Tarihin aklı

Büyük alt üst oluşlar, toplumsal kasırgalar, sel felâketleri milletleri, ülkeleri pisliklerden temizler ama maliyetleri de olur.

Önemli olan temiz toplum hedefine bu maliyetleri mümkün olabildiğince azaltarak yürüyebilmektir.

SABAH Kitapları'nın çıkardığı "Tarihe Yön Veren 20. Yüzyıl Konuşmaları" adlı kitapta Amerika'nın 26. Başkanı Theodore Roosvelt'in 14 Nisan 1906'da Temsilciler Meclisi binasının temel atma töreninde yaptığı bir konuşma yer alıyor.

Kötü niyetlileri olmasa bile -çünkü onlar ümitsiz vakadır- beşeri zaaflarla kendini rüzgâra kaptırmış insanlara adaleti ve kamu yararını anlatan hitabet şaheseri bu konuşmayı özetleyerek veriyorum:

"Bizim yönetimimizde artık, ülkedeki refahın ve karmaşık çıkarların artışı, nüfus artışının önüne geçmiş durumdadır.

(...) Neyin bayağı ve aşağılık olduğunu görmekten asla vazgeçmememiz gerekiyor şimdi. Yer pislik dolu ve balçık tırmığıyla temizlenmesi lâzım.

Tehlikeli kötülükler..
(...) Ancak elinde tırmıkla marifetini göstermekten başka bir şey düşünmeyen insan, topluma katkıda bulunmak, iyiliği teşvik etmek şöyle dursun, hızla en tehlikeli kötülük güçlerinden biri haline gelir.

Politik, ekonomik ve sosyal alanda çok sayıda tehlikeli kötülük vardır. Bunlara karşı olabilecek en amansız savaşın yürütülmesi, acil bir gerekliliktir. İster politikacı, işter işadamı olsun, bütün kötü adamlar, bütün kötülükleriyle, aman vermeden teşhir edilmeli ve bunlara karşı saldırıya geçilmelidir.

Ancak bunu yapanların bu saldırıya kesinlikle haklı nedenlere dayandığına inanarak girişmeleri gerekir.

Dürüst bir adama haksız yere saldırmak, hatta kötü bir adama hak etmediği şekilde, abartılı bir histeri halinde saldırıya geçmek, sahtekârlığa prim vermektir. İnsanların kişiliğine yönelik, ayrım gözetmeyen saldırı salgını, iyilik getirmediği gibi çok büyük zararlara yol açabilir.

Kararlılık-Hakkaniyet
Ne zaman ki dürüst bir adama karşı saldırıya geçilse, hatta ne zaman bir alçağa, hak etmediği bir şey yüzünden saldırılsa, bütün alçakların ruhu ferahlamaktadır.

Benim istediğim, kendine güvenenlere ihanet eden politikacının ya da gayrimeşru yollardan veya yolsuzlukla servet yapan ya da servetini bu şekilde harcayan büyük iş adamının saldırıdan muaf tutulması değil, hiç bir ayırım gözetmeden teşhir edilmesidir.

(...) Tam da kötülük güçleriyle dur durak bilmeden savaşmak gerektiğine inandığım için, bu savaşın kararlılıkla olduğu kadar hakkaniyetle de yürütülmesini istiyorum.

Elinde tırmıkla balçıkları temizleyen adamlar, çoğu zaman toplumun mutluluğu için vazgeçilmezdir.. (Ama) Gerektiğinde balçıkları karıştırmayı bırakıp gökyüzüne bakıp kendilerine uzatılan tacı, çok değerli çabaların ürünü olan o tacı görebildiklerinde..

Yukarılarda ve çevrelerinde güzel şeyler de vardır; ama zamanla, bütün dünyanın balçıktan başka bir şey olmadığına inanmaya başladıklarında, kimseye yararlı olamazlar."