmasının 2000'de yaratacağı ATV kaybı 390 trilyon lira, KDV kaybı 66 trilyon lira olup, toplam vergi kaybı 456 trilyon. Vergi kaybına, LPG fiyat farkı için verilen sübvansiyonun eklenmesiyle, 2000'de benzinden otogaz kullanımına dönmenin maliyeti 806 trilyon.
* 2001'e ağır fatura: 2001 yılında ise otogaz kullanımındaki artışla benzin tüketiminde bir milyon 637 bin ton azalma bekleniyor. Bu 883 trilyonluk vergi kaybı yaratacak. Mevcut durumun sürerse, 2001'de verilecek sübvansiyon ise 636 trilyon lirayı geçecektir. LPG'de sübvansiyon ve düşük vergi uygulaması nedeniyle LPG tüketimindeki artışın toplam maliyeti 2001'de 1 katrilyon 470 milyar lirayı bulacak.
* Çözüm: Sübvansiyonun kaldırılmasında yarar var. Sübvansiyonun kaldırılması ile 12 kilogramlık tüp fiyatı yüzde 26.9 artarak 4.4 milyon liradan 5.6 milyon liraya yükselecek. Otogazın litresi 306 bin lira olacak. LPG'deki ATV, motorinle eşitlenmeli.
Okan MÜDERRİSOĞLU