İngiliz Tıp Cemiyeti kanser, kalp, böbrek hastalıkları, tiroid, şeker hastalığı ve yüksek kolesterol'a karşı alınacak en önemli önlemin, aile ağacına bakmak olduğunu açıkladı. Bir çok hastalığın genetik yolla geçtiğini vurgulayan uzmanlar geliştirdikleri 'Kalıtım Testi'ne bakarak yakın akrabalarda yaygın olan bazı hastalıkların zamanında tespit edilebileceğini söylüyor. 1'inci dereceden akrabaların anne, baba, kardeş; 2'inci dereceden akrabaların büyükanne, büyükbaba, amca, dayı, teyze, hala, yeğen, kuzen olduğu da unutulmamalı.
İşte hastalıkları önlemek için kalıtım testi
1- Yakınlarınız arasında 55 yaşından önce kalp hastalığı geçiren, 45 yaşından önce kolesterol, şeker hastalıkları görülenler var mı?
Cevabınız "evet"se 3 ayda bir tansiyon ve kolesterolünüzü ölçtürünüz. Bol meyve ve sebze yiyerek günde en az 30 dakika olmak üzere haftanın üç günü spor ve bol yürüyüş yapınız.
2- Birinci dereceden yakınlarınızda normalin üzerinde ağırlıkta doğan oldu mu?
Evet diyorsanız ileri yaşlarda şeker hastalığına yakalanmanız normaldir. Anneniz insülin gerektirmeyen şeker hastasıysa 45 yaşın üzerinde şeker hastası olmanız muhtemeldir. Sürekli kontrol altında olun.
3- Yakınlarınızdan glukom (göz iç basıncının artması ) geçiren oldu mu?
Körlüğe yol açan glukom hastalığı 40 yaş üzerinde çok yaygın. Cevabınız "evet"se bu hastalığa yakalanma şansının 200 de 1 olduğunu unutmayın. Anne veya babanızda görüldüyse yakalanma şansınız yüzde 4.
4- Diş eti kanaması veya diş eti iltihabı geçiren birinci dereceden yakınınız oldu mu?
Anne ve babanızda var ise dikkatli olunuz. Diş bakımına büyük önlem veriniz.
5- Eklem ağrısı çeken özellikle birinci dereceden yakınınız var mı?
Evet diyorsanız birinci ve ikinci derecede aile yakınları arasında romatizma ve artirit'i olanların doktora danışmaları gerektiğini unutmayın.
6- Baş ağrısından şikayetçi yakınlarınız var mı?
Migren kalıtımsal bir hastalıktır. Cevabınız evet ise migren testi yaptırarak hangi gıdalara karşı alerjiniz olduğunu tespit ediniz.
7- Yine birinci ve ikinci dereceden akrabalarınızda yaşlılıkta küçülen kişiler oldu mu?
Evet diyorsanız kemik erimesin tehlikesi çok muhtemel. Kemik testi yaptırmalısınız. Kadınlar, menopoz sonrası hormon takviyesi yaptırmak için doktora danışmalı.
8- Yakınlarınız arasında bağırsak hastalığı, kabızlık, ishal ve hemoroid'ten şikayet
eden oldu mu?
Evet diyorsanız kalın bağırsak kanserine yakalanma riskiniz var demektir. Birinci derecede aile yakınları arasında 45 yaş altında kalın bağırsak ve hemoroid sorunu olanlar mutlaka doktora görünmeli ve kanser testi yaptırmalı.
9- Aile yakınlarınız arasında göğüs veya rahim kanserine yakalanan oldu mu? (Kadınlar için)
Evet cevabını verenlerin mutlaka doktora gidip, test yaptırması, rahim kontrolünden geçmesi gerekiyor.
10- Özellikle birinci ve ikinci dereceden yakınlarınızdan yumurtalık kanseri veya prostat sorunu olan oldu mu? (Erkekler için)
Evet diyorsanız mutlaka doktora gidiniz.
45 yaş üzerindeyseniz test yaptırınız.
Jan DEVLETOĞLU