Yatırım indiriminde yine kafalar karıştı

Yaklaşık iki yıldır, bir yatırım indirimi tartışmasıdır sürüp gidiyor...

Maliye'ye göre, yatırım indirimi stopaja tabi. Yatırımcıya göre de değil. İki ayrı kutup oluşunca, yatırımcıların çoğu çareyi yargıda arama yolunu seçtiler. Önlerinde iki yol vardı:

1- Mayıs 2000'de, yatırım indirimi stopajını "ihtirazi kayıtla" beyan edip, 30 gün içinde, ilk derece mahkemesi olarak, vergi mahkemesinde, "yürütmeyi durdurma" talebiyle, vergilendirme işleminin iptali için dava açmak.

2-Yatırım indiriminin stopaja tabi olduğu yönünde, Yasa'ya ekleme yapan 25 Ağustos 1999 tarihli "kararnamenin ilgili bölümünün iptali" için, 60 gün içinde, doğrudan Danıştay'a, ilk derece mahkemesi olarak "iptal davası" açmak.

İlk ve son kararlar
1- Yatırımcıların tamamına yakın kısmı, birinci yolu izledi. İhtirazi kayıtla beyanname verip dava açtılar. Vergi mahkemeleri de, öncelikle yürütmeyi durdurma kararı verip, ardından da vergilendirme işlemini iptal ettiler. Maliye de bu kararları, Danıştay'da temyiz etti.

2- İki-üç yatırımcı da, kararnamenin ilgili bölümünün iptali için, ilk derece mahkemesi olarak, Danıştay'a başvurdu.

- Danıştay Dördüncü Dairesi, 03.05.2000 tarihinde, kararnamenin ilgili bölümünün iptaline "oybirliğiyle" karar verdi.

- Maliye Bakanlığı, bu karara itiraz ederek, Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu'na yürütmeyi durdurma talebiyle başvuruda bulundu. Ancak bu başvuru 07.07.2000 tarihinde reddedildi. Ardından, Maliye'nin aynı konudaki diğer yürütmeyi durdurma başvuruları da yine reddedildi.

3- Maliye baktı ki, yasada yeralmadığı ve kararname ile de vergi alınamadığı için, yatırım indirimi stopaja tabi tutulamıyor. Yasa değişikliği yapıldı ve 30 Kasım 2000 tarihli mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan 4605 sayılı yasa ile yatırım indiriminin stopaja tabi tutulacağını belirten bir hükme yer verildi.

4- 1 Aralık Cuma günü ise, ilginç bir gelişme oldu. Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu, Maliye'nin, teknik gerekçelerini ve 300 trilyonluk bir verginin iadesi gerekeceği şeklindeki açıklamasını da dinleyip, 8'e karşı 9 oyla, Dördüncü Daire'nin kararını bozdu. Hemen belirtelim, bu toplantıya, Danıştay 11 ve 4. Dairelerinin Başkan ve üyeleri katılamadılar...

Şimdi ne olacak?
Bu aşamada, Danıştay'ın ilgili dairesinin izleyeceği yol çok önemli. Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu'nun, verdiği karar, Danıştay Dördüncü Dairesinin bundan sonraki kararları için bağlayıcı olmayan bir emsal karar niteliğindedir. Bağlayıcı olan, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun kararlarıdır. Danıştay'ın ilgili dava dairesinin, vergi mahkemelerinden gelen "yatırım indirimiyle ilgili tarhiyatın iptali" yönündeki kararları onaması halinde, mükellef bazında ihtilaf sona erecek, bu karar, ayrıca Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu'na gitmeyecektir. Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu'na giden uyuşmazlık, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararlar ile Vergi Mahkemelerinin verdiği ısrar kararlarıdır. Yatırım indirimi konusunda, Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu'nda görülen dava sayısı da 2-3 tanedir. Asıl binlerce uyuşmazlık, Vergi Mahkemelerinde açılmış davalardadır. Bu davaların temyiz mercii ise, Genel Kurul olmayıp, dava daireleridir.

Danıştay Dördüncü Dairesi, yatırım indiriminin stopaja tabi olmadığına daha önce oybirliğiyle karar vermişti. Son olarak da, 6 Aralık 2000 tarihinde yine aynı yönde karar verdi. Bize göre de, hukuka uygun olan bu görüşünü devam ettirmesi ve vergi mahkemesi kararlarını onaması halinde, yatırımcılar lehine verilen kararlar, kesinleşmiş olacaktır. Başka bir anlatımla, yasada açıkça yazılı olmayan ve kararname ile getirilen stopaj ödenmeyebilecektir. Kaldı ki, Dava Daireleri Genel Kurulu'nun kararı da henüz kesin hüküm ifade etmiyor. Çünkü verilen Karar şu anda "kararın düzeltilmesi" aşamasındadır.

Görüldüğü gibi, yatırım indiriminde yine kafalar karıştı...