Şu sıralar herkes Avrupa konuşuyor, Katılım Ortaklığı Belgesi konuşuyor ama işin uzmanları ve özel meraklıları dışında Katılım Ortaklığı Belgesi'ni başından sonuna okuyan insan sayısından şüphelerim var.
Belge aynen bir hükümet programı gibi kısa, orta, uzun vadede yapılacak işleri sıralıyor.
Orta uzun vadeyi bırakıp, kısa vadeye (2001) gelelim...
Ve -şimdilik, kısa vadedeki- konu başlıklarına bakalım...
- Siyasi Kriterler
- Ekonomik Kriterler
- İç Pazar
- Vergilendirme
- Tarım
- Balıkçılık
- Ulaştırma
- İstatistik
- İstihdam ve Sosyal İşler
- Enerji
- Telekomünikasyon
- Bölgesel Politika ve Yapısal Unsurların Eşgüdümü
- Kültürel ve Görsel - İşitsel Politika
- Çevre
- Adalet ve İçişleri
- Gümrükler
- İdari ve Adli Kapasitenin Güçlendirilmesi
Sonra, bu kriter başlıklarının her biri altbaşlıklara bölünüyor.
Hepsini buradan vermenin imkanı yok ama üzerinde en çok konuşulan -ve konuşulacak olan- siyasi kriterlerin neler olduğunu (kes, sakla) aşağıda veriyorum:
*Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi ile uyumlu olarak, ifade özgürlüğüyle ilgili hukuki ve anayasal garantilerin güçlendirilmesi. Şiddet yanlısı olmayan görüşleri dile getirmekten hüküm giymiş kişilerin durumuna eğilinmesi.
*Barışçıl toplantı yapma ve dernek kurma özgürlüğüne ilişkin hukuki ve anayasal garantilerin güçlendirilmesi ve sivil toplumun gelişmesinin teşvik edilmesi.
* İşkenceyle mücadeleye ilişkin hukuki hükümlerin güçlendirilmesi, gerekli tüm önlemlerin alınması ve Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi'ne riayetin sağlanması.
*Duruşma öncesi tutuklulukla ilgili hukuki süreçlerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümleri ve İşkencenin Önlenmesi Komitesi'nin tavsiyeleriyle uyumunun güçlendirilmesi.
*Münferit ülkeler ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde, kanun uygulayıcı memurların insan hakları konusunda eğitimlerinin yoğunlaştırılması.
*Devlet Güvenlik Mahkemeleri de dahil olmak üzere, yargının işlevselliğinin ve verimliliğinin uluslararası standartlara uygun şekilde geliştirilmesi. Özellikle hakim ve savcıların, insan hakları da dahil olmak üzere, AB mevzuatı hakkındaki eğitimlerinin kuvvetlendirilmesi.
* İdam cezasına ilişkin fiili moratoryumun muhafaza edilmesi.
*Türk vatandaşlarının televizon ve radyo yayıncılığında anadillerini kullanmalarını yasaklayan hukuki düzenlemeler var ise kaldırılması.
* Tüm vatandaşların ekonomik, sosyal ve kültürel imkanlarının artırılması amacıyla, bölgesel farklılıkların azaltılması ve özellikle Güneydoğu'daki durumun iyileştirilmesi için kapsamlı bir yaklaşım geliştirilmesi.
* Siyasi diyalog çerçevesinde, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs sorununa kapsamlı bir çözüm bulunması sürecinin başarılı bir sonuca ulaştırılması yönündeki çabaların kuvvetle desteklenmesi.
Haydi devam edelim...
Avrupa Ğorta vadede- siyasi kriter olarak çıtayı nereye koyuyor, ona bakalım...
*Tüm bireylerin, herhangi bir ayırım yapılmaksızın ve dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi görüş, felsefi inanç veya dinine bakılmaksızın, tüm insan hakları ve temel özgürlüklerden tam olarak yararlandırılmasının temini. Düşünce, vicdan özgürlüğünden yararlanma koşullarının daha da geliştirilmesi.
* Türk Anayasası ve ilgili yasaların, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde belirtildiği şekilde Türk vatandaşlarının hak ve özgürlüklerini garanti altına alacak şekilde gözden geçirilmesi. Bu gibi yasal reformların uygulamasının AB üye devletlerine uyumunun sağlanması.
*İdam cezasının kaldırılması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. Protokolü'nün imzalanması ve onaylanması.
* Uluslararası Siyasi ve Medeni Haklar Sözleşmesi ile ihtiyari ek protokolünün ve Uluslararası Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi'nin onaylanması. Hapishanelerdeki mahkumiyet şartlarının Tutuklulara Muameleye İlişkin Birleşmiş Milletler Minimum Standart Kuralları'na ve diğer uluslararası normlara uygun hale getirilmesi.
* AB üyesi devletlerin uygulamaları doğrultusunda, Milli Güvenlik Kurulu'nun anayasal rolünün Hükümet'e bir danışma organı olarak uyumu.
* Güneydoğu'da geriye kalan olağanüstü hal uygulamalarının kaldırılması.
* Kökenlerine bakılmaksızın tüm vatandaşlar için kültürel hakların garanti edilmesi ve kültürel çeşitliliğin sağlanması. Eğitim alanı da dahil olmak üzere bu hakların kullanılmasını önleyen tüm yasal hükümlerin kaldırılması.
