Ek niyet mektubu

Hükümet tarafından sunulan "Ek Niyet Mektubu" Türkiye saatiyle Perşembe gecesi IMF Direktörler Kurulu tarafından onaylandı. Cuma günü mektubu Hazine'nin internet sitesinden çektik. Basarken bizi biraz uğraştırdı. Ama onu da becerdik. Dün sabah kahvemizi içtikten sonra oturup okuduk.

Çok önemli bir olay. Enflasyonla mücadele programının birinci yılı bitiyor. Arada başka ek mektuplar yazıldı ama kapsamları çok dardı. Üstelik araya vahim bir likidite krizi girdi. Yani mektup, önümüzü biraz daha iyi görmemize olanak veriyor. Geçmişe değil geleceğe, yani 2001 yılına bakıyor. Tüm performans kriterleri teker teker ele alınıyor yeniden tanımlanıyor. Doğrusu bunlara çok ihtiyacımız vardı. Yılbaşında bir sonraki yılın temel ekonomik büyüklükleri hakkında tahminler yayınlarız. Likidite krizi zaten tüm hesapları altüst etmişti. Üstüne, maliye ve para politikasının hedef ve araçlarını bilmiyorduk.

Neyse bu eksiklik de tamamlandı. Şimdi mektubun içeriğini iyice hazmedip bu metnin ışığında 2001 tahminlerini hesaplamak gerekiyor. Bayram tatilinde ne yapacağımız da anlaşıldı.

İlk gözlemler
IMF'nin enflasyonla mücadele programının sulandırılmasına izin vermeye niyeti olmadığı çok açık. Bunun ilk ayağı doğrudan kur politikası. Döviz kurunun nominal çapa olarak tutulması kısa dönemde enflasyonun düşürülmesinde temel araç olma özelliğini koruyor.

Anlamı ne? Devalüasyon rivayetleri boş yere ortalıkta dolaşmış. Hala devalüasyon bekleyen ve dövizlerini bozdurmayanlara duyurulur. Programdan vazgeçilmedikçe 2001'de devalüasyon mümkün değildir.

Maliye politikası bütçenin öngördüğünden de daha sıkı hale getiriliyor. Hükümetin 2001'de kamu harcamalarını kullanarak popülizm yapma özgürlüğü elinden kesinlikle alınmış. Tersine, vergi artırıcı bir sürü tedbir var. Gelirler politikası eskisine kıyasla daha net hale getirilmiş. Memur maaşlarına ek olarak KİT'lerde ücret zamlarının da hedeflenen enflasyona endekslenmesi isteniyor.

Sıkı para politikası da devam ediyor. Likidite bir miktar bollaşsa bile faizlerdeki düşüşün yavaş gerçekleşeceğini düşünmek daha gerçekçi duruyor.

Yapısal reformlarda da ciddi bir hızlanma planlanmış. Bekleneceği gibi özelleştirme anahtar yerini koruyor. Bankacılık sektörünün toparlanması, kamuya geçen bankaların satılması ayrıntılı şekilde düzenleniyor.

Çok önemli bir reform, Merkez Bankası için yeni bir kanun hazırlanması. Para otoritesinin bağımsızlığına kavuşması "dandik para"dan kurtulma yolunda atılan hayati bir adımdır. Son likidite krizinde paranın ve Merkez Bankası'nın ne kadar önemli kurumlar olduğu iyice anlaşıldı.

İlk intiba
Ek Niyet Mektubu biraz da olsa beni rahatlattı. 2001'in başlarında sıkıntı çekileceği kesin. Ama uygulamada ciddi bir sorun çıkmazsa yılın ikinci yarısında ekonominin toparlanmaya başlayacağı umudunu verdi.

Ne güzel atasözleri var. "Bir musibet bin nasihattan iyidir". "Nus ile uslanmayanı etmeli tekdir, tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir". Piyasanın sopasını yiyince galiba yöneticilerimizin aklı başına gelmiş. Pek komplocu sayılmam ama gene de içime bir kurt düştü. Acaba şu son krizde IMF'nin parmağı var mı diye sormadan edemiyorum. Ne dersiniz?