ERCAN KUMCU

3 yıllık program uzayacak
Büyüme programdaki gibi olmayacak. Sıfır, hatta sıfırın altına inebiliriz. Enflasyonun yüzde 10'lara düşme ihtimali çok zor. Bugünkü seviyenin altında olabiliriz. Ama çok ilerleme kaydetmek güç görünüyor. Kamu finansmanında planlananın ötesinde kötüleşme olabilir. Bütçedeki en önemli kalem faiz tasarrufuydu. Faizlerin 2001'in ilk yarısında planlandığı gibi yüzde 23-24'lere düşme olasılığı yok gibi. Vergi gelirlerinde hedefe ulaşmak zor. Bankacılık sektörünün artık vergi verebileceğini düşünmüyorum. O nedenle harcama kısıntısına gitmek zorundayız. Bunu da yapabilecek miyiz, belli değil.

Bu arada ücret artışları enflasyon artışıyla paralel tutulursa, bu da ayrıca baskı yapacak. Kriz çok fazla olumsuzluk getirdi. Bu etkinin kalıcı olmaması için 2001 yılının ikinci yarısında işleri yoluna sokmamız lazım. Bu 3 yıllık program, 4-5 yıllık bir programa doğru gidiyor.

ASAF SAVAŞ AKAT

Büyümede fedakârlık yapacağız
2001'in 1. çeyreğinde kesin olarak, 2. çeyrekte de yüksek olasılıkla eksi büyüme çıkacak. Belki 3. çeyrekte artıya dönebiliriz. Krizin 2001 yılı ekonomik büyümesinden 4-5 puan götürebileceğini tahmin ediyorum. İç talep kesilince ithalat duraksayacak. Euro eğer değer kazanırsa, ihracata olumlu etki yapacak.

Kamu maliyesinde sıkıntı gözüküyor. Yüksek faiz, giderleri artıracak. Vade kısalacak. İthalatın yavaşlaması, tüketimin azalması KDV gelirini düşürecek. Bütçe açığı artacak. Bu da faize baskı yapacak. Enflasyonda tahminim yüzde 20'nin altına ineceği şeklindeydi. Artık bu seviyeye düşebileceğinden çok emin değilim. Ama talebin düşmesi enflasyonu aşağıya çekici etki yapacak. Euronun değer kazanması halinde, "sokaktaki vatandaş doların artışına endeksli olduğu için" psikolojik açıdan olumlu etki yapacak.

MAHFİ EĞİLMEZ

Faiz yükü ağırlaşacak
Bence yeni bir program yapılması gerekiyor. Hedeflerin revize edilmesi lazım. Krizin ilk etkisini bankacılıkta gördük. Sektör özkaynak kaybetti. Kredileri geri çağırmaya başladılar. Faiz artırıyorlar. Bu da sanayide maliyetleri artırıyor. Hazine'nin de borçlanma maliyeti yüzde 50 civarında olacak. Talep enflasyonundan maliyet enflasyonuna doğru kayma yaşanıyor. Yüksek faiz talebi bıçak gibi kestiği için enflasyon biraz daha düşer. Ama yüzde 25-30'larda oturur. Daha fazla düşmesi zor. Büyüme ilk 6 ay eksi, toplamda da yüzde 0-1 aralığında olacak.

FARUK SELÇUK

Enflasyon yüzde 20'de takılabilir
2000 yılındaki dayanıklı tüketim ve otomotivdeki yüksek talebin nedeni, geçmiş yıllarda ertelenen ve gelecekte yapılacak tüketimin öne çekilmesiyle gelişti. Mali krizle birlikte reel faizde artış kaçınılmaz olacak. 2001'in ilk çeyreğinde dayanıklı tüketim ve yatırım harcamaları talebinde keskin bir düşüş bekliyorum.

Öte yandan vergilerin de yüksek oranlı artırılmış olması, toplam talebin diğer unsurları üzerinde de azaltıcı etkide bulunacak. Dolayısıyla 2001 için yurtiçi talepten kaynaklanacak büyüme, beklenenin altında olacak.

Euroda beklenen yükseliş gerçekleşirse, ihracatta belirli bir rahatlama olabilecek.

2000 yılındaki cari açık, ekonominin kendini yenilemesi sonucuda oluşan yatırım malları ve ara malları kaynaklıydı. Aynı ölçüde gelişmesi 2001 için beklenemez. Dolayısıyla cari açık/GSMH oranının bu yıl düşmesi beklenebilir.

Enflasyonda ise kur politikasından taviz verilmemesi halinde beklentileri değiştirmeye gerek yok. Enflasyon oranının yüzde 20 civarındaki bir platoda takılacağını düşünüyorum.