S A B A H O N L I N E 26.12.2000

Şu an 26 Aralık 2000 - Salı tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

26.12.2000

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

Döviz ilk yarıda gol yiyecek
Döviz kurları 2001'in ilk yarısında ortalama yüzde 5.3 artacak. Yıllık devalüasyon en fazla yüzde 15 olacak. Yılın ilk aylarında faizin hemen düşmesi beklenmiyor. Dövizde durmak isteyenler yarı getiriye razı olacak

Yılbaşında Merkez Bankası ortalama kur artışının yüzde 20 olacağını açıkladığında tasarruflarını dövizde tutan bireysel yatırımcıların TL'ye döneceği düşünülmüştü. Ancak TL mevduatı ve repo faizinin yılbaşında hızla yüzde 35'e gerilemesi, daha sonra da düşüşüne devam etmesi, bu geçişin yolunu kesti. Dövizin, faiziyle birlikte yüzde 30'a yükselen kazancı, TL getirisiyle neredeyse eşitlenince, tasarruf sahibi yatırım tercihini değiştirmedi. Ta ki yılsonunda faizleri yeniden cazip seviyeye gelene kadar.

2001'in ilk ayları, bir sürpriz olmaması halinde, bu hereketi yaratabilecek gibi duruyor. Merkez Bankası tarafından açıklanan döviz politikasına göre 2001 yılında devalüasyon en fazla yüzde 15 olacak. Bu oran 2000'e göre 5 puan daha düşük.

İlk çeyrekte kur artışı yüzde 0.90 seviyesinde kalacak. Dövize yıllık yüzde 12 oranında faiz alınacağı varsayıldığında aylık net getiri kur artışıyla birlikte ancak yüzde 2'ye ulaşacak.

Yılsonunda yükselen faizlerin ise yeni yılla birlikte bir miktar gerileyeceği, ancak kriz öncesi seviyelere inmeyeceği öngörülüyor. Yıllık bazda yüzde 50-60 aralığında bir net getiri, aylık yüzde 4-5 oranında bir faiz geliri sağlıyor.

Yani faiz. döviz getirisiyle oranlandığında iki katı bir gelir sağlıyor. Kısacası, 2000'in başıyla kıyaslandığında TL cinsi tasarrufların döviz tasarruflarına göre daha cazip olacağı bir yeni yıla giriyoruz. Tabii bu öngörüler Merkez Bankası'nın açıkladığı döviz kuru politikasından vazgeçmeyeceği varsayımına dayanıyor.

Kur artışı en fazla yüzde 15
Merkez Bankası 2000 yılında daha önce hiç bilmediğimiz bir döviz kuru politikası izlemeye başladı. Kurları 1 yıl öncesinden gün gün açıkladı ve toplam artışın yüzde 20 olacağını bildirdi. Ancak kurlar döviz bazında değil de, 1 dolar ve 0.77 eurodan oluşan "kur sepeti" bazında takip edildiği için, bireysel yatırımcı 1 yıllık ufuk açan bu politikanın farkına yeterince varamadı. Merkez Bankası bu politikayı 1 Temmuz 2001 tarihine kadar da devam ettirecek. Daha sonra "band sistemine" geçecek.

BAND SİSTEMİ NE DEMEK?
* 1 Ocak 2001 ile 30 Haziran arasında yine sabit kur sistemi uygulanacak. İlk çeyrekte kurlar aylık olarak yüzde 0.90 oranında, ikinci çeyrekte de yüzde 0.85 oranında değer kazanacak. İlk 6 ayda toplam devalüasyon oranı yüzde 5.33 olacak.

* 1 Temmuz 2001'den itibaren "bant sistemine" geçilecek. Merkez Bankası her ay yüzde 0.85 oranında kur artışını öngören bir "merkezi devalüasyon çizgisi" belirledi. Kur bandı, bu çizginin iki yanına doğru simetrik biçimde açılarak genişleyecek.

* Yeni sistemde, kurlar Merkez Bankası 'nın "izin verdiği" bu koridor içinde dalgalanarak "artırılacak". 1.5 yıl süre içinde yani 2002 yılı sonuna kadar devam edeceği belirtilen bu sistemde kurların dalganacağı koridor her gün genişleyecek.

* Örneğin Temmuz ayında en az yüzde 0.2, en fazla da yüzde 1.49 oranında devalüasyon olacak.

* Yılın ikinci yarısında TL döviz karışısında asgari yüzde 1.2 ile yüzde 9.15 arasında değer kaybedecek.

* Yılın toplamına bakıldığında eğer kurlar alt banda yapışırsa, yıllık artış yüzde 6.6 olacak. Üst banda yapışırsa da yüzde 15 olacak.

* 2001 yılı sonunda bandın alt ve üst ucu arasındaki genişlik yüzde 7.5'e uşalacak. Koridorun büyüklüğü yüzde 7.5 oranına ulaşacak. Yani kurların bu kadar genişlikte dalgalanmasına izin verilecek. Eger band dışına çıkılırsa, Merkez Bankası piyasaya müdahale edecek. Aksi taktirde hiç karşımayacak.

* Bandın genişliği 2002 Haziran sonunda yüzde 15'e, 2002 sonunda da yüzde 22.5'e ulaşacak.

NADİN TAŞCIOĞLU