Anayasaya aykırı yasa

Dün Meclis'te görüşülerek kabul edilen ve Sayın Cumhurbaşkanı'nın imzasına sunulan kamu bankalarının özelleştirilmesi ile ilgili yasanın amacı; "Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Emlak Bankası'nın, çağdaş bankacılığa ve uluslararası rekabetin gereklerine göre çalışmalarını ve özelleştirmeye hazırlanmalarını sağlayacak şekilde, yeniden yapılandırılması ve hisse satışlarının yüzde 100'üne kadarının, özel sektöre satışının gerçekleştirilmesi" olarak belirtiliyor.. Kamu bankalarının özelleştirilmesiyle ilgili yasa tasarısı, iki açıdan Anayasa'ya aykırı.

Denetim yetkisi
Mecliste kabul edilen yasanın, birinci maddesinin beşinci bendi ile sermayelerinin yarıdan fazlası kamuya ait kuruluşlarda TBMM adına denetim yapmakta olan Yüksek Denetleme Kurulu (YDK)'nun, kamu bankalarını denetim yetkisi, ortadan kaldırılmaktadır.

Yapılan düzenlemenin, sermayesinin yarıdan fazlası doğrudan doğruya ve dolaylı olarak Devlet'e ait olan kamu kuruluş ve ortaklarının, TBMM'ce denetlenmesini öngören Anayasa'nın 165. maddesine aykırı olduğu göze çarpıyor. Çarşamba günü, Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilen bu düzenleme, Cumhurbaşkanı'nca da onaylanıp yasalaşırsa, Anayasa Mahkemesi'nce iptali sözkonusu olabilir.

Emeklilere fazla ikramiye
Kamu Bankalarının özelleştirilmesi ile ilgili yasada, göze çarpan bir başka Anayasa'ya aykırı yönde, yüzde 30 oranında fazla ödenecek emekli ikramiyeleriyle ilgili.

Meclis'te kabul edilen yasada yeralan, "Bankaların bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte çalışan personelinden 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre emeklilik hakkını kazanmış olanlara Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay, bu hakkı 2002 yılı sonuna kadar kazanacak olanlara da kazandıkları tarihten itibaren 3 ay içinde emeklilik başvurusunda bulunmaları halinde emekli ikramiyeleri % 0 fazlasıyla ödenir." hükmü, Anayasa'nın kanun önünde eşitlik ilkesini düzenleyen 10. Maddesine aykırı bir şekilde, T. Emlak Bankası A.Ş. Mensupları Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı üyelerini kapsamamakta ve bu Vakfa üye olan ve sayısı 2200'ü bulan Emlak Bank mensuplarının mağduriyetlerine sebep olmaktadır. Bu da, bir başka sorun.

Yapılacak olan bellidir.
Dünya Bankası'ndan gelecek olan, yaklaşık 2 milyar dolarlık mali sektör uyum kredisi'nin, kamu bankalarının yeniden yapılandırılması ve özelleştirilmesine bağlı olması nedeniyle yeni bir iptal süreci yaşanmadan ve telafisi imkansız sorunlara neden olunmadan, düzeltilmesinde yarar vardır.

Anayasa'ya aykırı hüküm içeren kamu bankaları ile ilgili yukarıdaki yasa düzenlemesinin;

a) Birinci maddesinden "3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, ile bunların ek ve değişikliklerine ilişkin hükümler bankalar hakkında uygulanmaz" kısmı ile,

b- Geçici maddesinde yer alan 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre emeklilik hakkını kazanmış olanlara ifadesinden "5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre" kısmının yasa metninden çıkartılması sorunu çözümleyecektir.