Çift sıra tel örgünün, yüksek duvar, demir kapı ve parmaklıkların ardındaki koğuşlara sağ ve sol görüşlü örgütler nasıl hakim oluyor? Silahtan cep telefonuna her türlü yasak, X-ray'i nasıl aşıyor? İşte "ceza" değil "suç" evleri...

PARAN VARSA KOLAY
Yakın tarihin sayfalarına kara leke olarak düşen ve Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk'ü "Cezaevlerine hakim değiliz" deme noktasına getiren olayların sonuncusunda Nuri Ergin'in "çetelesi" bile yetip de artıyor, cezaevlerinin sanıldığı gibi "tecrit" mekanı olmadığını anlamaya. Gücü ve parası olanlar için bir cezaevinden diğerine haber salmak çok kolay. Ergin'in Eskişehir Cezaevi'nde yatarken verdiği talimatla Afyon Cezaevi'nde, Sabancı Suikasti'nin sanığı Mustafa Duyar'ı öldürtmesi hatırlanacaktır. Zaten Duyar da suikast emrini Bayrampaşa Cezaevi'nde tutuklu Ercan Kartal'dan almıştı.

Örgütlere gelince. Onlar, duvarların ardında kendi dünyalarını kuruyor. Özgürlüklerinde elde edemeyecekleri imkanları nasıl olup da devletin cezaevinde buldukları ayrı bir merak konusu.

KUTSAL ODA
Yasadışı sol örgüt DHKP-C'nin Bayrampaşa Cezaevi'ndeki koğuşunda, Dursun Karataş'ın bir zamanlar yattığı bölüm, militanlar tarafından "Anıt Oda"ya dönüştürülmüş. Karataş'ın duvardaki büyük resminin 2 yanına yasadışı bayraklarını koyan örgüt elemanları, odanın ortasına bir tabut yerleştirmiş ve mozole haline getirmiş.

"Kutsal" oda, açlık grevindeki mahkumların son nefesini "gururla" verdikleri yer... Örgütün koğuşunda, bir de "Cezaevi Hatırası" bölümü var.

PKK NASIL EĞLENİYOR?
Başına, amblemli bandanayı takan, zafer işareti yaparak poz veriyor ve en rahat günlerini geçirdiği cezaevini ölümsüzleştiriyor.

Bir diğer koğuş PKK'nın. Onlar da bayraklarıyla, posterleriyle donatmışlar her yanı. Kadınlı erkekli toplantılar, sabah içtimaları, eğitimler... DHKP-C'den aşağı kalır yanları yok. Bir de eğlence sefaları var. Boydan boya astıkları flamalarla avluyu donatıp, bir de folklor ekibi kurmuşlar. Mekanın "cezaevinin orta yeri" olduğunun tek şahidi demir parmaklıklar...

ZULAYLA GELENLER
Sorunlu cezaevlerinin başında Bayrampaşa Kapalı Cezaevi geliyor. Suç aletlerini yapmak için gereken malzemeler daha çok "mancınık" sistemiyle içeri giriyor. Son 10 ayda yoldan atılan ve jandarma tarafından bulunabilen paketlerin sayısı 40. İçlerinden çıkanlar ise esrar, eroin, bıçak, silah, şarjör, mermi, cep telefonu ve afyon sakızı. Arama taramaları atlatmak için kullanılan zula yöntemine ise her cezaevinde rastlanıyor: Ayakkabı, televizyon ya da buzdolabının içine telefon veya silah, vesikalık fotoğrafın arkasına, battaniye şeridinin içine, su kapağının altına sim kart koyuluyor.

Kamera bile var
Yasadışı örgüt İBDA-C'nin diğerlerinden farkı, yelpazenin sağ tarafında olması. Ama yöntemleri, cezaevindeki yaşam biçimleri aynı. Metris Cezaevi'ni karargah haline getirip aylarca duruşmalara bile çıkmayan bu örgütün elemanları, şimdilerde Kartal Cezaevi'ndeki dubleks odalarda kalıyor. Ama çok değil birkaç ay önce, jandarmanın operasyonuyla girilen koğuşların durumu hâlâ belleklerde. Karyola demirlerinden yapılan şişler, kılıçlar, el yapımı bombalar, eğitim araçları, ateşleyici görevinde kullanılan tüp çeşitleri, gaz maskeleri... En ilginci ise, jandarmayı gözetlemek için icat ettikleri "güvenlik" kamerası ve mektup şeklinde hazırlanan, açılınca patlayan suikast bombaları!

YARIN:
Metris Cezaevi'nde patlak veren isyanın kanlı bilançosu.

Tutuklular, gardiyanları "karpuz ikram etme" bahanesiyle kapıları açmaya nasıl ikna etti?

6 kişinin yanarak öldüğü isyanda, "tecavüz suçluları" için nasıl sürek avı başlatıldı?

Ulucanlar Cezaevi'ndeki isyanda ölen 10 mahkumun ardındaki soru işaretleri neler?

Uşak Cezaevi'ni birbirine katan Nuri Ergin, kadınların kaldığı koğuşa bile girmeyi nasıl başardı?

Mustafa ŞEKEROĞLU