Yeni vergilere iptal tehlikesi

Ekim ayı enflasyon oranlarının açıklanmasıyla birlikte, ortalık da karışacağa benziyor. Bugün, Sabah dahil tüm gazetelerde, 2001 yılında ödenecek bazı vergilerin yüzde 56 artacağı, bazılarının da yüzde 56'nın yarısı kadar artacağı haberi yeralıyor.

Örneğin; Motorlu Taşıtlar Vergisi, Taşıt Alım Vergisi, Maktu Harçlar ve Damga vergileri ile usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları 2001'de yüzde 56 artıyor. Buna karşılık, Emlak Vergisi ve Çöp Vergisi yüzde 28 artıyor.

Henüz Maliye Bakanlığı'nın bu konudaki tebliği Resmi Gazete'de yayımlanmış değil. Ancak, eğilim bu yönde. Kuşkusuz yayımlanması halinde de, "Danıştay tarafından iptali" sözkonusu.

İPTALİN NEDENİ
Motorlu Taşıtlar Vergisi, Taşıt Alım Vergisi, Emlak Vergisi, Çöp Vergisi ve daha bunlar gibi birçok vergi ve harç, yasa gereği "yeniden değerleme oranına göre" artıyor. Yeniden değerleme oranının nasıl bulunacağı da, Vergi Usul Yasası'nın mükerrer 298. maddesinin 10 numaralı bendinde tanımlanmış. Yasada yeralan tanıma göre, "yeniden değerleme oranı; yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim ayı dahil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Devlet İstatistik Enstitüsü'nün Toptan Eşya Fiyatları Genel Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır".

YÜZDE 41.4 OLMALI
Bu tanıma göre, yeniden değerleme oranı yüzde 41.4 olmaktadır. Çünkü, Cuma günü Devlet İstatistik Enstitüsü'nün açıkladığı, Ekim ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre Toptan Eşya Fiyatları Genel Endeksi'nde meydana gelen ortalama fiyat artış oranı yüzde 41.4'tür. Dolayısıyla, yukarıdaki vergilerin artışına esas alınacak yeniden değerleme oranı da, yüzde 41.4 olmalıdır.

Çünkü yasa böyle diyor...

Bu arada, küçük bir hatırlatma yapalım. Maliye Bakanlığı 19 Ekim 2000 tarihli Resmi Gazete'de TEFE'ye göre bulunan yeniden değerleme oranını, 9 aylık olarak yüzde 33,2 ilan etti.

9 aylık bu oranın 12 aylığının yüzde 56 olması yani üç ayda yüzde 23 artması da olanaksız...

Kaldı ki, geçen yıl enflasyon yüksek iken, yeniden değerleme oranı yüzde 52,1 ilan edilmişti. Bu yıl enflasyon 1999'dan daha mı yüksek ki, oran yüzde 56 oluyor?

DANIŞTAY'IN İPTALİ
Yeniden değerleme oranı ile ilgili genel tebliğin ya da 2001'de ödenecek Motorlu Taşıtlar Vergisi, Taşıt Alım Vergisi, Emlak Vergisi ve Çöp Vergisi gibi vergilerin ve bazı harçlarla ilgili genel tebliğin Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren "60 gün içinde" Danıştay'da iptal davası açılması mümkün.

Ancak bu davayı açabilecek kişinin, sözkonusu vergilerle, "vergi yükümlülüğü anlamında" bir ilişkisinin olması gerekiyor. Bu anlamda ilişkisi olan da, milyonlarca vatandaş var...

Danıştay'a yapılacak başvuru sırasında, "yürütmenin durdurulması" talebinde bulunulması halinde, Danıştay'ın tebliği iptal etmeden önce, yürütmeyi durdurma kararı vermesi de mümkün.

İş işten geçmeden, hatalı tebliğden vazgeçilip, yasa ne diyorsa onun yapılmasında ve yasaya uygun tebliğ yayınlanmasında yarar var...